Để việc học đi vào thực chất

Ngày 2/3/2021, đại diện Bộ Nội vụ cho biết, đang xây dựng dự thảo Thông tư quy định mã số, tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ và xếp lương đối với các ngạch công chức chuyên ngành hành chính và công chức chuyên ngành văn thư.

Theo đó, dự thảo không đưa chứng chỉ ngoại ngữ, tin học vào tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng, mà chỉ quy định về năng lực sử dụng. Như vậy, không chỉ có viên chức, mà các công chức cũng sắp "thoát" khỏi các yêu cầu chứng chỉ này.

Hãy để công chức, viên chức tự học khi công việc bắt buộc phải biết, chứ những người ngồi làm việc trong cơ quan hành chính là điển hình công chức cấp quận, huyện, phường, xã và kể cả ở một số vị trí ở các bộ, ngành có mấy khi dùng đến ngoại ngữ đâu mà cứ bắt phải có chứng chỉ?... 

Rất nhiều ý kiến đồng tình bỏ chứng chỉ tin học, ngoại ngữ là phù hợp trong bối cảnh hiện nay, vì chi phí thi lấy chứng chỉ đã làm lãng phí tiền của, là nguyên nhân xảy ra nhiều tiêu cực trong việc mua, bán các loại "giấy thông hành" này.

Minh họa của ĐAN.
Minh họa của ĐAN.

Biết rằng cán bộ trong thời kỳ hội nhập quốc tế không thể thiếu kiến thức tin học và ngoại ngữ, nhưng một số tiêu chuẩn cứng nhắc, không thay đổi trong một thời gian dài đã làm cho công chức, viên chức khổ sở; trong khi xã hội cần kiến thức thực chất, giúp giải quyết công việc nhanh và hiệu quả hơn, chứ không phải là tờ giấy để làm đẹp hồ sơ và nhằm vượt qua các "cửa ải" tuyển dụng, bổ nhiệm, nâng ngạch, thăng hạng công chức, viên chức...

Giáo dục của Việt Nam liên tục đổi mới theo xu hướng ngày càng mở rộng tri thức, không ngừng tiếp cận với thế giới. Để nhằm thu hẹp khoảng cách về trình độ, tiếp cận khoa học tiên tiến, chúng ta rất cần có kiến thức về ngoại ngữ, tin học để nhanh chóng hội nhập và phát triển. Bởi vậy, chúng ta cần phải chuẩn hóa, hoàn thiện quá trình đào tạo cho học sinh, sinh viên ngay từ lúc ngồi trên ghế nhà trường.

Một câu hỏi lớn được đặt ra là con em chúng ta có 12 năm học phổ thông đều được học ngoại ngữ, tin học cộng với ít nhất là có thêm 3 đến 4 năm học cao đẳng, đại học. Vậy thì tại sao trình độ ngoại ngữ, tin học vẫn không đủ đáp ứng cho nhu cầu công việc? 

Thật nực cười, học 15 đến 16 năm còn chẳng đọc thông, viết thạo ít nhất một ngoại ngữ và không thành thạo kỹ năng về tin học. Ấy vậy mà chỉ cần bỏ từ 2,5 triệu đến 3 triệu đồng để theo một khóa đào tạo ngắn hạn khoảng 6 tháng là có ngay một tờ chứng chỉ "đỏ", đủ để đáp ứng yêu cầu tuyển dụng, nâng ngạch, thăng hạng… 

Chuẩn đầu ra trong đào tạo sẽ giúp chúng ta loại bỏ dần những loại "giấy phép con" kiểu này đang gây lãng phí cho cả cá nhân và xã hội, trong khi chúng ta rơi vào vòng luẩn quẩn suốt đời đi học bổ sung kiến thức để chuẩn hóa điều kiện.

Thế giới đã quản lý theo kết quả từ rất lâu rồi, vấn đề là công việc đạt được cái gì chứ không phải anh có bằng cấp, chứng chỉ gì. Việt Nam cũng đang tiến hành cải cách chế độ công vụ, công chức là tiến hành xác định vị trí việc làm trong các cơ quan hành chính nhà nước. 

Như vậy, tùy theo vị trí việc làm mà định ra tương ứng các yêu cầu, năng lực, trình độ cho người làm việc ở vị trí đó, loại bỏ những công chức, viên chức không đáp ứng yêu cầu công việc, góp phần thực hiện tinh giản biên chế và từ đó sẽ xuất phát nhu cầu tự thân, muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ thì phải tự học hỏi để nâng cao trình độ.

Xóa bỏ qui định về chứng chỉ ngoại ngữ và tin học là đúng, dù có muộn màng, cái nào thấy không phù hợp thì nên bỏ và quan trọng nhất là phải kiên quyết bỏ tư duy bằng cấp, để có tư duy thực tế, chọn được người thực tài, thực có trình độ, chứ đừng nhìn vào tờ giấy ghi trình độ này kia mà cho rằng người đó có trình độ đó. 

Chỉ cần giao nhiệm vụ cho cán bộ công chức, bắt buộc họ phải làm được và làm tốt, nếu không cắt hợp đồng thì họ phải biết mình sẽ làm gì, phải biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo để đáp ứng tốt yêu cầu công việc được giao.

Thay cho việc nhiều cán bộ đôn đáo để có được tờ chứng chỉ và khi có rồi là yên tâm hoàn toàn vì chứng chỉ đã trở thành "tấm khiên" che chắn cho họ yên tâm công tác và thăng tiến, thì sắp tới không ít cán bộ phải nghĩ đến việc cất những tờ giấy "đỏ" ấy đi, để học thực chất, làm thực chất, chứng minh khả năng thực tế của mình. Như thế mới là công bằng, con đường đi giúp chúng ta thực sự hội nhập quốc tế và hòa nhập vào cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Cù Tất Dũng

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.