Để mỗi người Việt là một "Đại sứ văn hóa"

Khi ra nước ngoài, hay khi tiếp xúc với người nước ngoài, lẽ ra mỗi người Việt Nam phải là một "Đại sứ văn hóa" góp phần vào quảng bá hình ảnh tươi đẹp của đất nước Việt Nam với bạn bè quốc tế, nhưng ngược lại, tám tật xấu điển hình của một bộ phận du khách Việt Nam gây bức xúc cộng đồng...

Tuần qua, trên mạng xã hội lan truyền những hình ảnh ghi nhận cảnh tượng "như bãi chiến trường" tại một số siêu thị thuộc hệ thống Auchan Retail của Pháp trong ngày giảm giá mạnh để xả hàng trước khi đóng cửa, chia tay thị trường Việt Nam. Những chia sẻ bày tỏ thái độ "vừa buồn, vừa tức" trước những hình ảnh xấu xí của khách hàng tại hệ thống Auchan. Không ít người đặt câu hỏi "Có đói khát túng thiếu đến mức mất luôn ý thức vậy không?".

Rồi chuyện báo chí trong và ngoài nước chỉ trích gay gắt việc "Nữ hoàng nội y" Ngọc Trinh hở bạo tại thảm đỏ Liên hoan phim Cannes 2019 với những dòng tít lớn "Hãy cấm những cô gái như Ngọc Trinh trên thảm đỏ Cannes", "Ngọc Trinh diện trang phục như cởi truồng", "Hình như cô ấy tới nhầm chỗ, đây đâu phải lễ trao giải phim khiêu dâm"… Bên cạnh đó, một số tờ báo hé lộ những buổi tiệc thâu đêm đã kéo theo "văn hóa tình dục và ma túy" ở Cannes, đây là mảnh đất màu mỡ, nơi kiếm tiền của những "khách mời vô danh"…

Rõ ràng hành động đơn lẻ của một số cá nhân đã và đang gây tổn hại đến hình ảnh đất nước và con người Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế. Ấn tượng từ hành xử của người Việt Nam sẽ tác động tới nhận thức, đánh giá của bạn bè quốc tế về chúng ta. Không phải là quá lời nếu coi đó là việc làm ảnh hưởng đến thể diện quốc gia. Thật buồn lòng, xấu hổ khi chứng kiến cảnh khoe thân của "Nữ hoàng nội y" và hình ảnh dẫm đạp, giành giật đồ ở siêu thị Auchan vừa qua.

Chuyện đáng phê phán bởi những người vào siêu thị Auchan lấy đồ ăn uống thoải mái, không trả tiền (Ảnh nguồn internet).
Chuyện đáng phê phán bởi những người vào siêu thị Auchan lấy đồ ăn uống thoải mái, không trả tiền (Ảnh nguồn internet).

Những hiện tượng rất không đẹp ấy dường như có chiều hướng gia tăng; hành vi phản cảm, lố bịch của giới Showbiz được báo mạng quảng bá hàng ngày; khá nhiều danh hiệu hão được tiếp tay bởi các cơ quan có trách nhiệm; tệ nạn mua điểm, chạy chức, chạy quyền, chạy tiêu chuẩn, chạy tuổi… ai cũng thấy nhưng coi như không biết. Hai giá trị giữ vị trí thống trị ngày nay rất tiếc lại là "quyền" và "tiền", từ đó hình thành căn bệnh khoe khoang: Khoe gia thế, khoe tiền, khoe của, khoe giàu sang, rồi lối sống xa hoa, hưởng lạc…diễn ra rất công nhiên.

Khi ra nước ngoài, hay khi tiếp xúc với người nước ngoài, lẽ ra mỗi người Việt Nam phải là một "Đại sứ văn hóa" góp phần vào quảng bá hình ảnh tươi đẹp của đất nước Việt Nam với bạn bè quốc tế, nhưng ngược lại, tám tật xấu điển hình của một bộ phận du khách Việt Nam gây bức xúc cộng đồng đã được "chỉ mặt đặt tên" gồm: Mặc đồ ngủ ra khỏi nhà; nói chuyện, nghe điện thoại ồn ào, chửi thề; hay trễ giờ; ăn uống lãng phí; xả rác, khạc nhổ bừa bãi; trốn vé tham quan; ăn cắp vặt và trốn để lao động bất hợp pháp. Hậu quả là tại một số nước có đông du khách Việt ghé thăm xuất hiện biển cảnh báo bằng tiếng Việt với nội dung: "bỏ thừa thức ăn sẽ bị phạt tiền", "ở đây có camera an ninh", "xử lý nghiêm du khách ăn cắp vặt"! Có cửa hàng công khai danh tính du khách Việt đã có hành vi trộm cắp để răn đe, phòng ngừa. Thậm chí, có nơi còn treo biển từ chối không tiếp khách Việt Nam.

Đương nhiên, không thể phủ nhận thế giới đang biết nhiều hơn về Việt Nam và "người Việt xấu xí" không phải mang tính phổ biến, nhưng những hình ảnh đó đang làm méo mó hình ảnh đất nước, con người Việt Nam. Tạo dựng một hình ảnh đẹp đã khó, xóa bỏ những ấn tượng xấu lại càng đòi hỏi nỗ lực lớn hơn rất nhiều. Do đó, mỗi người Việt cần góp sức chung trong việc làm đẹp ấn tượng Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế.

Vậy cần phải thay đổi như thế nào và từ đâu? Lâu nay công tác tuyên truyền ý thức giữ gìn nếp sống văn minh, thanh lịch, tuân thủ quy định của pháp luật đã được triển khai rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng, nhưng không phải mọi người đều nghiêm túc chấp hành. Một số người chẳng cần nghĩ, chẳng cần quan tâm tới việc giữ thể diện bản thân cũng như hình ảnh quốc gia mà vẫn "hồn nhiên" hành xử tùy tiện, bất chấp nội quy, quy định.

 Jean de La Bruyere - một nhà văn Pháp từng nói "Không có phụ nữ xấu mà chỉ có phụ nữ không biết làm đẹp". Một con người đã vậy, với một dân tộc có vậy không? Những cái xấu, những cái đi ngược lại với thiện tính của con người không thuộc về tính cách của một dân tộc mà chủ yếu chỉ là biểu hiện của những con người trong những hoàn cảnh cụ thể đã để mất cái chân - thiện - mỹ của mình.

Biết nhận thức cái xấu, biết tự phê phán là thái độ khôn ngoan không chỉ với một cá nhân, một cộng đồng mà có thể của cả một dân tộc. Và đó cũng là triết lý sâu sắc, bộc lộ rõ nhãn quan biện chứng cùng những chiêm nghiệm, những đúc kết về con người và việc giáo dục con người của Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện trong bài thơ "Nửa đêm", trích trong tập thơ "Nhật ký trong tù":

Ngủ thì ai cũng như lương thiện,
Tỉnh dậy phân ra kẻ dữ hiền.
Hiền dữ phải đâu là tính sẵn,
Phần nhiều do giáo dục mà nên.

Mỗi người Việt Nam hãy tự phấn đấu để trở thành một "Đại sứ văn hóa" để giới thiệu, quảng bá hình ảnh đất nước Việt Nam ra thế giới, góp phần mang lại sức mạnh cho quốc gia, dân tộc.

Cù Tất Dũng

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.