Danh dự và trách nhiệm

Sức nóng của chiếc Huy chương vàng (HCV) Thế vận hội đầu tiên trong lịch sử ngành thể thao Việt Nam đã được thể hiện rất rõ, không chỉ từ những câu chuyện phủ đầy mặt báo về cái tên Hoàng Xuân Vinh; không chỉ từ những chia sẻ dồn dập của cộng đồng mạng xã hội trong những ngày sau đó, đặc biệt là ở ngày Hoàng Xuân Vinh tiếp tục với một nội dung khác và đoạt Huy chương bạc… mà còn từ chính hình ảnh những người hâm mộ đón đợi anh ở nhà ga quốc tế sân bay Nội Bài đêm 14/8. 

Với tất cả, Hoàng Xuân Vinh là điều kỳ diệu. Với tất cả, Hoàng Xuân Vinh là một động lực để sống, để xoa dịu những vất vả nhọc nhằn mà mỗi người gặp phải trong cuộc đời. Và trên hết, với tất cả, Hoàng Xuân Vinh là niềm tự hào, để mỗi người đều cảm nhận rõ ràng nhất về dân tộc, Tổ quốc, danh dự và trách nhiệm.

Nói đến danh dự và trách nhiệm, chúng ta có thể sẽ suy nghĩ rất nhiều sau sự kiện Hoàng Xuân Vinh đoạt HCV, đồng thời xác lập kỷ lục Olympic. Đất nước chúng ta bé nhỏ, tiềm lực vẫn còn khiêm tốn, bất cập vẫn còn tồn tại mỗi ngày.

Nhưng những con người hiếm hoi như Hoàng Xuân Vinh đã tạo ra một động lực mạnh mẽ để chúng ta ý thức được rằng, danh dự mình sẽ bị tổn thương nếu cứ để cho Tổ quốc mình tiếp tục ở trong trạng thái ấy. Và từ chính sự tổn thương danh dự kia, chúng ta ý thức rõ hơn về trách nhiệm của mỗi cá nhân với chính bản thân mình, và với chính tổ quốc. Để rồi chúng ta có thể khẳng định với nhau rằng, trong mỗi con người Việt Nam hôm nay và ngày mai đều cần phải có một "Hoàng Xuân Vinh" tồn tại.

Người hâm mộ vây quanh xạ thủ Hoàng Xuân Vinh.
Người hâm mộ vây quanh xạ thủ Hoàng Xuân Vinh.

Sẽ là lạc quan thái quá và duy ý chí đến mức tự cho rằng khẳng định kể trên đồng nghĩa với việc mỗi cá nhân chúng ta đều có thể lập được một kỳ tích lớn lao như việc Hoàng Xuân Vinh giành HCV Thế vận hội. Thực sự, đạt đỉnh cao trước thế giới là việc cực khó khăn và việc ấy chỉ có thể được thực hiện bởi những cá nhân ưu việt, xuất sắc vượt trội so với những người xung quanh mình.

Ngay cả với những công dân ở những nước văn minh, tiên tiến, giàu có cũng không thể nào có khả năng chinh phục đỉnh cao thế giới như Hoàng Xuân Vinh chứ đừng nói gì đến mỗi chúng ta, những con người Việt Nam bình thường.

Bởi vậy, sẽ là lệch lạc nếu chúng ta hiểu câu "trong mỗi con người cần phải có một Hoàng Xuân Vinh" theo hướng thành tựu mà Hoàng Xuân Vinh đã đạt được. Điều cần hiểu đúng ở đây đơn giản hơn, đó chính là một ý thức, nghị lực và tinh thần trong cuộc sống, thứ mà bấy lâu nay mỗi chúng ta vẫn còn thiếu, còn yếu và thờ ơ với chính cái thiếu, cái yếu của mình.

Câu chuyện sau khi Hoàng Xuân Vinh thất bại ở giây phút cuối cùng ở Thế vận hội 2012 tại London và không thể giành được tấm Huy chương Đồng lẽ ra đã ở trong tầm tay chắc sẽ làm mỗi chúng ta học hỏi được rất nhiều.

"Như một người điên", như nhiều người đã nhận xét thế, Hoàng Xuân Vinh bắt đầu mỗi buổi tập của mình bằng tiếng hô dõng dạc "Tôi là VĐV giành huy chương Olympic". Đó chính là cái cách Hoàng Xuân Vinh trui rèn chính mình. Chúng ta sẽ nghĩ gì đây nếu như Vinh buông xuôi, nhất là khi quay lại nhìn sự vất vả của môn thể thao mình theo đuổi, nhìn và so sánh về đời sống vật chất của gia đình mình với nhiều gia đình khá giả hơn trong xã hội?

Có lẽ, chúng ta cũng sẽ thông cảm thôi, như cái cách mỗi người vẫn tự thông cảm với chính mình, tự an ủi mình bằng câu nói "đời sống nó là như thế". Nếu mỗi người tự thức tỉnh mình, suy ngẫm lại, ta sẽ thấy có rất nhiều hoài bão lớn đã bị xếp lại chỉ vì chính chúng ta thỏa hiệp với mình, bằng cái câu nói "đời sống nó là như thế".

Nhưng Hoàng Xuân Vinh thì không. 1400 ngày hô vang cái khẩu hiệu mà nhiều người ắt sẽ lôi ra đàm tiếu như trò hề nếu anh lại tiếp tục thất bại đã mang lại cho anh kết quả mà anh muốn vươn tới. Bài học ấy quá sâu sắc với mỗi con người, kể cả là khi nếu ta học nó rồi, ta vẫn không thể nhìn thấy thành công mà mình mong đợi.

Mỗi chúng ta cần phải có một tinh thần Hoàng Xuân Vinh trong mình, để thực hiện cho hết sức mình tất cả những bổn phận, trách nhiệm của mình với chính mình, với gia đình, với xã hội. Chính sự buông xuôi mới khiến đất nước mình còn khiêm tốn và bé nhỏ chứ không phải lỗi tại một thời gian quá dài trải qua chiến tranh, lạc hậu đói nghèo.

Những người được gọi là nhà khoa học hãy nghĩ đến tinh thần Hoàng Xuân Vinh ấy, và kiểm chứng lại bằng những công trình mà mình đã có; những doanh nhân cũng vậy thôi, hãy kiểm chứng lại bằng những thành tựu mà mình đã giành được; những người cầm bút hãy kiểm chứng bằng chính những gì mình đã viết ra… Chúng ta rồi sẽ nhận ra, thực ra khi mình chưa làm được gì đáng để mình có thể tự hào, mình không thể nào đòi hỏi rằng Tổ quốc phải mang lại gì cho mình cả.

Thành công của một vận động viên thể thao như Hoàng Xuân Vinh quả thực đã xảy ra rất đúng thời điểm. Chúng ta đã có một động lực lớn, từ thành công ấy, một động lực để mỗi con người phải bước vào cuộc sống với một tinh thần khác, có trách nhiệm hơn, ý thức rõ ràng nghĩa vụ của mình hơn và quyết tâm theo đuổi nghĩa vụ ấy tới cùng.

Chỉ khi ấy, Việt Nam mới là đất nước không còn nhỏ bé và nghèo nàn nữa. Đơn giản, tạo ra của cải đã khó nhưng tạo ra những thế hệ công dân văn minh, có nhận thức rõ ràng về việc mình cần phải làm, và dám dấn thân hết mình còn khó hơn nhiều, bởi đó mới là kho tàng tài sản qúy giá nhất mà bất kỳ quốc gia nào cũng mong muốn có được.

Hà Quang Minh

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.