Dân biết, dân bàn, dân kiểm tra

Hàng ngày, báo chí đề cập tới rất nhiều vụ việc bức xúc. Lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương cũng thừa nhận còn nhiều vấn đề bức xúc chưa được giải quyết...Nói được ra những "bức xúc” chắc là vẫn tốt hơn không nói. Điều đó cho thấy tất cả mọi người đều đau đáu mong muốn những vấn đề cấp bách của xã hội, của đất nước được giải quyết theo chiều hướng tốt đẹp...

Vụ việc người dân xã Ninh Lộc, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa dựng lều, cử người túc trực 24/24 giờ để thực hiện kiểm đếm xe qua Trạm thu phí Ninh Lộc, giám sát hoạt động của doanh nghiệp, đòi hỏi tính minh bạch của hoạt động thu phí đang thu hút rất nhiều sự quan quan tâm của dư luận xã hội. Việc làm này có được phép hay không, có vi phạm pháp luật hay không chúng ta chưa bàn tới. Một câu hỏi đặt ra là tại sao trước những vấn đề “bức xúc, nhức nhối” ảnh hưởng tới cuộc sống hàng ngày của người dân, lẽ ra phải được các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương giải quyết kịp thời thì lại để người dân phải “tự xử” như vậy?

Hàng ngày, báo chí đề cập tới rất nhiều vụ việc bức xúc. Lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương cũng thừa nhận còn nhiều vấn đề bức xúc chưa được giải quyết. Người dân thường xuyên than phiền về bức xúc và cả trên diễn đàn Quốc hội, ta cũng thường nghe nhiều vị đại biểu nói nhiều điều bức xúc. Nói được ra những "bức xúc” chắc là vẫn tốt hơn không nói. Điều đó cho thấy tất cả mọi người đều đau đáu mong muốn những vấn đề cấp bách của xã hội, của đất nước được giải quyết theo chiều hướng tốt đẹp. Nhưng con đường từ “nói lên bức xúc" đến chỗ "giải quyết những bức xúc" vẫn còn xa.

Không hiếm gặp trường hợp người dân phản ánh, kiến nghị giải quyết khúc mắc trong việc thu hồi đất, giải phóng mặt bằng; yêu cầu xử lý ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước từ khu công nghiệp thải ra không qua xử lý; tình trạng xe quá khổ, quá tải băm nát những con đường khiến giao thông đi lại khó khăn dẫn đến tai nạn chết người… thì cán bộ, công chức vẫn đủng đỉnh làm theo đúng "chủ trương", đúng "quy trình" với những thủ tục hành chính phức tạp, rườm rà…

Đến thời hạn trả lời công dân thì xã bảo đã gửi lên huyện, huyện nói đã báo cáo sở, sở trả lời đang chờ chủ trương ở trên. Từ những việc làm như vậy, đội ngũ cán bộ, công chức đang tự xây những bức tường ngăn cách mình với nhân dân. Người dân thấp cổ bé họng chỉ còn cách chịu đựng và mòn mỏi chờ đợi. Đến khi không thể kiên nhẫn được nữa thì người dân đã phải tự mình giải quyết những bức xúc đó!

Việc tự thành lập tổ giám sát của người dân xã Ninh Lộc cho thấy sự thiếu tin tưởng của người dân vào các cơ quan thanh tra, kiểm tra cũng như trách nhiệm của hệ thống chính quyền. Cũng từ việc làm tự phát kiểu này, nhiều nơi, người dân đã tập hợp đông người, làm rào chặn xe ôtô không cho lưu thông gây ách tắc, cản trở giao thông; ngăn không cho công nhân vào làm việc ở các công ty gây ô nhiễm môi trường; căng băng rôn phải đối việc thu hồi đất, giải phóng mặt bằng chưa đúng, chưa thỏa đáng; lấn sâu thêm vào việc đối đầu với chính quyền là những khiếu kiện phức tạp, đông người, vượt cấp…

Những việc làm này đã gây xáo trộn cuộc sống, gây nên tình trạng mất an ninh trật tự ở địa phương. Nhưng nguy hiểm hơn là trong lúc rối ren, các đối tượng phản động, cơ hội chính trị đã thừa cơ biến sự việc nhỏ thành mâu thuẫn, từ đó kêu gọi, xúi giục, kích động người dân đẩy mạnh trào lưu “tự xử” và nhiều người dân thiếu hiểu biết đã gây xô xát với các lực lượng chức năng, vô tình vi phạm pháp luật nghiêm trọng, chống người thi hành công vụ.

Từ những sự việc đáng tiếc xảy ra trong thời gian qua cho thấy, khi người dân đã có tâm làm việc tốt, dám lên tiếng với vụ việc, hiện tượng tiêu cực, thiếu công khai, minh bạch đáng lẽ chính quyền, các cơ quan chức năng phải vào cuộc xác minh, cùng tháo gỡ những khó khăn, khúc mắc để người dân đỡ bức xúc và cần phải lan tỏa những hành động đẹp đó ra cả cộng đồng, từ đó góp phần khích lệ các cá nhân khác trong xã hội nỗ lực phát huy vai trò, trách nhiệm của mình trong chống tiêu cực, tham nhũng, xây dựng một xã hội minh bạch tiến tới xây dựng Chính phủ liêm chính, chính quyền vì dân thì ngược lại, họ lại thờ ơ, im lặng.

Trước cái mới, lạ chưa hiểu đầy đủ thì thường mọi người phản ứng theo hiệu ứng đám đông. Do vậy, ở đâu các cơ quan nhà nước, các cấp chính quyền xây dựng và thực hiện chính sách tốt, hài hòa các lợi ích, đặc biệt là những việc có lợi cho dân thì ở đó dân đồng tình ủng hộ và không bao giờ thấy “dân giận” đến mức phải “tự xử”. Nếu để dân phải nổi giận thì sẽ không biết chuyện gì sẽ xảy ra và hậu quả sẽ nguy hại tới nhường nào. Nguyễn Trãi, người anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới đã khẳng định “Chở thuyền là dân, lật thuyền cũng là dân”, “Lật thuyền mới biết dân như nước”...

“Tiên trách kỷ hậu trách nhân”, việc đầu tiên phải uốn nắn thái độ của cán bộ, công chức khi tiếp xúc với nhân dân; quy định trách nhiệm rõ ràng cho các cơ quan công quyền trong giải quyết thỏa đáng những vướng mắc, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của người dân và quan trọng nhất là bảo đảm được công lý không để tồn tại nhiều kẽ hở để kẻ xấu lợi dụng, kích động. 

Cù Tất Dũng

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.