Từ Đại hội I năm 1935 - khi Đảng còn hoạt động trong điều kiện bí mật, đến Đại hội XIV - Đại hội của một Đảng cầm quyền lãnh đạo đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và biến động toàn cầu phức tạp, tư duy chiến lược của Đảng ngày càng được hoàn thiện, toàn diện và hiện đại hơn.
Trong dòng chảy liên tục đó, Đại hội XIV của Đảng như một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ tổng kết chặng đường đã qua mà quan trọng hơn là định hình đường lối phát triển đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 - thời điểm kỷ niệm 100 năm thành lập nước. Có thể khẳng định, Đại hội XIV chính là "bản thiết kế tổng thể" cho giai đoạn phát triển mới của dân tộc Việt Nam, giai đoạn "vươn mình" với khát vọng phát triển mạnh mẽ, bền vững và tự cường.
Bước phát triển mới trong tư duy chiến lược của Đảng
Nhìn lại các kỳ đại hội trước đây, có thể thấy mỗi giai đoạn lịch sử đều đặt ra những yêu cầu, nhiệm vụ trung tâm khác nhau. Nếu như Đại hội VI (1986) mở ra công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, Đại hội XI, XII, XIII tiếp tục hoàn thiện tư duy phát triển gắn với hội nhập quốc tế thì Đại hội XIV thể hiện bước phát triển mới trong tư duy chiến lược của Đảng: tư duy phát triển dài hạn, có tầm nhìn xa, có lộ trình rõ ràng và có tính khả thi cao. Mục tiêu phát triển đất nước được xác định một cách nhất quán, xuyên suốt theo hai mốc thời gian chiến lược: Đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
Đây không chỉ là những con số mang tính định hướng mà là sự kết tinh của nhận thức lý luận và tổng kết thực tiễn sâu sắc, phản ánh niềm tin vững chắc của Đảng vào con đường phát triển mà dân tộc đã lựa chọn. Tầm nhìn đó cho thấy Đảng không chỉ lãnh đạo đất nước vượt qua khó khăn trước mắt mà còn chủ động hoạch định tương lai lâu dài của dân tộc trong một thế giới đầy biến động.
Định hình con đường phát triển dựa trên con người, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo
Tầm nhìn phát triển đến năm 2030, 2045 được Đại hội XIV xác lập không phải bằng những giải pháp ngắn hạn mà dựa trên những trụ cột chiến lược mang tính bền vững. Trong đó, nổi bật là quan điểm: lấy con người làm trung tâm, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực chủ yếu cho phát triển.
Đại hội XIV nhấn mạnh phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện cả về trí tuệ, đạo đức, thể chất và bản lĩnh chính trị. Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển. Đây là sự kế thừa và phát triển sáng tạo tư tưởng "lấy dân làm gốc" trong điều kiện mới.
Bên cạnh đó, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế tri thức được xác định là đòn bẩy then chốt để Việt Nam rút ngắn khoảng cách phát triển với các nước tiên tiến. Việc đặt khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển thể hiện tầm nhìn xa của Đảng trước xu thế phát triển của thời đại.
Gắn tầm nhìn phát triển với giữ vững độc lập, chủ quyền và ổn định chính trị
Một điểm đặc biệt quan trọng trong tầm nhìn phát triển đến năm 2030, 2045 của Đại hội XIV là sự kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Đảng xác định rõ: không thể có phát triển bền vững nếu thiếu ổn định chính trị; không thể có thịnh vượng nếu chủ quyền, lợi ích quốc gia - dân tộc không được bảo đảm vững chắc.
Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp, Đại hội XIV khẳng định quan điểm kiên định: giữ vững độc lập, tự chủ; bảo vệ vững chắc Tổ quốc từ sớm, từ xa; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Đây chính là nền tảng để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển dài hạn mà Đại hội đã đề ra.
Đại hội của khát vọng phát triển và ý chí vươn lên của dân tộc
Một trong những điểm nổi bật của Đại hội XIV là việc khơi dậy và lan tỏa mạnh mẽ khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Khát vọng đó không phải là khẩu hiệu chung chung mà được cụ thể hóa bằng các mục tiêu, chỉ tiêu, định hướng lớn trong các văn kiện Đại hội.
Trong bối cảnh đất nước đã đạt được nhiều thành tựu to lớn sau gần 40 năm đổi mới, Đại hội XIV đặt ra yêu cầu chuyển từ "tăng trưởng" sang "phát triển nhanh và bền vững", từ "theo kịp" sang "vươn lên", từ "hội nhập bị động" sang "hội nhập chủ động, tự tin và có bản sắc". Đây là sự thay đổi căn bản trong tư duy phát triển, phản ánh bản lĩnh và tầm vóc của một Đảng đã tích lũy đủ kinh nghiệm cầm quyền.
Đại hội XIV là Đại hội của khát vọng. Mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao được xác định với 5 quan điểm chỉ đạo, 8 nội dung xuyên suốt và 3 đột phá chiến lược. Điều đó cho thấy Đảng đã nhìn thẳng vào thực tế, đánh giá đúng tiềm năng, lợi thế và thời cơ của đất nước, đồng thời không né tránh những thách thức phía trước.
Với những định hướng chiến lược, tầm nhìn dài hạn và quyết sách quan trọng, Đại hội XIV mở ra một giai đoạn phát triển mới của đất nước - giai đoạn phát triển có chất lượng cao hơn, bền vững hơn và toàn diện hơn. Không chỉ là sự tiếp nối của các kỳ đại hội trước, Đại hội XIV còn thể hiện rõ sự trưởng thành về tư duy lãnh đạo, năng lực hoạch định chiến lược và bản lĩnh chính trị của Đảng cầm quyền. Đây là Đại hội của niềm tin, của ý chí và của khát vọng vươn lên mạnh mẽ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân.
Từ tầm nhìn đến hành động - trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên
Kế hoạch đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045 chỉ thực sự đạt được khi hiện thực hóa bằng hành động cụ thể trong thực tiễn. Đại hội XIV vì thế không chỉ đặt ra mục tiêu mà còn đặt lên vai mỗi cán bộ, đảng viên trách nhiệm lớn lao trong việc đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống. Đối với các cơ quan, đơn vị, nhà trường, đặc biệt là các học viện, trường CAND, việc quán triệt sâu sắc tinh thần Đại hội XIV, giáo dục, bồi dưỡng lý tưởng, bản lĩnh chính trị và khát vọng cống hiến cho thế hệ trẻ có ý nghĩa hết sức quan trọng. Đó chính là cách thiết thực nhất để góp phần hiện thực hóa tầm nhìn phát triển mà Đại hội XIV đã định hình.
Có thể khẳng định, Đại hội XIV của Đảng là Đại hội của tầm nhìn chiến lược, là mốc son quan trọng trong tiến trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Những định hướng phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2045 không chỉ thể hiện khát vọng lớn lao của dân tộc mà còn khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và trách nhiệm lịch sử của Đảng trước vận mệnh đất nước.
Động lực khởi truyền từ các văn kiện Đại hội XIV của Đảng 
