Đã mắc sai phạm phải biết hối cải

Trong lịch sử Việt Nam chưa thấy ghi chép một người thầy nào ăn hối lộ bị bắt và đem ra xét xử cả. Thật buồn lòng vì giờ đây lại có nhiều thầy, cô vướng vòng lao lý vì tiêu cực, tham nhũng. Vậy nên đã dấn thân vào nghề giáo mà còn muốn làm giàu thì hãy tìm nghề khác, chứ tâm mà không tốt thì sớm muộn gì tay cũng nhúng chàm!

Trong phiên tòa xét xử gian lận thi cử tại kỳ thi Trung học phổ thông Quốc gia năm 2017 - 2018 xảy ra tại tỉnh Hòa Bình, bị cáo Diệp Thị Hồng Liên, nguyên Trưởng phòng Khảo thí của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hòa Bình - Phó Trưởng Ban chấm thi đã có một phát ngôn “ấn tượng” ở cuối phần trả lời thẩm vấn: “Kỳ thi tốt nghiệp năm đó có nhiều trường hợp được nâng điểm. Bị cáo không làm theo sẽ khó vì ai cũng gù nếu mình thẳng lưng sẽ thành khuyết tật”.

Câu nói đó khiến chúng ta giật mình, vì nó phát ra từ miệng của một cán bộ quản lý giáo dục và đã từng là giáo viên. Đừng vội trách riêng ngành Giáo dục, khi mà “gù lưng” để hưởng lợi, “gù lưng” để tiến nhanh không phải là hiếm trong xã hội hiện nay.

Theo dõi những vụ đại án được xét xử trong thời gian qua, chúng ta sẽ thấy ngay, trong những sai phạm luôn có sự thúc đẩy bởi nhiều cá nhân ở các cơ quan nhà nước và sự nhúng tay của những người có chức, có quyền tại địa phương.

Những tiêu cực trong các kỳ thi cử đã làm ảnh hưởng rất lớn đến ngành Giáo dục. Trong ảnh: Một giờ lên lớp của cô và trò (ảnh có tính chất minh họa).
Những tiêu cực trong các kỳ thi cử đã làm ảnh hưởng rất lớn đến ngành Giáo dục. Trong ảnh: Một giờ lên lớp của cô và trò (ảnh có tính chất minh họa).

Trong những vụ án này, nhân phẩm, đạo đức nghề nghiệp, giá trị của con người đã bị đẩy xuống hàng thứ yếu; lợi ích vật chất, chức vụ, vị trí, thăng tiến và các mối quan hệ đã được đẩy lên hàng đầu nên tất yếu dẫn tới hệ quả “Quỳ thì cứ tiến như bay/ Đứng mà trung thực quỵ ngay cuối hàng”. Tuy nhiên, không thể lấy hoàn cảnh để biện minh, mong chờ thông cảm cho sự yếu hèn, sai trái của bản thân.

Ngoài phát ngôn “ấn tượng” của bà cựu Trưởng phòng Khảo thí tỉnh Hòa Bình, một hình ảnh gây bức xúc cho nhiều người là khi các bị cáo bước ra khỏi phòng xử án với nụ cười hớn hở, không hề có một chút mặc cảm, ân hận. “Nhân vô thập toàn”, là con người không ai dám vỗ ngực xưng rằng mình là người hoàn thiện, chưa bao giờ gây ra lầm lỗi. Điều quan trọng là ta biết nhìn ra những khuyết điểm, những sai phạm của mình, ăn năn, hối cải và thực tâm sửa đổi mới là điều đáng quý, đáng trân trọng.

Nhưng những người đã từng là thầy cô giáo, họ nghĩ gì khi tay vẫn còn đeo còng số 8 nhưng mặt vẫn tươi cười, vẫy tay như người thắng trận. Phải chăng, họ cho rằng, lâu nay ai cũng làm vậy, không riêng gì họ, chẳng qua là do vận hạn, do sơ suất mà thôi? Phải chăng những cái xấu mà họ đã làm và đang bị xét xử là chuyện bình thường, có thể phải chịu vài năm tù là cùng? Nhưng điều đáng sợ nhất mà chúng ta đều cảm nhận được là ở trong thâm tâm họ, ấy là họ không còn thấy xấu hổ và không sợ mất danh dự. Họ nghĩ gì khi những học sinh thân yêu của mình nhìn thấy cảnh này?

Trong lịch sử Việt Nam chưa thấy ghi chép một người thầy nào ăn hối lộ bị bắt và đem ra xét xử cả. Thật buồn lòng vì giờ đây lại có nhiều thầy, cô vướng vòng lao lý vì tiêu cực, tham nhũng. Vậy nên đã dấn thân vào nghề giáo mà còn muốn làm giàu thì hãy tìm nghề khác, chứ tâm mà không tốt thì sớm muộn gì tay cũng nhúng chàm!

Đừng bao giờ quên lời tuyên ngôn nổi tiếng của Tổng thống da đen đầu tiên của Nam Phi Nelson Mandela được viết tại cổng trường Đại học Nam Phi: “Để phá hủy bất kỳ quốc gia nào không cần sử dụng đến bom nguyên tử hoặc tên lửa tầm xa. Chỉ cần hạ thấp chất lượng giáo dục và cho phép gian lận trong các kỳ thi của sinh viên. Bệnh nhân sẽ chết dưới bàn tay của bác sĩ của nền giáo dục đó. Các tòa nhà sụp đổ dưới bàn tay của các kỹ sư của nền giáo dục đó. Tiền bị mất trong tay các nhà kinh tế và kế toán của nền giáo dục đó và nhân loại chết dưới bàn tay của các học giả tôn giáo của nền giáo dục đó. Công lý bị mất trong tay của các thẩm phán của nền giáo dục đó và sự sụp đổ của giáo dục là sự sụp đổ của một quốc gia”.

Như vậy, về tầm nghiêm trọng và cấp độ nguy hiểm thì gian lận thi cử chính là nguy cơ mất nước. Khi những người yếu kém là con em những cán bộ đương chức được bí mật gian lận điểm thi để rồi sau đó được tuyển lựa vào bộ máy công quyền, thì đó là những kẻ sẽ làm cho Nhà nước mau chóng sụp đổ.

Sự vấp ngã của ngành Giáo dục vừa qua sẽ là bài học vô cùng đắt giá mà ngay bây giờ sẽ phải chấn chỉnh và quản lý chặt chẽ để mãi mãi về sau sẽ không còn một vết đen nào để lại trong các kỳ thi. Đó là mục tiêu và mệnh lệnh mà Đảng, Nhà nước giao cho ngành Giáo dục. Nếu có một môi trường "Sống ở chốn thẳng ngay, ai khom lưng sẽ là người dị dạng" thì đó là phúc của non sông!

Cù Tất Dũng

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.