Với tuyên bố mới nhất từ tòa án đặc biệt về Sierra Leone do Liên hợp quốc thành lập tại The Hague, ông Charles Taylor đã trở thành vị Tổng thống đầu tiên trên thế giới bị một tòa án quốc tế xét xử kể từ sau Chiến tranh thế giới lần 2.
Theo tin từ hãng Reuters, tòa án The Hague đã đưa ra kết luận cựu Tổng thống Liberia phạm tội ủng hộ, xúi giục phiến quân Sierra Leone RUF cưỡng hiếp, sát hại thường dân; phạm tội ác chống lại loài người từ giữa tháng 4.
Đồng thời, ông Charles Taylor còn bị cáo buộc bán vũ khí cho các chiến binh RUF để đổi lấy kim cương. Tội danh trực tiếp chỉ huy cuộc nội chiến ở Sierra Leona từ năm 1991 đến năm 2002 đối với ông Charles Taylor đã được bãi bỏ sau khi các công tố viên không đưa ra được bằng chứng để chứng minh lập luận của mình. Đến ngày 16/5, phiên tòa đối với cựu lãnh đạo này đã được mở nhưng phải đến ngày 30/5, bản án mới được tuyên.
Cũng theo tin từ hãng Reuters, ông Charles Taylor bị cáo buộc gián tiếp gây ra cái chết của 50.000 thường dân trong cuộc nội chiến ở Sierra Leone. Các công tố viên đã đề nghị tòa tuyên 80 năm tù giam đối với cựu Tổng thống Liberia và ông này đã tìm mọi cách đề nghị xin được giảm án hoặc được thả trước khi qua đời. Xét tính chất nghiêm trọng của những hành động mà ông Charles Taylor đã gây ra, tòa chỉ giảm mức án xuống còn 50 năm tù giam. Luật sư bào chữa cho hay, ông Charles Taylor sẽ kháng án nhưng trong thời gian chờ kháng án, ông sẽ được chuyển ngay tới nhà tù Belmarsh ở Anh.
Vậy tại sao cựu Tổng thống Charles Taylor lại ngồi tù ở Anh chứ không trở về quê hương Liberia để thụ án. Hãng BBC cho hay, mùa xuân năm 2006, ông Charles Taylor đã chạy trốn khỏi Liberia và sau đó bị bắt ở châu Âu. Vì lo ngại phiên tòa xét xử cựu Tổng thống Liberia có thể sẽ gây mất ổn định ở khu vực Tây Phi nên một phiên tòa đặc biệt do Liên hợp quốc bảo trợ đã nhận nhiệm vụ xét xử Charles Taylor tại The Hague (Hà Lan). Chính quyền Hà Lan đồng ý giam giữ ông trong thời gian diễn ra phiên tòa nhưng nếu ông bị buộc tội thì phải thụ án tại một quốc gia khác.
Tháng 6/2011, Chính phủ Anh tuyên bố sẽ dành một phòng giam đặc biệt cho cựu Tổng thống Liberia tại một nhà tù ở phía Đông Bắc London. Trên thực tế, đây không phải lần đầu tiên Anh nhận các tù binh là cựu lãnh đạo. Trước đó, cựu Tổng thống Nam Tư Slobodan Milosevic cũng ngồi tù ở Anh và chết năm 2006. Nhưng lần này, như nhận định của Jon Silverman - Giáo sư về tư pháp tại Đại học Bedfordshire, việc bỏ tù và chọn nơi thụ án đối với các bị cáo bị xét xử trong tòa án đặc biệt về vấn đề Sierra Leona đã gây nhiều tranh cãi.
Trước đó, 8 bị cáo gồm nhiều thành viên cấp cao của RUF Issa Sesay... bị tòa án này tuyên phạt 52 năm tù giam đang bị giam giữ ở Rwanda, tại nhà tù được canh phòng cẩn mật mang tên Mpanga. Sau một thời gian kết nối với các thành viên RUF ở bên ngoài, Issa Sesay hiện đang sống một cuộc sống khá sung túc, được ở phòng giam đẹp nhất nhà tù Mpanga và được các tù nhân khác hầu hạ hằng ngày. Vì thế, theo ông Jon Silverman, lần này, các thẩm phán đã cân nhắc rất nhiều trước khi lựa chọn nhà tù ở Anh để ông Charles Taylor thụ án.
Tờ Người bảo vệ khẳng định, cựu Tổng thống Liberia sẽ thụ án tại nhà tù Belmarsh, trong phòng giam chuyên biệt dành cho những kẻ khủng bố hoặc phạm tội ác chống lại loài người. Nhà tù Belmarsch được đánh giá là nơi canh phòng cẩn mật, được đảm bảo an ninh hơn cả những nhà tù khác như Frankland ở hạt Durham, Full Sutton ở gần York hoặc Whitemoor tại Cambridgeshire. Vào những năm cuối đời, khi sức khỏe yếu, ông Charles Taylor có thể sẽ được chuyển tới nhà tù Norwich, nơi dành riêng cho các tù nhân cao tuổi.
| Cựu Tổng thống Liberia tên thật là Charles McArthur Ghankay Taylor, sinh ngày 28/1/1948, cha mẹ là Nelson và Bernice Taylor, sống ở Arthington, hạt Montserrado, Liberia. Theo hầu hết các báo cáo, cha ông là một người lai Mỹ-Liberia. Taylor là sinh viên tại Bentley College, ở Waltham, Massachusetts, từ 1972 đến 1977, tốt nghiệp với văn bằng về kinh tế. Năm 1979, ông đã chỉ huy một cuộc biểu tình tại phái bộ Liberia ở Liên hợp quốc tại thành phố New York, phản đối đương kim Tổng thống Liberia William Tolbert, người đang thực hiện một chuyến thăm cấp nhà nước đến Mỹ vào thời điểm đó. Tolbert công khai tranh luận Taylor, nhưng khi Taylor bóng gió ám chỉ sẽ chiếm giữ phái bộ Liberia bằng vũ lực, ông đã bị cảnh sát New York bắt. Sau đó ông được thả và được Tổng thống Tolbert mời trở lại Liberia. Sau khi bị khai trừ khỏi Chính phủ Liberia thời đó vì tội tham nhũng, ông đến Libya và trở lại Liberia vào năm 1989 với tư cách người đứng đầu một nhóm kháng chiến ủng hộ Libya, có tên là Mặt trận quốc gia yêu nước Liberia, nhằm lật đổ chế độ Samuel Doe, khởi xướng cuộc nội chiến Liberia lần thứ nhất. Sau khi Samuel Doe bị hành quyết, ông giành được quyền kiểm soát phần lớn đất nước và trở thành một trong những lãnh chúa nổi bật nhất ở châu Phi. Kết thúc cuộc tranh giành quyền lực giữa các vùng miền, Charles Taylor dùng vũ lực ép buộc dân chúng bầu ông làm Tổng thống trong cuộc tổng tuyển cử năm 1997. Trong nhiệm kỳ Tổng thống, ông bị cáo buộc về tội ác chiến tranh và tội ác chống loài người do tham gia trong cuộc nội chiến Sierra Leone. Các cuộc phản đối chế độ của ông bùng phát mà đỉnh cao là sự bùng nổ nội chiến Liberia lần thứ hai vào năm 1999. Đến năm 2003, ông đã mất quyền kiểm soát nhiều vùng nông thôn và chính thức bị tòa án đặc biệt về Sierra Leone truy tố. Năm đó, ông từ chức do áp lực quốc tế tăng dần và sống lưu vong ở Nigeria. Trong năm 2006, Tổng thống vừa được bầu Ellen Johnson Sirleaf chính thức yêu cầu dẫn độ ông Charles Taylor về nước. Khi đến Monrovia, ông đã được chuyển giao cho phái đoàn Liên hợp quốc tại Liberia và ngay lập tức được đưa đến Sierra Leone. Ông đang bị giam trong trại giam Liên Hợp Quốc, nơi ông được đưa ra xét xử trước tòa án đặc biệt về Sierra Leone trong cuộc nội chiến. Charles Taylor là Tổng thống thứ 22 của Liberia nhiệm kỳ từ ngày 2/8/1997 cho đến khi ông từ chức vào ngày 11/8/2003. |
