Cùng tìm hiểu về bầu cử Tổng thống Mỹ trước “giờ G”

Cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2024 đang bước vào những ngày cuối cùng, khi hai ứng viên gồm cựu Tổng thống Donald Trump và Phó Tổng thống đương nhiệm Kamala Harris dần kết thúc quá trình tranh cử.

Hiểu đơn giản về bầu cử tại Mỹ -0
Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris và cựu Tổng thống Donald Trump. Ảnh Getty Images. 

Cử tri phổ thông

Tại Mỹ, công dân cần có được những tiêu chí rất cơ bản để được đi bầu cử, như họ phải là công dân Mỹ, sinh sống tại một bang nhất định nơi họ đăng ký đi bỏ phiếu và phải đủ 18 tuổi trở lên.

Tư cách của cử tri cũng được quy định khác nhau tại mỗi bang, đặc biệt khi có liên quan đến tiền án tiền sự hay cáo buộc hình sự. Ví dụ, các cá nhân có tiền án có thể sẽ bị hạn chế ở một số tiểu bang, thậm chí sẽ bị tước quyền bỏ phiếu vĩnh viễn.

Cuộc bầu cử năm nay có khoảng 160 triệu cử tri Mỹ đủ điều kiện đi bầu. Trong cuộc bầu cử gần nhất vào năm 2020, tỷ lệ cử tri đi bầu là khoảng 66%, cũng là mức cao nhất trong vòng một thế kỷ qua.

Quá trình bầu cử

Chính trường Mỹ bị chi phối bởi hai đảng, đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa; các ứng cử viên tiềm năng xuất hiện từ cả hai đảng để tranh cử đề cử tổng thống. Để chọn ra ứng cử viên của mình, đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa tổ chức các cuộc bầu cử sơ bộ hoặc họp kín tại mỗi tiểu bang, người chiến thắng chấp nhận đề cử tại Đại hội toàn quốc của đảng Cộng hòa hoặc đảng Dân chủ. Cuộc đua hiện nay đang rất sít sao giữa cựu Tổng thống Donald Trump và Phó Tổng thống Kamala Harris.

Tổng thống Joe Biden ban đầu tái tranh cử, tuy nhiên, ông đã bỏ cuộc vào tháng 7 sau một cuộc tranh luận không thành công, làm dấy lên câu hỏi về khả năng điều hành của ông trong nhiệm kỳ 4 năm tiếp theo.

Ngoài ra còn có các ứng cử viên của đảng thứ ba hoặc độc lập, chẳng hạn như Jill Stein của đảng Xanh, Chase Oliver của đảng Tự do và học giả phản chiến Cornel West.

Trong giai đoạn bầu cử, các ứng cử viên tổng thống chỉ định những người bạn đồng hành của mình. Bà Kamala Harris lựa chọn Thống đốc Minnesota Tim Walz và ông Trump chọn Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa từ Ohio JD Vance, những người sẽ trở thành phó tổng thống nếu ứng cử viên được đề cử thành công. Sau đó, cử tri bỏ phiếu bầu tổng thống và phó tổng thống, và kết quả của cuộc bỏ phiếu này sau đó được chuyển qua đại cử tri đoàn.

Từ năm 1845, các cuộc bầu cử ở Mỹ đã được tổ chức vào thứ Ba đầu tiên của tháng 11. Tuy nhiên, cử tri cũng có thể bỏ phiếu sớm ở hầu hết các tiểu bang và hơn 52 triệu phiếu đã được bỏ cho đến nay. 

Đại cử tri đoàn

Không giống như các thành viên của Quốc hội Mỹ, những người được cử tri trực tiếp lựa chọn, Tổng thống Mỹ không được bầu bằng cách bỏ phiếu toàn quốc trực tiếp. Thay vào đó, khi người Mỹ bỏ phiếu, họ đang chọn một danh sách “đại cử tri” từ tiểu bang của họ, những người cam kết bỏ phiếu cho các ứng cử viên tổng thống và phó tổng thống cụ thể, dựa trên số phiếu bầu trong tiểu bang cho mỗi ứng cử viên. Sau khi số phiếu được kiểm và xác nhận, những đại cử tri này sẽ chính thức bỏ phiếu.

Mỗi ứng viên cần giành ít nhất 270 phiếu đại cử tri để chiến thắng trong cuộc bầu cử, chiếm đa số trong tổng số 538 phiếu đại cử tri có sẵn.

Hệ thống này có thể tạo ra những kết quả bất ngờ: một ứng cử viên có thể giành chiến thắng về số phiếu phổ thông trên toàn quốc nhưng lại mất đại cử tri đoàn, điều này đã xảy ra 5 lần trong lịch sử Mỹ. Trường hợp gần đây nhất là vào năm 2016, khi ông Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống trước bà Hillary Clinton mặc dù ít hơn về số phiếu phổ thông.

Hiểu đơn giản về bầu cử tại Mỹ -0
Ảnh minh họa Getty Images. 

Cuộc đua sít sao giữa ông Trump và bà Harris 

Khi Ngày bầu cử đang đến gần, hai ứng viên Kamala Harris và Donald Trump đang cạnh tranh quyết liệt để giành quyền kiểm soát các tiểu bang dao động quan trọng.

Bà Harris đang dẫn trước sít sao 1,5 phần trăm điểm trên toàn quốc, theo công cụ theo dõi cuộc thăm dò của FiveThirtyEight, mặc dù ông Trump đã gần như thu hẹp khoảng cách. Một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos cho thấy bà Harris chỉ dẫn trước một điểm phần trăm.

Các tiểu bang dao động như Pennsylvania, Georgia và Arizona cho thấy biên độ sít sao. Mặc dù các cuộc thăm dò toàn quốc ủng hộ bà Harris, nhưng kết quả của đại cử tri đoàn vẫn chưa chắc chắn, phản ánh sự khó lường của cuộc bầu cử.

Đến nay, rất khó xác định ai có thể giành chiến thắng trong cuộc bầu cử. Thậm chí, khó có khả năng người chiến thắng sẽ được xác định vào đêm bầu cử. Tuy nhiên, điều đó không phải là không thể. Theo truyền thống, người chiến thắng sẽ được công bố vào đêm hoặc sáng hôm sau cuộc bầu cử.

Khi các điểm bỏ phiếu ​​trên khắp cả nước đóng cửa vào Ngày bầu cử, các phương tiện truyền thông sẽ đưa tin về kết quả theo thời gian thực. Tổng số phiếu cuối cùng có thể không có ngay, đặc biệt là khi lượng phiếu bầu qua thư và phiếu bầu vắng mặt tăng lên. Quá trình này có thể dẫn đến sự chậm trễ ở một số tiểu bang, đặc biệt là những tiểu bang có biên độ sít sao.

Nếu không có ứng cử viên nào giành được 270 phiếu đại cử tri, một cuộc bầu cử bất thường sẽ diễn ra. Hạ viện bầu Tổng thống, với mỗi tiểu bang bỏ một phiếu, và Thượng viện bầu Phó Tổng thống. Một ứng cử viên do Hạ viện bầu cần có đa số (ít nhất 26 tiểu bang) để giành chiến thắng. Quá trình hiếm hoi này đã xảy ra lần cuối vào năm 1824 khi ông John Quincy Adams được Hạ viện bầu trong khi đối thủ Andrew Jackson giành được nhiều hơn về số phiếu phổ thông và phiếu đại cử tri nhưng không đạt được đa số.

Tiến Minh

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.