Cộng đồng trách nhiệm xã hội trong đại dịch

Người thành đạt, người có địa vị nếu có lỡ lời, họ thành miếng mồi ngon cho xã hội lên đồng bỡn cợt, bêu riếu. Nếu chờ mãi không thấy lỡ lời, không ít kẻ sẽ sẵn sàng xuyên tạc. Hình ảnh của họ bị sử dụng méo mó cho nhiều mục đích khác nhau, không loại trừ cả mục đích bất lương. Đáp lại, các tỷ phú thường rất kiệm ngôn. Khi xã hội thật sự cần, thay vì nói, họ sẽ làm việc cần làm...

Thừa tinh thần "dân túy", dân chúng, nhất là người tham gia mạng xã hội rất ưa công kích giới doanh nhân thành đạt, các tỷ phú. Hễ có va chạm giao thông thì người đi xe đạp luôn đúng. Mọi sai lầm đều thuộc về người đi xe hơi. Xe càng sang, càng đắt tiền thì lỗi càng nặng. Nếu công an can thiệp, kết luận người đi xe hơi đi đúng, người đi xe đạp có lỗi thì hiển nhiên là... nó - tay nhà giàu - đã đút tiền cho công an để đổi trắng thay đen, bẻ cong công lý!

Chê bai, công kích người thành công là một cách thức tồn tại của kẻ thất bại. Gã thợ sửa ống nước chê nhà sản xuất xe hơi dốt, bảo chống mắt lên coi họ phá sản. Cô bán online mặt hàng kem trộn dè bỉu dược sĩ điều chế yếu tay nghề. Gã cò đất coi thường trí tuệ và khả năng điều hành của tỷ phú bất động sản... Can tội làm khác điều họ nghĩ, tập đoàn hay công ty đa quốc gia nào cũng sắp sửa ...chết chắc.

Người thành đạt, người có địa vị nếu có lỡ lời, họ thành miếng mồi ngon cho xã hội lên đồng bỡn cợt, bêu riếu. Nếu chờ mãi không thấy lỡ lời, không ít kẻ sẽ sẵn sàng xuyên tạc. Hình ảnh của họ bị sử dụng méo mó cho nhiều mục đích khác nhau, không loại trừ cả mục đích bất lương.

Đáp lại, các tỷ phú thường rất kiệm ngôn. Khi xã hội thật sự cần, thay vì nói, họ sẽ làm việc cần làm. Dịch COVID -19 bùng nổ, doanh nhân, tỷ phú là những người đóng góp nhiều nhất. Ông Lê Thanh Thản, tức Thản "điếu cày" tuyên bố khó mấy cũng không sa thải nhân công, không hạ lương người lao động, dù ít việc.

Lễ phát động toàn dân ủng hộ công tác phòng chống COVID-19. Trong ảnh: Ngân hàng Agribank ủng hộ 10 tỷ đồng.
Lễ phát động toàn dân ủng hộ công tác phòng chống COVID-19. Trong ảnh: Ngân hàng Agribank ủng hộ 10 tỷ đồng.

Ông Lê Văn Kiểm góp ngay 20 tỷ đồng hỗ trợ. Khi đang bị công kích dữ dội vì chi 8,5 tỷ thuê chuyên cơ chở con gái từ Anh về nước chữa trị, ông Jonathan Hạnh Nguyễn vẫn góp ngay 30 tỷ chống dịch. Cùng thời điểm, Thaco Trường Hải của ông Trần Bá Dương cũng tặng 10 tỷ đồng hỗ trợ chống dịch, đồng thời lập tổ khảo sát nhu cầu phục vụ công tác chữa trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy để tiếp tục tài trợ máy móc, trang  thiết bị. Tỷ phú "nghèo" như ông Duy Lợi võng xếp cũng góp tiền tỷ, rồi đích thân lái xe chở ngay hàng chục bộ võng xuống khu cách ly Ký túc xá Đại học Quốc gia cho anh em tình nguyện viên có chỗ nằm, đỡ cảnh vạ vật màn trời chiều đất vì chưa thu xếp kịp, sau đó lại bán giảm giá 50% tổng cộng 2.000 bộ võng cho chương trình hỗ trợ bộ đội, bộ đội biên phòng vì chống dịch mà phải nhường doanh trại cho người cách ly. Tỷ phú Phạm Nhật Vượng thì khỏi nói, chi ngay 100 tỷ giúp mua thiết bị chống dịch, thêm nhiều khoản hỗ trợ nghiên cứu, hỗ trợ đối tác nhỏ khó khăn, mua khẩu trang, thuê máy bay đón công dân... tổng cộng lên tới 450 tỷ đồng.

Đóng góp lớn nhưng họ đều không hề tuyên bố ồn ào. Vượt lên trên hành động xã hội từ thiện, các tỷ phú, doanh nghiệp đang thực hiện trách nhiệm CSR (Corporate social responsibility - Cộng đồng trách nhiệm xã hội).

Hiểu khái quát, CSR là những đóng góp xã hội nằm ngoài hạch toán kinh doanh nhưng có tính quy ước, trên cơ sở tự nguyện. Nó không chỉ bao hàm đóng góp tài chính mà còn gồm cả trách nhiệm về nhiều mặt bảo đảm giúp xã hội phát triển bền vững, minh bạch, lành mạnh... trong các mặt môi trường, văn hóa xã hội, nghiên cứu phát triển, y tế, phòng chống thiên tai dịch bệnh và cả xã hội từ thiện.

Có nhiều người giúp từ thiện đơn thuần là chỉ dấu của một xã hội vẫn nghèo, chưa phát triển. Ngược lại, càng có nhiều đóng góp CSR, xã hội càng thêm cơ hội phát triển mạnh và bền vững. Hơn bao giờ hết, xã hội Việt Nam đã xuất hiện nhiều hơn những doanh nghiệp, doanh  nhân tham gia CSR, dù bản thân các đơn vị kinh tế này cũng đang gặp vô vàn khó khăn, sút giảm vì đại dịch COVID - 19. Đây là một chỉ dấu đáng phấn khởi, mở ra nhiều hy vọng.

 Đã đến lúc cần công bằng hơn. Ai làm được gì cho đời, cho con người thì nên ủng hộ họ. Xã hội cần coi trọng, tôn vinh, tri ân những đóng góp to lớn của giới doanh nhân, doanh nghiệp. Nếu họ sai, để luật pháp tính. Nếu họ không sai nhưng bạn không ưa, bạn có thể im lặng. Có thể họ không là bạn bè của bạn, nhưng chắc chắn họ không hề là kẻ thù nên không cần hạ bệ, loại trừ. Thời COVID hoành hành, không phải ở yên tại chỗ, bớt gây nhiễu đi đã là tử tế và yêu nước đó sao?

Nguyễn Hồng Lam

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.