Cơ quan lập pháp Crimea tuyên bố độc lập với Ukraine
Càng gần đến ngày nước cộng hòa tự trị Crimea tổ chức trưng cầu dân ý để sáp nhập với Nga, tình hình ở Ukraine ngày càng diễn biến phức tạp. Trong khi Ukraine liên tục tìm kiếm sự ủng hộ của phương Tây và ra tối hậu thư với Nga thì tại nhiều tình thành ở quốc gia Đông Âu này, số người biểu tình ủng hộ Nga và hành động của nước cộng hòa tự trị Crimea ngày càng gia tăng. >> “Quyết định sáp nhập Crimea vào Nga là hợp pháp”
Ngày 11/3, trong một diễn biến từng được dự báo trước nhưng cũng khá bất ngờ, Quốc hội nước cộng hòa tự trị Crimea đã ra tuyên bố về nền độc lập của nước này. Mặc dù đây là điều kiện để Crimea tiến hành cuộc trưng cầu dân ý dự kiến diễn ra vào ngày 16/3 nhưng tuyên bố được đưa ra vẫn gây chấn động mạnh. Thủ tướng nước cộng hòa tự trị Crimea Sergei Aksyonov cho hay, để đảm bảo an ninh cho cuộc trưng cầu dân ý đầy ý nghĩa sắp tới, chính quyền Crimea cũng đã điều động khoảng 1.500 binh sĩ tham gia bảo vệ các địa điểm bỏ phiếu.
Ông Sergei Aksyonov khẳng định, lực lượng quân sự của Crimea đang ngày càng lớn mạnh và sẵn sàng đối đầu với mọi thử thách từ phía Ukraine. Đáng chú ý là không những khẳng định sự tách khỏi Ukraine mà chính quyền nước cộng hòa tự trị Crimea còn đưa ra nhiều tuyên bố khác, trong đó có các cáo buộc cho rằng, chính quyền Kiev đã “bán rẻ” đất nước Ukraine để nhận lấy những hỗ trợ tài chính từ các thể chế quốc tế, Mỹ và các nước phương Tây.
Chưa hết, Phó Thủ tướng nước cộng hòa tự trị Crimea Olga Kovitidi còn cho rằng, việc Kiev cho triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa trên đất Ukraine là điều không thể chấp nhận được. Bà Olga Kovitidi nhấn mạnh, Kiev phải xem lại các thỏa thuận, hợp đồng vừa ký kết bởi nếu không sẽ trở thành một chính quyền bù nhìn, bị Mỹ và phương Tây giật dây.
Sự xuất hiện của Tổng thống bị lật đổ
Đúng vào lúc mọi chú ý đang đổ dồn về các hoạt động của Crimea thì Tổng thống bị lật đổ của Ukraine Viktor Yanukovych lại xuất hiện. Có mặt trong cuộc họp báo chiều 11/3 tại Trung tâm triển lãm VertolExpo, ông Viktor Yanukovych nhấn mạnh rằng, ông vẫn là Tổng thống hợp pháp và duy nhất của Ukraine và là Tư lệnh tối cao của các lực lượng vũ trang. Khẳng định việc lật đổ chính quyền của ông là hành động vi phạm pháp luật, Tổng thống bị lật đổ còn cáo buộc chính quyền mới ở Kiev đang đưa đất nước tới bờ vực nội chiến.
Bên cạnh đó, ông Viktor Yanukovych cũng nhắc đến một vấn đề đang tạo nên nhiều luồng dư luận là sự xuất hiện của các phần tử cực đoan, băng đảng xã hội đen trà trộn trong hoạt động biểu tình để gây ảnh hưởng xấu, thậm chí phá hoại nền an ninh trật tự của Ukraine.
Phần đông người dân Nga đều ủng hộ việc nước cộng hòa tự trị Crimea muốn sáp nhập với Nga.
Tuyên bố sẽ có ngày trở về quê hương trong cương vị mới, ông Viktor Yanukovych còn gây bất ngờ bằng những câu hỏi đưa ra đối với Thượng viện, Hạ viện và tòa án tối cao Mỹ. Bản thân ông cũng khẳng định sẽ đệ đơn kiện lên các cơ quan này để yêu cầu xem xét xem những hành động của chính quyền Washington với chính quyền mới của Ukraine có đúng pháp luật hay không.
Và tối hậu thư của Ukraine
Không thể làm ngơ trước những gì đang sục sôi ở quốc gia Đông Âu Ukraine, hôm 10/3, Hội đồng bảo an Liên hợp quốc (LHQ) đã có cuộc họp khẩn cấp lần thứ 5. Tuy nhiên cuộc họp không đưa ra được quyết định gì ngoại trừ sự mâu thuẫn ngày càng gia tăng giữa Nga, Mỹ và các nước châu Âu.
Đại sứ Lucxembourg tại LHQ Sylvie Lucas – người đang giữ chức Chủ tịch Hội đồng bảo an LHQ tháng 3 phải thừa nhận rằng, cuộc trưng cầu ý dân tại nước cộng hòa tự trị Crime đã gây chia rẽ giữa các thành viên trong Hội đồng bảo an LHQ. Để tránh tình huống xấu nhất có thể xảy ra, theo hãng AFP, hôm 10/3, Nga đã cho biết sẽ gửi tới Mỹ một loạt đề xuất nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng hiện nay tại Ukraine. Tuy nhiên, Washington vẫn tỏ ra khá cứng rắn. Cụ thể là ngày 11/3, các máy bay chiến đấu của Mỹ đã di chuyển đến căn cứ không quân Lask ở miền Trung Ba Lan để tham gia cuộc diễn tập chung với NATO. Trước đó, thêm 6 máy bay chiến đấu Đại bàng F-15C đến vùng Baltic và hải quân Mỹ cũng đã điều tàu khu trục tên lửa Truxton từ Hy Lạp đến Biển Đen…
Đỉnh điểm của những động thái này là việc Ngoại trưởng lâm thời Ukraine Andriy tuyên bố nước này có thể sẽ kiện các hành động của Nga tại Crimea lên các tòa án quốc tế. Đáp lại, Nga trước sau như một vẫn phủ nhận sự can dự của các binh sĩ Nga tại Crimea. Bộ Ngoại giao Nga còn đã chỉ trích các Chính phủ và phương tiện truyền thông của phương Tây làm ngơ trước tình trạng căng thẳng đáng báo động hiện nay ở Ukraine, trong đó có việc người biểu tình ủng hộ Nga ở thành phố Kharkov bị ngắm bắn.
Và bất chấp những đe dọa này, ngày 21/3, Duma Quốc gia Nga vẫn sẽ thảo luận về mặt pháp lý việc cộng hòa tự trị Crimea, Ukraine muốn sáp nhập Nga. Cho đến nay, phần đông người dân Nga đều ủng hộ việc này. Ngay ở Ukraine, biểu tình ủng hộ động thái của nước cộng hòa tự trị Crimea cũng lan rộng ở nhiều khu vực
Một tiêm kích F-16 của NATO được điều động để bắn hạ máy bay không người lái (UAV) của Ukraine xâm nhập lãnh thổ Estonia. Kiev sau đó đổ lỗi cho Nga về vụ việc.
Trang thông tin của Quốc hội Mỹ mới đây đưa tin, Thượng viện nước này hôm 18/5 (giờ địa phương) đã bỏ phiếu thông qua đề cử nhân sự, trong đó bà Jennifer Wicks McNamara được phê chuẩn làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, trở thành người phụ nữ đầu tiên sẽ giữ vị trí này.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ thế giới bước vào một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mới, khi lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu đang giảm với tốc độ chưa từng thấy, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung năng lượng chiến lược, đồng thời mùa du lịch hè ở Bắc bán cầu đang đến gần.
Giới chức Ukraine xác nhận lực lượng Nga đã khai hỏa loạt tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) vào cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu ở Ukraine.
Ba người đã thiệt mạng trong vụ xả súng bị nghi mang động cơ thù hận nhằm vào một khu phức hợp gồm nhà thờ và trường học Hồi giáo ở thành phố San Diego, bang California, giới chức Mỹ cho biết hôm 19/5.
Vụ va chạm giữa hai tiêm kích tác chiến điện tử EA-18G Growler của hải quân Mỹ tại bang Idaho cuối tuần qua đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận và giới chuyên gia quân sự. Dù toàn bộ phi hành đoàn đã thoát hiểm an toàn, nhiều nhận định ban đầu cho rằng sự cố có thể liên quan tới lỗi thao tác hoặc sai lệch trong quá trình duy trì đội hình biểu diễn trên không.
Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/5 (giờ địa phương) đã quyết định tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, dự kiến diễn ra trong ngày 19/5, để tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán ngoại giao. Trong khi đó, phía Iran đã đưa ra đề xuất mới với Mỹ qua trung gian Pakistan.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola mới nhất tại Cộng hòa dân chủ (CHDC) Congo và nước láng giềng Uganda là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”, sau khi virus này khiến gần 90 người thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan trong khu vực.
Quân đội Israel (IDF) đang phát đi những cảnh báo về tình trạng thiếu hụt binh sĩ, trong bối cảnh các chiến dịch quân sự kéo dài trên nhiều mặt trận, khiến lực lượng thường trực và quân dự bị rơi vào trạng thái quá tải.
Một buổi trình diễn hàng không gần căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, Mỹ đã bị hủy đột ngột ngày 17/5 (giờ địa phương) sau khi hai tiêm kích va chạm trên không rồi rơi xuống đất trong lúc biểu diễn.
Con tàu du lịch hạng sang MV Hondius, nơi xảy ra ổ dịch virus Hanta khiến ba người tử vong, dự kiến cập cảng Rotterdam của Hà Lan trong sáng 18/5 để tiến hành khử trùng, trong bối cảnh giới chức nước này chuẩn bị các biện pháp cách ly đối với những người còn ở lại trên tàu.
Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đã gây hỏa hoạn tại nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Mỹ và Iran chưa đạt được đột phá ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng qua.
Theo truyền thông Iran, nước này nhiều khả năng đang xem xét một đề xuất mang tính chiến lược, khẳng định chủ quyền dưới đáy biển tại eo biển Hormuz nhằm thu phí các tuyến cáp internet ngầm quốc tế. Giới quan sát nhận định, việc này sẽ có thể tạo đòn bẩy mới cho Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.
Chính quyền Mỹ và Israel dường như đang chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến dịch tấn công quân sự táo bạo hơn nhằm vào Iran ngay trong tuần tới, bao gồm cả phương án triển khai đặc nhiệm trên bộ để thu giữ uranium làm giàu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran. Ngược lại, Iran bị nghi triển khai hàng loạt chiến dịch cơ hội, trong đó có vụ xâm nhập hệ thống giám sát nhiên liệu tại nhiều bang của Mỹ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh mạng nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu của nước này.
Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.
Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.
Theo tuyên bố từ Điện Kremlin, chuyến thăm tới Bắc Kinh của Tổng thống Nga Vladimir Putin diễn ra nhân dịp kỷ niệm 25 năm "Hiệp ước Láng giềng tốt và Hợp tác hữu nghị Nga – Trung", văn kiện được xem là nền tảng của quan hệ song phương giữa hai nước.
Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.
