Cố đệ nhất phu nhân Mỹ Betty Ford: Quyền lực ngắn ngủi danh vọng dài lâu

Gerald Ford là vị tổng thống duy nhất của nước Mỹ nhậm chức tổng thống mà không hề thông qua bầu cử. Ông cũng là vị tổng thống có thời gian tại nhiệm hết sức ngắn ngủi, chỉ trong 895 ngày. Cống hiến của Gerald Ford thế nào hiện vẫn còn là vấn đề tiếp tục phải bàn, dẫu vậy, phu nhân của ông, bà Betty Ford lại được ghi nhận là một đệ nhất phu nhân nổi bật nhất trong lịch sử nước Mỹ và được công chúng Mỹ mến mộ nhất. Bà vừa qua đời ngày 8/7/2011, hưởng thọ 93 tuổi.

Bày tỏ niềm tiếc thương đối với bà, cựu Tổng thống Mỹ George H.W. Bush đã phải thốt lên: "Bà là một người vợ, người mẹ tuyệt vời, một người bạn lớn và  một đệ nhất phu nhân can đảm". Tổng thống Mỹ đương nhiệm Barack Obama cũng dành cho bà những lời hết sức trân trọng: "Trên cương vị của một đệ nhất phu nhân, bà Betty Ford đã bênh vực đến cùng việc đảm bảo quyền lợi và sức khỏe của phụ nữ. Và khi đã rời Nhà Trắng, bà vẫn tiếp tục nỗ lực nhằm giảm thiểu các tệ nạn xã hội liên quan tới ma túy và giúp hàng ngàn người tìm kiếm được phương pháp điều trị cần thiết". Phu nhân của cố Tổng thống Mỹ Renand Reagan - bà Nancy Reagan cũng bày tỏ thái độ của mình: "Tôi cảm thấy đau lòng khi hay tin bà Betty Ford qua đời"...

Betty Ford có tên khai sinh là Elizabeth Bloomer. Bà sinh năm 1918, trong một gia đình có ba người con ở Chicago, bang Illinois, Mỹ. Tuy nhiên, thời nhỏ, bà sống chủ yếu ở Grand Rapids, Michigan. Bà từng tốt nghiệp chuyên ngành múa tại Trường đại học Bennington ở Vermont, sau đó chuyển đến sống và làm việc tại New York trong vai trò một vũ công kiêm người mẫu.

Không phải tổng thống nào của nước Mỹ cũng có may mắn lấy được người vợ nhan sắc. Điều đó có nghĩa, không phải đệ nhất phu nhân nào của nước Mỹ cũng là biểu tượng của sắc đẹp. Betty Ford là một người đàn bà đẹp, cả về gương mặt lẫn vóc dáng. Vị trí trong lĩnh vực mà bà tham gia thời trẻ cũng như những bức ảnh lưu lại tới hôm nay đã chứng minh điều đó.

Song ông Gerald Ford không phải là người chồng đầu tiên của Betty Ford. Năm 1942, ở tuổi 24, bà gặp và kết hôn với ông William Warren. Cuộc hôn nhân giữa hai người đã nhanh chóng chấm dứt sau 5 năm chung sống. Một năm sau khi chia tay người chồng đầu tiên, Betty gặp và kết hôn với ông Gerald Ford, khi ấy mới là đại úy hải quân và đang vận động cho một vị trí ở Hạ viện. Họ đã chung thủy gắn bó với nhau suốt 58 năm, tới ngày ông Gerald Ford qua đời ở tuổi 93, lập kỷ lục là vị tổng thống thọ nhất nước Mỹ.  

Bà Betty cùng chồng (khi ấy là Phó Tổng thống Mỹ) trong một chuyến đi câu cá.
Bà Betty cùng chồng (khi ấy là Phó Tổng thống Mỹ) trong một chuyến đi câu cá.
Vợ chồng Betty đã sống ở thủ đô Washington gần ba chục năm kể từ khi ông Gerald Ford là dân biểu tới khi ông chấm dứt nhiệm kỳ tổng thống (năm 1977). Bà Betty được xem là nguồn động viên tinh thần to lớn giúp chồng vượt qua những ngày tháng cam go nhất.

Thật ra, bà Betty không phải là người hoàn toàn có thể viên mãn về tình hình sức khỏe bản thân. Bà từng trải qua thời kỳ suy sụp tinh thần sau khi phải tiến hành ca phẫu thuật ung thư vú (vào năm 1965). Khi đó, ông Gerald Ford mới chân ướt chân ráo lãnh một chức vụ trong chính quyền của Tổng thống Johnson và mới chuyển vào làm việc trong Nhà Trắng. Để giảm đau, Betty đã lạm dụng thuốc Betty Ford (một loại thuốc sau này mang tên bà) cũng như mắc chứng nghiện rượu. Tuy nhiên, Geradl Ford đã tỏ ra là một người chồng hết sức tâm lý, ông luôn quan tâm săn sóc vợ ở cả những động thái nhỏ. David Kennerly, một nhiếp ảnh gia có điều kiện gần gũi hai người đã kể lại rằng: "Đó là một cặp vợ chồng ưa hài hước. Họ đùa nhau suốt. Nguyện vọng của Gerald lúc cuối ngày bao giờ cũng là được ngồi cạnh vợ, ăn với vợ và chỉ với vợ mà thôi".

Gerald Ford là tổng thống thứ 38 của nước Mỹ. Ông nhậm chức tổng thống năm 1974. Đó là một tình thế hết sức bất ngờ đối với ông: Sau vụ Watergate, Tổng thống Richard Nixon buộc phải từ chức. Phó Tổng thống Gerald Ford được chọn lên thay. Cho đến nay, đây vẫn là trường hợp duy nhất ở nước Mỹ, người nắm giữ cương vị tổng thống không qua bầu cử. Chính vì thế mà trong lễ tuyên thệ nhậm chức ngày 9/8/1974, Tổng thống Gerald Ford đã có một phát biểu rất độc đáo và… sòng phẳng như sau: "Nếu dân chúng đã không chọn tôi bằng phiếu kín, thì tôi cũng không nhận chức vụ này với bất cứ lời hứa hẹn nào. Tôi đã không có cuộc tranh cử cho chức vụ tổng thống hay phó tổng thống. Tôi không mang nợ ai, ngoại trừ một người đàn bà, đó là người vợ yêu dấu của tôi khi tôi bắt đầu nhiệm vụ khó khăn này". Cũng tại cuộc nhậm chức này, Tổng thống Gerald Ford đã tuyên bố: "Đây là giờ phút lịch sử làm mệt óc và đau tim chúng ta". 

Thời kỳ ông Gerald Ford nắm quyền là một thời kỳ nước Mỹ rơi vào nhiều tình huống khó khăn và… khó xử. Và vị tổng thống đã có những quyết định dứt khoát,  mau lẹ. Chỉ sau một tháng nhậm chức, ông đã tuyên bố ân xá cho vị tổng thống tiền nhiệm Richard Nixon về những lỗi lầm mà vị này vấp phải. Điều này - theo nhiều nhà phân tích chính trị - có thể là nguyên nhân dẫn tới việc ông thất cử hai năm sau đó. Tuy nhiên, việc Gerald Ford có quan điểm rõ ràng khi cuộc chiến ở Việt Nam đang đi đến hồi kết, với sự chiến thắng của những người cộng sản thể hiện ở ông một cái nhìn thức thời. Ấy là khi ông phát biểu: "Chúng ta không thể thu gặt được điều gì tốt đẹp bằng cách lại dấn thân vào một cuộc chiến mà trên thực tế, đã kết thúc". Ông cũng cho rằng, đã đến lúc nước Mỹ cần nhìn về tương lai để "làm lành những vết thương".

Thời gian ông Gerald Ford ở trong Nhà Trắng trên cương vị tổng thống chỉ chưa đầy 900 ngày. Tuy thời gian ngắn ngủi nhưng vợ chồng ông đã gây được nhiều thiện cảm với đông đảo người dân Mỹ. Đặc biệt, đệ nhất phu nhân Betty rất được người dân quý trọng bởi bà dám nói thẳng, nói thật nhiều vấn đề mà họ quan tâm. Betty Ford là một kiểu đệ nhất phu nhân của thời đại mới, am tường các vấn đề văn hóa, xã hội và năng động chính trị. Một thời, bà nổi tiếng với nhiều cuộc trò chuyện trên truyền hình về các vấn đề liên quan đến nữ quyền, tính dục tiền hôn nhân và chuyện nạo phá thai. Và khi mà vấn đề liên quan đến căn bệnh ung thư vú chưa được thảo luận công khai, việc phẫu thuật còn là một chủ đề cấm kị thì bà đã mạnh dạn chia sẻ các chi tiết cụ thể liên quan đến cuộc phẫu thuật ung thư vú của chính mình. Nhờ sự công khai này mà căn bệnh đã trở thành một "chủ đề mở", khích lệ chị em không giấu bệnh và năng động hơn trong việc tìm kiếm các phương pháp điều trị.

Betty Ford cũng nổi tiếng với những quan điểm mạnh mẽ về các vấn đề xã hội, mặc dù từng có lúc bà e ngại rằng, chính sự bộc trực của mình đã làm ảnh hưởng tới cơ hội tái cử của chồng. 

Sau này, ngay cả khi đã rời Nhà Trắng và phải nhập viện vì bệnh nghiện rượu và ma túy, bà Betty vẫn là một trong những cựu đệ nhất phu nhân được kính trọng nhất ở Mỹ bởi bà đã dám thừa nhận điều này (bà dùng rượu và ma túy để chống chọi căn bệnh viêm khớp và chứng đau họng). Năm 1982, đích thân bà lập ra Trung tâm điều trị phục hồi chức năng Betty Ford nổi tiếng (mang tên bà) tại Rancho Mirage, California. Từ đó tới nay, Trung tâm đã điều trị cho hơn 90.000 lượt người, trong đó có những nhân vật nổi tiếng như Elizabeth Taylor, Johnny Cash và Lindsay Lohan. Cựu Tổng thống George H.W. Bush đã không quá lời khi khẳng định rằng: "Không ai đối đầu với cuộc đấu tranh khắc nghiệt này dũng cảm và ngoan cường hơn bà. Tất cả chúng ta đã học được ở bà nhiều điều qua những thách thức mà bà phải đối mặt. Trung tâm Betty Ford sẽ mãi mãi là di sản lớn của bà, nơi đã quan tâm săn sóc và góp phần làm thay đổi cuộc sống của hàng ngàn người nghiện ma túy".

Trước đây, khi ông Gerald Ford qua đời, bà Betty đã nhận xét rằng, "đó là người đàn ông của gia đình". Và lần này, cựu đệ nhất phu nhân Betty Ford cũng đã ra đi trong vòng tay của gia đình. Trước đấy, bà từng trải qua nhiều cuộc phẫu thuật. 

Sinh thời, bà Betty Ford từng được Tạp chí Time tôn vinh là "Người phụ nữ đấu tranh"

Đặng Trường Sinh

Các tin khác

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Trong bối cảnh đời sống âm nhạc đang bị chi phối bởi nhiều chương trình giải trí, nhạc sĩ Dương Cầm lại chọn một con đường khó, ra mắt chuỗi chương trình mang tên “Phòng khách 3 thế hệ”, với mong muốn kết nối các thế hệ trong một gia đình bằng âm nhạc. Theo anh, “nghệ thuật nói chung hay âm nhạc nói riêng không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của nghệ thuật”.

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Điện ảnh CAND sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo CAND, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của điện ảnh Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.