Chương trình Ngữ văn mới đã tăng số lượng tác phẩm bắt buộc

Sau gần 3 tháng công bố dự thảo chương trình (CT) Ngữ văn mới, tiếp thu ý kiến của nhiều nhà nghiên cứu và các thầy, cô giáo, CT Ngữ văn mới đã được Ban soạn thảo điều chỉnh theo hướng tăng số lượng các tác phẩm bắt buộc nhằm đảm bảo sự cân đối giữa các thể loại và giai đoạn văn học. 

Tuy vậy, nhiều giáo viên vẫn còn băn khoăn về các tác phẩm tự chọn bắt buộc dự thảo chương trình.

Theo PGS.TS Đỗ Ngọc Thống, Chủ biên CT môn Ngữ văn mới, so với dự thảo cũ, dự thảo mới vẫn giữ nguyên 6 tác phẩm bắt buộc là Nam quốc sơn hà tương truyền của Lý Thường Kiệt, Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn, Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi (có bài khái quát về đọc tác gia Nguyễn Trãi), Truyện Kiều của Nguyễn Du (có bài khái quát về đọc tác gia Nguyễn Du),Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc của Nguyễn Đình Chiểu, Tuyên ngôn Độc lập của Hồ Chí Minh (có bài khái quát về đọc tác giả Hồ Chí Minh).

Tuy vậy, dự thảo mới cũng đã điều chỉnh theo hướng bổ sung thêm một số tác phẩm bắt buộc tự chọn (các tác phẩm mà tác giả viết SGK bắt buộc phải lựa chọn trong số các tác phẩm cùng cấp độ của chương trình). Trong đó, phần tự chọn bắt buộc sẽ được phân chia theo thể loại và các giai đoạn văn học.

Dự thảo chương trình Ngữ văn mới đã điều chỉnh theo hướng tăng số lượng các tác phẩm bắt buộc.
Dự thảo chương trình Ngữ văn mới đã điều chỉnh theo hướng tăng số lượng các tác phẩm bắt buộc.

Cụ thể, trong phần văn học dân gian, ở mỗi thể loại (truyền thuyết, cổ tích, ngụ ngôn, truyện cười), sẽ có thêm 1 tác phẩm bắt buộc. Phần ca dao, tục ngữ, sẽ có thêm ít nhất 3 tác phẩm bắt buộc về chủ đề quê hương đất nước; tình yêu, tình cảm gia đình; con người, xã hội (trữ tình hoặc trào phúng). 

Đối với thể loại sử thi, có thêm ít nhất 1 tác phẩm bắt buộc được lựa chọn trong 3 tác phẩm cùng thể loại. Phần truyện thơ, có thêm ít nhất một tác phẩm được chọn trong 2 tác phẩm cùng loại. 

Đối với thể loại tuồng, chèo, mỗi thể loại có thêm một tác phẩm bắt buộc được lựa chọn trong 3 tác phẩm cùng thể loại. Như vậy, ở phần văn học dân gian, sẽ có thêm ít nhất 11 tác phẩm bắt buộc, tiêu biểu cho các thể loại khác nhau.

Đối với các tác phẩm văn học viết, sẽ bổ sung thêm ít nhất 13 tác phẩm tự chọn bắt buộc được lựa chọn trong số các tác phẩm cùng loại của các tác gia Nguyễn Trãi; Nguyễn Du; Hồ Xuân Hương; Nguyễn Đình Chiểu; Nguyễn Khuyến; Hồ Chí Minh; Nam Cao; Vũ Trọng Phụng; Xuân Diệu; Tố Hữu; Nguyễn Huy Tưởng; Nguyễn Tuân; Lưu Quang Vũ…

Nhận xét về những điều chỉnh của Ban soạn thảo chương trình Ngữ văn mới, TS Trịnh Thu Tuyết, nguyên giáo viên môn Ngữ văn, Trường THPT Chu Văn An (Hà Nội) cho biết: Việc Ban soạn thảo chương trình bổ sung thêm nhóm các tác phẩm tự chọn bắt buộc là sự điều chỉnh mang tính tích cực, góp phần giảm bớt sự mất cân đối khiến dư luận băn khoăn trước đó. 

Ở nhóm các tác phẩm tự chọn bắt buộc, đã đưa ra một hệ thống các tác phẩm thuộc văn học dân gian và văn học viết. Phần văn học dân gian đã bao quát khá đầy đủ các thể loại, từ thần thoại, truyền thuyết, cổ tích, truyện ngụ ngôn, truyện cười, ca dao, sử thi, truyện thơ... với các tác phẩm quen thuộc, giá trị. Tuy vậy, TS Trịnh Thu Tuyết băn khoăn ở phần văn học viết.

Đơn cử như việc trong nhóm các tác phẩm tự chọn bắt buộc, bộ phận văn học viết có 5 tác giả trung đại và 8 tác giả hiện đại. Đáng chú ý là sự xuất hiện lần thứ hai của 4 tác giả đã có trong nhóm tác phẩm bắt buộc gồm Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Nguyễn Đình Chiểu, Hồ Chí Minh. 

“Không phủ nhận những tác phẩm đề xuất đều là tác phẩm có giá trị, nhưng nếu cần tiết chế để bổ sung thêm sự cân đối, đầy đặn cho nhóm tác phẩm lựa chọn bắt buộc thì sự lặp lại về tác giả hay kiểu loại tác phẩm cũng nên cân nhắc”, TS Trịnh Thu Tuyết đặt vấn đề. 

Cũng theo TS Trịnh Thu Tuyết, một điểm chưa thật sự hợp lý khác là 7 tác giả của văn học hiện đại gồm Hồ Chí Minh, Nam Cao, Vũ Trọng Phụng, Xuân Diệu, Tố Hữu, Nguyễn Huy Tưởng, Nguyễn Tuân đều là các tác giả sáng tác từ trước năm 1945; hoàn toàn vắng bóng các tác giả tiêu biểu xuất hiện thời kỳ sau 1945, sau năm 1975 như Quang Dũng, Hoàng Cầm, Nguyên Ngọc, Nguyễn Minh Châu, Nguyễn Duy...

Đồng quan điểm trên, cô Nguyễn Thị Minh Huệ, giáo viên môn Ngữ văn, Trường THPT Hoàng Mai (Nghệ An) cũng cho rằng, 6 tác phẩm bắt buộc được giữ nguyên đều chủ yếu tập trung vào hai cảm hứng chủ đạo là yêu nước và nhân đạo. 

Yêu nước và nhân đạo là những giá trị lớn của dân tộc và thời đại nhưng nếu trong bối cảnh hiện nay, chỉ dạy học sinh hướng vào hai hệ giá trị ấy thôi thì liệu đã thực sự đầy đủ và toàn vẹn? 

Có lẽ, Ban soạn thảo nên cân nhắc bổ sung thêm số lượng tác phẩm bắt buộc, đặc biệt là giai đoạn hiện đại sau năm 1945 và 1975 để cân đối hơn về thể loại, các giai đoạn văn học cũng như làm phong phú hơn giá trị tư tưởng của tác phẩm. 

Cũng theo cô Huệ, nhìn vào danh mục tác phẩm gợi ý trong chương trình thấy xuất hiện một số tác giả trẻ chưa thực sự tiêu biểu song lại thiếu vắng một số tác giả đặc sắc như nhà văn Anh Đức, nhà văn Nguyễn Thi...

Huyền Thanh

Các tin khác

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

Ngày 9/11, Đoàn giám sát số 401 của Ban Bí thư Trung ương Đảng do Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Văn Chiến làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc chuyên đề về công tác giáo dục phổ thông đối với Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP Hồ Chí Minh, trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Lãnh đạo NXBGDVN trao tặng sách cho Trường THCS Kim Liên.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tặng hơn 2.100 cuốn sách giáo khoa hỗ trợ Trường THCS Kim Liên sau vụ cháy

Trước những thiệt hại do vụ cháy xảy ra tại khu học tạm của Trường THCS Kim Liên, TP Hà Nội, ngày 9/11, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) cùng Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội (đơn vị thành viên NXBGDVN) đã trao tặng 2.147 cuốn sách giáo khoa và sách bài tập, góp phần giúp học sinh khắc phục khó khăn, sớm ổn định việc học tập.

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Việc thu học phí đại học định kỳ hằng tháng, thay vì mặc định yêu cầu sinh viên đóng gộp theo học kỳ hoặc cả năm không chỉ giúp giảm áp lực tài chính mà còn thể hiện rõ hơn trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục đại học.

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, một tiến bộ vượt bậc trong dự thảo thông tư là sẽ trao quyền bổ nhiệm chức danh GS, PGS quanh năm cho các cơ sở giáo dục đại học. Những quy định mới sẽ tạo sự cạnh tranh và tác động, tạo sự năng động, dịch chuyển trong đội ngũ GS, PGS.

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP Hồ Chí Minh đã quyết định xử phạt Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh tổng cộng 284 triệu đồng do có 14 hành vi vi phạm trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, nhà trường bị đình chỉ hoạt động đào tạo liên thông có thời hạn.

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Việc công khai thông tin về cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm 2027 giúp học sinh sớm định hướng ngành học gắn với lĩnh vực nghiên cứu mình theo đuổi, đồng thời cụ thể hóa chủ trương liên thông giữa kết quả cuộc thi với chính sách học bổng và tuyển sinh đại học. 

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Trong quý IV/2026, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình tuyên truyền lưu động phòng, chống ma túy tại các trường học và khu dân cư, kết hợp biểu diễn nghệ thuật, sân khấu hóa và triển lãm tranh nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng ngừa ma túy trong cộng đồng.

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường học vùng biên giới

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường học vùng biên giới

Tỉnh Quảng Trị đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới với 284 lớp, phục vụ gần 9.638 học sinh. Các dự án có tổng mức đầu tư 2.136,99 tỉ đồng, gồm 9 dự án xây dựng mới và 2 dự án nâng cấp, cải tạo, mở rộng.

Kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường

Kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường

Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra vào ngày 4/11, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Đoàn Trung Kiên đã trao đổi về các giải pháp phòng ngừa, can thiệp kịp thời, bảo đảm an toàn cho giáo viên, học sinh trước các vụ việc bạo lực học đường; đồng thời thông tin về việc rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan.