Chương trình Ngữ văn mới đã tăng số lượng tác phẩm bắt buộc

Sau gần 3 tháng công bố dự thảo chương trình (CT) Ngữ văn mới, tiếp thu ý kiến của nhiều nhà nghiên cứu và các thầy, cô giáo, CT Ngữ văn mới đã được Ban soạn thảo điều chỉnh theo hướng tăng số lượng các tác phẩm bắt buộc nhằm đảm bảo sự cân đối giữa các thể loại và giai đoạn văn học. 

Tuy vậy, nhiều giáo viên vẫn còn băn khoăn về các tác phẩm tự chọn bắt buộc dự thảo chương trình.

Theo PGS.TS Đỗ Ngọc Thống, Chủ biên CT môn Ngữ văn mới, so với dự thảo cũ, dự thảo mới vẫn giữ nguyên 6 tác phẩm bắt buộc là Nam quốc sơn hà tương truyền của Lý Thường Kiệt, Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn, Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi (có bài khái quát về đọc tác gia Nguyễn Trãi), Truyện Kiều của Nguyễn Du (có bài khái quát về đọc tác gia Nguyễn Du),Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc của Nguyễn Đình Chiểu, Tuyên ngôn Độc lập của Hồ Chí Minh (có bài khái quát về đọc tác giả Hồ Chí Minh).

Tuy vậy, dự thảo mới cũng đã điều chỉnh theo hướng bổ sung thêm một số tác phẩm bắt buộc tự chọn (các tác phẩm mà tác giả viết SGK bắt buộc phải lựa chọn trong số các tác phẩm cùng cấp độ của chương trình). Trong đó, phần tự chọn bắt buộc sẽ được phân chia theo thể loại và các giai đoạn văn học.

Dự thảo chương trình Ngữ văn mới đã điều chỉnh theo hướng tăng số lượng các tác phẩm bắt buộc.
Dự thảo chương trình Ngữ văn mới đã điều chỉnh theo hướng tăng số lượng các tác phẩm bắt buộc.

Cụ thể, trong phần văn học dân gian, ở mỗi thể loại (truyền thuyết, cổ tích, ngụ ngôn, truyện cười), sẽ có thêm 1 tác phẩm bắt buộc. Phần ca dao, tục ngữ, sẽ có thêm ít nhất 3 tác phẩm bắt buộc về chủ đề quê hương đất nước; tình yêu, tình cảm gia đình; con người, xã hội (trữ tình hoặc trào phúng). 

Đối với thể loại sử thi, có thêm ít nhất 1 tác phẩm bắt buộc được lựa chọn trong 3 tác phẩm cùng thể loại. Phần truyện thơ, có thêm ít nhất một tác phẩm được chọn trong 2 tác phẩm cùng loại. 

Đối với thể loại tuồng, chèo, mỗi thể loại có thêm một tác phẩm bắt buộc được lựa chọn trong 3 tác phẩm cùng thể loại. Như vậy, ở phần văn học dân gian, sẽ có thêm ít nhất 11 tác phẩm bắt buộc, tiêu biểu cho các thể loại khác nhau.

Đối với các tác phẩm văn học viết, sẽ bổ sung thêm ít nhất 13 tác phẩm tự chọn bắt buộc được lựa chọn trong số các tác phẩm cùng loại của các tác gia Nguyễn Trãi; Nguyễn Du; Hồ Xuân Hương; Nguyễn Đình Chiểu; Nguyễn Khuyến; Hồ Chí Minh; Nam Cao; Vũ Trọng Phụng; Xuân Diệu; Tố Hữu; Nguyễn Huy Tưởng; Nguyễn Tuân; Lưu Quang Vũ…

Nhận xét về những điều chỉnh của Ban soạn thảo chương trình Ngữ văn mới, TS Trịnh Thu Tuyết, nguyên giáo viên môn Ngữ văn, Trường THPT Chu Văn An (Hà Nội) cho biết: Việc Ban soạn thảo chương trình bổ sung thêm nhóm các tác phẩm tự chọn bắt buộc là sự điều chỉnh mang tính tích cực, góp phần giảm bớt sự mất cân đối khiến dư luận băn khoăn trước đó. 

Ở nhóm các tác phẩm tự chọn bắt buộc, đã đưa ra một hệ thống các tác phẩm thuộc văn học dân gian và văn học viết. Phần văn học dân gian đã bao quát khá đầy đủ các thể loại, từ thần thoại, truyền thuyết, cổ tích, truyện ngụ ngôn, truyện cười, ca dao, sử thi, truyện thơ... với các tác phẩm quen thuộc, giá trị. Tuy vậy, TS Trịnh Thu Tuyết băn khoăn ở phần văn học viết.

Đơn cử như việc trong nhóm các tác phẩm tự chọn bắt buộc, bộ phận văn học viết có 5 tác giả trung đại và 8 tác giả hiện đại. Đáng chú ý là sự xuất hiện lần thứ hai của 4 tác giả đã có trong nhóm tác phẩm bắt buộc gồm Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Nguyễn Đình Chiểu, Hồ Chí Minh. 

“Không phủ nhận những tác phẩm đề xuất đều là tác phẩm có giá trị, nhưng nếu cần tiết chế để bổ sung thêm sự cân đối, đầy đặn cho nhóm tác phẩm lựa chọn bắt buộc thì sự lặp lại về tác giả hay kiểu loại tác phẩm cũng nên cân nhắc”, TS Trịnh Thu Tuyết đặt vấn đề. 

Cũng theo TS Trịnh Thu Tuyết, một điểm chưa thật sự hợp lý khác là 7 tác giả của văn học hiện đại gồm Hồ Chí Minh, Nam Cao, Vũ Trọng Phụng, Xuân Diệu, Tố Hữu, Nguyễn Huy Tưởng, Nguyễn Tuân đều là các tác giả sáng tác từ trước năm 1945; hoàn toàn vắng bóng các tác giả tiêu biểu xuất hiện thời kỳ sau 1945, sau năm 1975 như Quang Dũng, Hoàng Cầm, Nguyên Ngọc, Nguyễn Minh Châu, Nguyễn Duy...

Đồng quan điểm trên, cô Nguyễn Thị Minh Huệ, giáo viên môn Ngữ văn, Trường THPT Hoàng Mai (Nghệ An) cũng cho rằng, 6 tác phẩm bắt buộc được giữ nguyên đều chủ yếu tập trung vào hai cảm hứng chủ đạo là yêu nước và nhân đạo. 

Yêu nước và nhân đạo là những giá trị lớn của dân tộc và thời đại nhưng nếu trong bối cảnh hiện nay, chỉ dạy học sinh hướng vào hai hệ giá trị ấy thôi thì liệu đã thực sự đầy đủ và toàn vẹn? 

Có lẽ, Ban soạn thảo nên cân nhắc bổ sung thêm số lượng tác phẩm bắt buộc, đặc biệt là giai đoạn hiện đại sau năm 1945 và 1975 để cân đối hơn về thể loại, các giai đoạn văn học cũng như làm phong phú hơn giá trị tư tưởng của tác phẩm. 

Cũng theo cô Huệ, nhìn vào danh mục tác phẩm gợi ý trong chương trình thấy xuất hiện một số tác giả trẻ chưa thực sự tiêu biểu song lại thiếu vắng một số tác giả đặc sắc như nhà văn Anh Đức, nhà văn Nguyễn Thi...

Huyền Thanh

Các tin khác

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Trong khuôn khổ hợp tác giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo và Công ty Nestlé Việt Nam về xây dựng lối sống năng động, tích cực cho học sinh tiểu học, cuộc thi toàn quốc “Lối sống xanh - Đại sứ năng động bảo vệ môi trường” đã chính thức được phát động với sự đồng hành và phối hợp của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng.

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Năm 2026, Đại học (ĐH) Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu, với 88 mã ngành, trong đó có 41 chương trình học bằng tiếng Việt, 20 chương trình học bằng tiếng Anh, 7 chương trình định hướng ứng dụng POHE, 2 mã chương trình tiên tiến (5 chương trình), 3 mã chương trình chất lượng cao (16 chương trình), 1 ngành/chương trình đào tạo bằng tiếng Anh là Công nghệ tài chính (TV), Toán ứng dụng (TA) và Kinh tế số (TA) mở trong 2026.

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Theo đề án, hai trường chuyên của Hà Nội sẽ tập trung đào tạo học sinh có năng lực nổi trội, tăng cường học chuyên sâu, nghiên cứu khoa học, học theo dự án và rèn kỹ năng học thuật bậc đại học. Kết quả đầu ra của học sinh hướng tới được công nhận rộng rãi trên thế giới.

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ghi nhận số lượng thí sinh tự do đăng ký dự thi tăng cao chưa từng có, với gần 64.000 thí sinh. Thực tế này không chỉ phản ánh nhu cầu thi lại để tìm đường vào đại học của nhiều người học, mà còn đặt ra yêu cầu về công tác hướng nghiệp cho học sinh cần hiệu quả hơn.

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Kỳ tuyển sinh đầu cấp và thi vào lớp 10 tại TP Hồ Chí Minh năm học 2026 -2027 ghi nhận nhiều điểm mới về phương thức tuyển sinh, phân bổ chỉ tiêu và cách thức đăng ký. Trong bối cảnh số lượng học sinh tăng mạnh, áp lực thi cử vẫn hiện hữu, đòi hỏi những giải pháp căn cơ để giảm căng thẳng cho học sinh và phụ huynh.

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), năm 2025, số thí sinh nhập học chọn nhóm ngành Kinh doanh và quản lý tiếp tục dẫn đầu với khoảng hơn 146.000 tân sinh viên, chiếm tỷ lệ 21%. Trong khi đó, nhiều ngành học được định hướng là công nghệ chiến lược, khát nhân lực trong 10 năm tới và Khoa học cơ bản thì vẫn chưa thực sự “hút” được thí sinh như kỳ vọng. 

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Từ năm 2027, thi tốt nghiệp THPT trên máy tính dự kiến sẽ được triển khai thí điểm tại những nơi có đủ điều kiện. Mặc dù thi tốt nghiệp THPT trên máy tính là bước đi tất yếu trong lộ trình chuyển đổi số, song các chuyên gia cũng đặt ra hàng loạt yêu cầu khắt khe về hạ tầng, nhân lực và thể chế để đảm bảo việc triển khai hiệu quả.

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Trong nhiều năm qua, xét tuyển học bạ từng được xem là “cánh cửa rộng” giúp thí sinh bước vào giảng đường đại học. Tuy nhiên, trước những điều chỉnh của quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đầu vào, học bạ đang dần mất đi vị thế vốn có. Khi học bạ không còn là “tấm vé vàng”, thí sinh buộc phải điều chỉnh chiến lược ôn tập, đa dạng các phương thức xét tuyển để cửa vào đại học không bị thu hẹp.

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, tạo thuận lợi cho phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Ngày 26/4, Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo, Đại học quốc gia (ĐHQG) TP Hồ Chí Minh cho biết, tính đến thời hạn cuối đăng ký dự thi Kỳ thi đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 năm 2026 (ngày 25/4/2026), có 172.622 thí sinh đăng ký dự thi, tăng hơn 77% so với đợt 2 năm 2025.

“Tiết học Gen Z”, đưa pháp luật vào trường học bằng sân khấu hóa

“Tiết học Gen Z”, đưa pháp luật vào trường học bằng sân khấu hóa

Không còn khô cứng với điều khoản, những bài học pháp luật được Công an TP Hà Nội “mềm hóa” bằng tiểu phẩm, tương tác và trải nghiệm thực tế trong chương trình “Tiết học Gen Z”. Cách làm sáng tạo này đang giúp học sinh dễ tiếp thu, ghi nhớ và từng bước hình thành ý thức chấp hành pháp luật ngay từ ghế nhà trường.