Chiều 28/10, tại TP Hồ Chí Minh, Diễn đàn Kinh tế mùa Thu năm 2026 tiếp tục với phiên tham luận chuyên sâu “Nhận diện các động lực tăng trưởng mới” và đối thoại chuyên sâu “Khung hợp tác trong kỷ nguyên mới”, quy tụ đại diện Chính phủ, tổ chức quốc tế, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp.
Nâng cao năng lực nội sinh, chủ động tham gia chuỗi giá trị mới
Đến tham dự và phát biểu định hướng, đồng chí Nguyễn Văn Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh thế giới đang chứng kiến những chuyển dịch sâu sắc trong cấu trúc tăng trưởng, phương thức sản xuất và quan hệ hợp tác kinh tế quốc tế. Những thay đổi này mở ra cơ hội phát triển nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng.
Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, có ba xu hướng lớn cần đặc biệt quan tâm. Trước hết, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang định hình lại phương thức sản xuất, tiêu chuẩn thị trường và lợi thế cạnh tranh. Năng lực ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững ngày càng quyết định vị thế của doanh nghiệp và quốc gia.
Thứ hai, các cực tăng trưởng đang dịch chuyển, đặc biệt tại châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh, tạo cơ hội hình thành những trung tâm sản xuất, đổi mới sáng tạo và không gian hợp tác mới.
Xu hướng thứ ba là tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu theo hướng đa dạng hóa, kết hợp hiệu quả kinh tế với yêu cầu an toàn, ổn định và khả năng chống chịu trước những biến động.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho rằng những chuyển dịch này tạo điều kiện để các nước đang phát triển tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và thị trường mới. Tuy nhiên, cơ hội chỉ trở thành động lực tăng trưởng khi mỗi quốc gia có đủ năng lực tiếp nhận, làm chủ và phát huy hiệu quả nguồn lực.
Đối với Việt Nam, yêu cầu cấp thiết không chỉ là kết nối với những chuỗi giá trị sẵn có mà phải tạo dựng điều kiện để cùng đối tác quốc tế tham gia trực tiếp vào quá trình sáng tạo, kiến tạo giá trị và hình thành chuỗi giá trị mới.
Để thực hiện mục tiêu này, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề nghị chú trọng 3 định hướng gồm: Nâng cao năng lực nội sinh về nguồn nhân lực, công nghệ và quản trị; xây dựng môi trường thể chế ổn định, minh bạch, có khả năng dự báo và tạo không gian thử nghiệm cho mô hình mới; nâng cao chất lượng kết nối giữa các nền kinh tế, đặc biệt trong tài chính xanh, công nghệ và hạ tầng.
Với vai trò đầu tàu kinh tế, trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của Việt Nam, TP Hồ Chí Minh được xác định đang đứng trước cơ hội kết nối, huy động nguồn lực để hình thành những động lực phát triển mới, từng bước nâng cao vị thế trong mạng lưới tri thức, công nghệ và sản xuất khu vực.
Chuyển từ đối thoại chính sách sang hợp tác thực chất
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới phải được cụ thể hóa bằng sáng kiến, chương trình và dự án thiết thực, thay vì chỉ dừng ở trao đổi tầm nhìn.
Các nội dung được tiếp cận từ nhiều góc độ, gồm huy động nguồn vốn cho chu kỳ tăng trưởng mới của châu Á, phát triển hạ tầng thông minh, phát huy quyền lực mềm và xây dựng vành đai công nghệ, đổi mới sáng tạo đa cực tại TP Hồ Chí Minh. Đặc biệt, nội dung xây dựng vành đai công nghệ, đổi mới sáng tạo đa cực đặt ra yêu cầu kết nối không gian phát triển, hạ tầng, doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu và nguồn nhân lực, thay vì phát triển những trung tâm riêng lẻ.
Đối với phiên đối thoại chuyên sâu “Khung hợp tác trong kỷ nguyên mới”, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng gợi mở 3 vấn đề trọng tâm: Nhận diện những xu hướng định hình dòng vốn, công nghệ và chuỗi cung ứng; đánh giá cơ hội, rủi ro đối với các nước đang phát triển; xác định hành động cần thiết để chuyển hóa cơ hội thành tăng trưởng và thịnh vượng.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề nghị các bên làm rõ cam kết, lộ trình thực thi và trách nhiệm triển khai, tăng cường chia sẻ nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hình thành những khuôn khổ hợp tác phù hợp. “Trong kỷ nguyên mới, hợp tác không còn đơn thuần là một lựa chọn mà đang trở thành điều kiện quan trọng để các bên cùng kiến tạo những động lực phát triển mới”, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.
Mở đầu chuỗi tham luận chuyên sâu, ông Denis Depoux, Giám đốc Điều hành Toàn cầu Roland Berger đã cùng nhìn nhận những chuyển động của thị trường tài chính toàn cầu và những hàm ý đối với các quốc gia đang tìm cách huy động nguồn lực, thu hút đầu tư và củng cố vị thế trong nền kinh tế thế giới.
Ông Devendra Jain, Trưởng nhóm Trí tuệ nhân tạo và Công nghệ Tiên phong, Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) cùng trao đổi về cách hạ tầng thông minh có thể trở thành một động lực mới cho tăng trưởng, đầu tư và đổi mới sáng tạo.
Giáo sư Matthieu Guitton, Giáo sư Khoa Y, Đại học Laval (Canada), Nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu CERVO, trao đổi về góc nhìn liên ngành về quyền lực mềm và vai trò của yếu tố con người, xã hội trong việc hình thành ảnh hưởng và thúc đẩy phát triển trong bối cảnh toàn cầu hóa
Đối với TP Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới, việc nghiên cứu mô hình này sẽ góp phần gợi mở cách thức kết nối các khu vực phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời xác định những yêu cầu về quản trị để hình thành một cấu trúc phát triển đồng bộ và hiệu quả. PGS.TS. Lê Quốc Cường, Thành viên Tiểu ban Khoa học và Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số thuộc Ban Nghiên cứu phát triển TP Hồ Chí Minh đã có những chia sẻ, phân tích hàm ý chính sách từ góc nhìn của thành phố.
Tựu trung, các đại biểu đã tập trung thảo luận 3 nhóm giải pháp, trọng tâm là tháo gỡ rào cản hợp tác xuyên biên giới, chuyển các cam kết thành chương trình, dự án cụ thể. Sự xuất hiện của các cực tăng trưởng mới nổi về vốn, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang đặt ra những yêu cầu hoàn toàn mới. Tuy nhiên, phần lớn các động lực tăng trưởng này vẫn đang vận hành mang tính độc lập và song song.
Phiên Đối thoại chuyên sâu với chủ đề “Khung hợp tác trong kỷ nguyên mới” do Tiến sĩ Sandy Chong, Giám đốc các Sáng kiến Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) là người điều phối đã tập trung thảo luận về hình hài của một khung hợp tác mới, và những bước đi cần thiết để chuyển từ các nỗ lực quốc gia song song sang hợp tác thực chất, có cấu trúc trong kỷ nguyên mới.
Những định hướng và thông điệp được đúc kết từ phiên họp chiều nay là nền tảng thiết thực để định hình một khuôn khổ hợp tác mới, đồng thời xác định các điều kiện cần thiết để chuyển dịch từ những nỗ lực riêng rẽ ở cấp quốc gia sang sự hợp tác thực chất, có cấu trúc trong kỷ nguyên mới.
