Logistics xanh trở thành nền tảng của chuỗi giá trị bền vững
Ngày 27/10, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026, phiên thảo luận chuyên đề “Chuỗi giá trị toàn cầu bền vững: Logistics xanh” tập trung thảo luận giải pháp kết nối sản xuất công nghiệp, hạ tầng cảng biển, dịch vụ logistics và công nghệ số nhằm xây dựng chuỗi cung ứng hiệu quả, giảm phát thải, nâng cao năng lực cạnh tranh.
Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Hoàng Nguyên Dinh nhấn mạnh chủ đề “Tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới” của Diễn đàn Kinh tế mùa Thu năm 2026 đặt ra yêu cầu chuyển hóa khoa học, công nghệ thành động lực phát triển, đặc biệt trong sản xuất, nông nghiệp và logistics. Hợp tác không còn dừng ở trao đổi hàng hóa mà phải mở rộng sang kết nối tiêu chuẩn, công nghệ, dữ liệu, nguồn nhân lực trên toàn bộ chuỗi giá trị, từ nhà máy, vùng sản xuất đến cảng biển, thị trường tiêu thụ.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Hoàng Nguyên Dinh cho rằng chuỗi giá trị toàn cầu đang được tổ chức lại theo những yêu cầu mới, hướng đến phát triển xanh hơn, minh bạch hơn và thông minh hơn. Vấn đề đặt ra cho doanh nghiệp không chỉ là mở rộng quy mô sản xuất mà còn phải tạo sự hội tụ giữa công nghệ, vốn và nhân lực để hình thành động lực tăng trưởng mới.
Đáng chú ý, lãnh đạo thành phố nhấn mạnh xanh hóa, minh bạch hóa không còn đơn thuần là chi phí tuân thủ mà đang trở thành điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận thị trường, thu hút nguồn vốn. Năng lực cạnh tranh cũng không chỉ phụ thuộc vào từng doanh nghiệp mà được quyết định bởi chất lượng toàn bộ hệ sinh thái, bao gồm công nghệ, nhân lực, hạ tầng logistics và khả năng kết nối dữ liệu.
Trong bối cảnh đó, logistics xanh cần được nhìn nhận như nền tảng liên kết sản xuất, lưu thông và phân phối, thay vì chỉ giới hạn trong hoạt động vận tải. Một chuỗi logistics hiệu quả phải bảo đảm sự liên thông giữa nhà máy, khu công nghiệp, kho bãi, cảng nước sâu, hãng tàu, hệ thống hải quan và thị trường quốc tế.
Đối với TP Hồ Chí Minh, không gian phát triển sau hợp nhất tạo điều kiện tăng cường liên kết giữa những trung tâm sản xuất công nghiệp với hệ thống cảng biển, dịch vụ logistics và hành lang thương mại. Đặc biệt, Cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải có tiềm năng trở thành mắt xích quan trọng trong kết nối sản xuất, xuất khẩu với những tuyến vận tải quốc tế.
Để chuyển lợi thế về vị trí, hạ tầng thành năng lực cạnh tranh thực chất, thành phố cần thúc đẩy kết nối vận tải đa phương thức, số hóa hoạt động logistics, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa những chủ thể trong chuỗi cung ứng, từng bước đáp ứng tiêu chuẩn giảm phát thải.
Kết nối công nghệ, dữ liệu để nâng cao năng lực cạnh tranh
Một trong những trọng tâm của hội thảo là tìm kiếm mô hình kết nối hiệu quả giữa sản xuất công nghiệp, hạ tầng cảng biển và dịch vụ logistics. Chuỗi giá trị toàn cầu đang chịu tác động ngày càng lớn từ yêu cầu giảm phát thải carbon, chuyển đổi số, khả năng chống chịu trước biến động và những tiêu chuẩn mới của thị trường.
Phiên thảo luận có sự tham gia của TS. Bùi Bá Nghiêm, Chuyên viên cao cấp Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương; bà Ishita Dhamani, đại diện cấp cao của Ernst & Young khu vực châu Á - Thái Bình Dương; cùng đại diện DHL Việt Nam, Cảng Quốc tế Tân Cảng - Cái Mép và Cảng Cái Mép Gemadept - Terminal Link.
Nội dung chương trình hướng đến làm rõ khả năng ứng dụng dữ liệu, công nghệ vận hành thông minh và kết nối logistics đa phương thức nhằm giảm chi phí, hạn chế thời gian chờ, nâng cao độ tin cậy của chuỗi cung ứng. Việc chia sẻ thông tin giữa doanh nghiệp sản xuất, đơn vị vận tải, kho bãi, cảng biển và hãng tàu cũng được đặt ra như giải pháp tối ưu hành trình, hạn chế vận chuyển rỗng và kiểm soát phát thải.
Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, minh bạch dữ liệu, tiêu chuẩn môi trường ngày càng trở thành điều kiện quan trọng khi tiếp cận thị trường quốc tế. Tuy nhiên, chi phí đầu tư công nghệ, chứng nhận và tuân thủ có thể tạo áp lực lớn đối với doanh nghiệp có nguồn lực hạn chế.
Hội thảo đặt ra yêu cầu xây dựng cơ chế hỗ trợ phù hợp, giúp doanh nghiệp tiếp cận công cụ số, tiêu chuẩn logistics xanh và phương thức quản trị hiện đại. Đồng thời, cần tăng cường kết nối giữa khu công nghiệp, trung tâm logistics, cảng biển và mạng lưới phân phối để hình thành hệ sinh thái xuất khẩu có giá trị gia tăng cao hơn.
Đối với khu vực Cái Mép - Thị Vải, định hướng phát triển còn đòi hỏi phải thúc đẩy liên kết với sản xuất công nghiệp, dịch vụ logistics và hệ thống phân phối, phát huy vai trò cửa ngõ giao thương quốc tế, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hoàng Nguyên Dinh, TP Hồ Chí Minh mong muốn diễn đàn trở thành không gian kết nối, nơi những sáng kiến hợp tác được đề xuất, triển khai thực chất và có khả năng nhân rộng ra khu vực.
Phát triển logistics xanh gắn với chuyển đổi số, kết nối hạ tầng cảng biển và hoàn thiện thể chế sẽ góp phần giảm chi phí lưu thông, nâng cao hiệu quả sản xuất, mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế. Đây cũng là hướng đi quan trọng để TP Hồ Chí Minh khai thác hiệu quả không gian phát triển mới, nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
