Chọn ngành phải phù hợp với năng lực, đam mê và khát vọng

Tránh chọn ngành học theo đám đông

Từ ngày 2/7 đến trước 17h ngày 14/7, thí sinh thực hiện đăng ký, điều chỉnh và bổ sung nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng trên hệ thống của Bộ GD&ĐT. Trước khi đăng ký xét tuyển trên hệ thống chung của Bộ, thí sinh có một khoảng thời gian tìm hiểu đề án tuyển sinh của các trường để chọn ngành, chọn trường, biết rõ tổ hợp môn xét tuyển, từ đó đăng ký nguyện vọng phù hợp, giúp tăng cơ hội trúng tuyển. Tuy nhiên, hiện nhiều thí sinh vẫn còn băn khoăn khi lựa chọn nguyện vọng, lựa chọn thứ tự ưu tiên nguyện vọng vào các ngành, các trường đại học khác nhau.

Chia sẻ với thí sinh tại Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng năm 2026, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD&ĐT cho biết, sau kỳ thi tốt nghiệp THPT, điều quan trọng với thí sinh không chỉ là điểm số, tổ hợp xét tuyển hay xác suất trúng tuyển, mà là lựa chọn con đường phù hợp với năng lực, đam mê và khát vọng của bản thân.

Điểm số có thể mở ra một cánh cửa nhưng không thể thay các em đi hết chặng đường. Mỗi học sinh cần tự trả lời những câu hỏi mình muốn trở thành ai, muốn làm gì và sẽ đóng góp gì cho gia đình, cộng đồng, đất nước. Giá trị của một con người không chỉ nằm ở tấm bằng hay vị trí việc làm mà còn ở khả năng học tập suốt đời, tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh và khát vọng vươn lên.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo nhận định, thế hệ Gen Z đang bước vào đại học trong bối cảnh công nghệ thay đổi rất nhanh với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, bán dẫn, robot, năng lượng mới, điện hạt nhân hay đường sắt tốc độ cao. Nhiều nghề sẽ được AI thay thế một phần, đồng thời cũng xuất hiện nhiều ngành nghề mới. Cơ hội sẽ thuộc về những người biết học tập liên tục, thích nghi và kết hợp công nghệ với tư duy nhân văn. Vì vậy, câu hỏi lớn của mùa tuyển sinh năm nay không chỉ là "đỗ trường nào" mà là chọn con đường phù hợp để phát triển năng lực bản thân và tạo giá trị cho xã hội.

Thí sinh không nên chọn ngành theo đám đông, mà cần tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, môi trường học tập, cơ hội nghiên cứu, thực hành và việc làm trước khi quyết định. Đối với phụ huynh, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo mong cha mẹ đồng hành cùng con thay vì áp đặt, kỳ vọng nhưng không tạo áp lực, để các em được lắng nghe, được tôn trọng và trưởng thành từ chính lựa chọn của mình.

Nguyện vọng 1 nên đặt trường, ngành thí sinh yêu thích nhất

Chia sẻ với học sinh và phụ huynh về những điều cần lưu ý trong xét tuyển đại học, cao đẳng năm 2026, các chuyên gia tuyển sinh cho rằng, trước khi thực hiện đăng ký nguyện vọng trên hệ thống xét tuyển chung của Bộ GD&ĐT, đầu tiên thí sinh phải xem mình có đáp ứng yêu cầu về ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) của các cơ sở giáo dục mà các em có ý định đăng ký hay không.

Theo kế hoạch, từ nay đến 10/7, các trường đại học sẽ công bố điểm sàn nhận hồ sơ xét tuyển. Cùng với đó, Bộ GD&ĐT cũng sẽ công bố ngưỡng chất lượng đầu vào đối với 3 nhóm ngành gồm Sức khỏe, Sư phạm và Pháp luật. Trong đó, năm nay là năm đầu tiên điểm sàn riêng được áp dụng thêm đối với nhóm ngành Pháp luật.

Một điểm mới khác cần lưu ý là đối với thí sinh tốt nghiệp THPT năm 2026, điều kiện đăng ký xét tuyển đại học ở tất cả phương thức là có tổng điểm 3 môn theo tổ hợp xét tuyển (hoặc Toán, Ngữ văn và một môn khác) đạt tối thiểu 15 theo thang điểm 30, không tính điểm ưu tiên, điểm cộng; không áp dụng với thí sinh được đặc cách xét tốt nghiệp THPT.

Năm nay, thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng xét tuyển thay vì không giới hạn như các năm trước. Hệ thống chỉ xét tuyển một nguyện vọng cao nhất mà thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển. Vì vậy, nguyện vọng số 1 nên là ngành, trường mà thí sinh thực sự yêu thích và mong muốn theo học nhất, không nên xếp theo tâm lý an toàn.

Thí sinh đặc biệt lưu ý, quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026 quy định, các cơ sở đào tạo giáo viên chỉ xét tuyển nguyện vọng từ 1 đến 5; các trường Quân đội, Công an thực hiện theo quy định của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, chỉ xét tuyển nguyện vọng 1.

“Hệ thống tự sắp xếp từ 1-15 nguyện vọng, trong quá trình thay đổi thứ tự nguyện vọng, thí sinh cần phải rà soát lại một cách kỹ lưỡng và phải xác nhận bằng mã OTP để hoàn thành quá trình đăng ký. Từ nay đến ngày 14/7 vẫn còn nhiều thời gian để cân nhắc, nghiên cứu nhưng các em cũng đừng đợi để đến phút chót mới chốt nguyện vọng để tránh nghẽn mạng và các rủi ro khác”, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học lưu ý.

Thông tin thêm về quy trình đăng ký nguyện vọng xét tuyển, TS Vũ Duy Hải, Trưởng Ban tuyển sinh hướng nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, năm nay quá trình đăng ký xét tuyển tại hệ thống riêng của trường chủ yếu là xác thực các thông tin để dữ liệu đăng ký trên hệ thống xét tuyển chung của Bộ GD&ĐT là dữ liệu sạch, đảm bảo chính xác. Tất cả các nguyện vọng của thí sinh buộc phải đăng ký trên hệ thống xét tuyển chung của Bộ GD&ĐT, kể cả những thí sinh trúng tuyển theo phương thức xét tuyển thẳng.

TS Lê Anh Đức, Trưởng phòng quản lý đào tạo, Đại học Kinh tế quốc dân cũng lưu ý, quy tắc đặt nguyện vọng của thí sinh phải thực hiện theo thứ tự ưu tiên, trong đó nguyện vọng 1 phải là nguyện vọng mà thí sinh yêu thích nhất. Trong thời gian đăng ký nguyện vọng xét tuyển, thí sinh cần kiểm tra kỹ thông tin cá nhân, mã trường, mã ngành, phương thức xét tuyển và tổ hợp xét tuyển trước khi lưu nguyện vọng. Những sai sót nhỏ về mã ngành hoặc thứ tự ưu tiên có thể ảnh hưởng đến kết quả xét tuyển…