Lo ngại về làn sóng binh sĩ gia nhập quân đội Crimea:
Chính phủ lâm thời Ukraine đàm phán với Nga
Trong một tuyên bố đầy bất ngờ hôm 4/3, Thủ tướng tạm quyền Ukraine Arseniy Yatsenyuk cho biết, chính phủ nước này đã lần đầu tiên liên lạc với các nhà lãnh đạo Nga nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc khủng hoảng hiện nay. Động thái này được thực hiện chỉ 4 ngày sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin nhận được sự ủng hộ của Quốc hội trong việc đưa quân tới Ukraine và hiện tượng ngày càng có nhiều quan chức cấp cao trong quân đội Ukraine gia nhập quân đội Crimea. >> Nga thúc đẩy ngoại giao giải quyết khủng hoảng ở Ukraine
Phát biểu với báo chí sau cuộc đàm phán với Ngoại trưởng Pháp Laurent Fabius ở thủ đô Paris, Ngoại trưởng tạm quyền Ukraine Andriy Deshchytsya cho biết, nước này muốn giải pháp hòa bình cho cuộc khủng hoảng ở Crimea và không muốn có chiến tranh với Nga. Vì thế, việc chính phủ tạm quyền Ukraine liên lạc với Moskva là lẽ đương nhiên.
Thủ tướng tạm quyền Ukraine Arseniy Yatsenyuk còn tiết lộ thêm rằng, ngoài vấn đề chính trị, Ukraine cũng muốn đàm phán với Nga về gói tín dụng 15 tỷ USD mà Tổng thống Vladimir Putin đã cam kết với Tổng thống bị lật đổ Viktor Yanukovych hồi tháng 12 năm ngoái. Mục đích của Kiev là muốn biết liệu Moskva có còn tiếp tục cung cấp khoản tiền 2 tỷ USD trong gói cứu trợ trị giá 15 tỷ USD này nữa không.
Dư luận thế giới đang trông chờ vào kết quả cuộc đàm phán giữa Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov (phải) và Ngoại trưởng Mỹ John Kerry tại Paris.
Cho đến chiều 5/3, vẫn chưa có câu trả lời chính thức nào từ phía Nga về đề nghị của Thủ tướng tạm quyền Ukraine Arseniy Yatsenyuk. Tuy nhiên, theo nhiều nhà phân tích, rất có thể Moskva sẽ đồng ý thỏa thuận với Kiev nhưng ở mức độ hạn chế bởi trước đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin từng để ngỏ khả năng đàm phán với Ukraine. Đó là chưa kể đến tuyên bố mới được đưa ra của Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov trong một cuộc họp báo ở Madrid (Tây Ban Nha).
Ông Sergei Lavrov đã khẳng định, Nga sẽ không cho phép xảy ra bất kỳ vụ đổ máu nào ở Ukraine và cũng sẽ không rút quân khỏi Crimea. Về vấn đề kinh tế, nhiều nhà phân tích nghiêng về khả năng Nga sẽ tạm dừng các thỏa thuận vì nếu tiếp tục thì cũng có nghĩa là Moskva công nhận chính quyền lâm thời Ukraine, một chính quyền mà theo như tuyên bố của cả Tổng thống Vladimir Putin và Thủ tướng Dmitry Medvedev là “phạm pháp” và “không hợp hiến”.
Một điểm đáng chú ý nữa là, việc chính quyền lâm thời Ukraine chủ động liên lạc với Nga cũng cho thấy sự bí bách về tài chính của quốc gia này. Một nhà nghiên cứu về Đông Âu ở Pháp nhận định, đến nay, Ukraine vẫn chưa nhận được sự hỗ trợ tài chính nào từ phía Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) theo như lời hứa của họ. Vì thế, việc Ukraine phải “cầu cứu” đến Nga cũng cho thấy những mối rạn nứt nhỏ trong liên hệ Mỹ - EU và chính quyền lâm thời ở Kiev.
Cũng theo ông này thì lời cam kết cung cấp khoản vay bảo lãnh 1 tỷ USD của Mỹ cho Ukraine mà Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đưa ra hôm 4/3 có lẽ chưa thực sự thuyết phục đối với chính phủ lâm thời Ukraine, nhất là khi nền kinh tế nước này đang đứng trên bờ vực phá sản và phải đối mặt với những khoản nợ sắp phải thanh toán. Trong bối cảnh như vậy, Ukraine quay lại tìm kiếm sự hỗ trợ từ quốc gia láng giềng cũng là điều tất yếu.
Thái độ của giới quân sự
Nhưng cũng có ý kiến cho rằng, động thái của chính phủ lâm thời Ukraine là nhằm để tránh nguy cơ gia tăng sự đối đầu với Nga và nước cộng hòa tự trị Crimea. Hơn thế nữa, Kiev cũng muốn kéo dài thời gian để chuẩn bị lực lượng đối phó với tình hình xấu nhất có thể xảy ra. Cho đến nay, mặc dù đã lật đổ chính phủ của Tổng thống Viktor Yanukovych, lập nên một chính phủ mới nhưng Ukraine vẫn đang đối mặt với muôn vàn khó khăn mà thách thức lớn nhất vẫn là vấn đề Crimea.
Ở đây, không chỉ là việc người đứng đầu nước cộng hòa tự trị Crimea từ chối đàm phán, mà còn là hiện tượng tan rã trong chính quyền lâm thời Ukraine. Sau khi Thủ tướng nước cộng hòa tự trị Crimea Sergei Aksenov yêu cầu Moskva hỗ trợ an ninh cho bán đảo này, nơi phần lớn người ủng hộ Nga sinh sống, hàng ngàn binh sĩ Nga đã kiểm soát các căn cứ quân sự Ukraine.
Chưa hết, hàng loạt binh sĩ Ukraine cũng nhanh chóng gia nhập quân đội Crimea. Riêng trong hôm 4/3, binh sĩ Ukraine tại sân bay Belbek, nơi có có 45 máy bay chiến đấu MiG-29 và 4 máy bay huấn luyện L-39, đã đạt được một thỏa thuận chấp nhận gia nhập quân đội Crimea. Rồi Đô đốc Hải quân Ukraine và hầu hết các binh lính tại Crimea đã tuyên thệ trung thành với người dân Crimea và đẩy con số binh lính Ukraine chuyển sang gia nhập các lực lượng tự vệ tại Crimea lên con số 6.000 người chỉ trong vòng 2 ngày. Đó là chưa kể đến sự gia nhập của 3 trung đoàn tên lửa phòng không của Ukraine mang phiên hiệu 50, 55 và 147 đang được triển khai ở các thành phố Evpatoria, Feodosia và Fiolenta. Các trung đoàn này được trang bị hơn 20 hệ thống tên lửa Buk và trên 30 hệ thống tên lửa S-300 PS…
Trong bối cảnh đó, cộng đồng quốc tế cũng đang nỗ lực tìm cách giải quyết vấn đề Ukraine cho dù có những căng thẳng không nhỏ giữa Mỹ - EU và Nga. Ngày 5/3, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry và Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã có cuộc đàm phán trực tiếp sau khi cả hai tham dự một hội nghị ở thủ đô Paris (Pháp). Sau đó, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Nga cũng có kế hoạch tổ chức đàm phán song phương ở Brussels (Bỉ).
Ngày 6/3, các nhà lãnh đạo EU sẽ nhóm họp và xem xét việc có thể áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga nếu tới thời điểm đó tình hình ở Ukraine chưa "hạ nhiệt”. Về những thông tin một số quốc gia Phương Tây tẩy chay Hội nghị thượng đỉnh G-8 tại Sochi (Nga) vào tháng 6 tới, Tổng thống Putin khẳng định, nước Nga vẫn đang chuẩn bị cho sự kiện này, nhưng nếu các nhà lãnh đạo phương Tây không muốn dự, thì "họ không nhất thiết phải làm điều đó”…
Một tiêm kích F-16 của NATO được điều động để bắn hạ máy bay không người lái (UAV) của Ukraine xâm nhập lãnh thổ Estonia. Kiev sau đó đổ lỗi cho Nga về vụ việc.
Trang thông tin của Quốc hội Mỹ mới đây đưa tin, Thượng viện nước này hôm 18/5 (giờ địa phương) đã bỏ phiếu thông qua đề cử nhân sự, trong đó bà Jennifer Wicks McNamara được phê chuẩn làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, trở thành người phụ nữ đầu tiên sẽ giữ vị trí này.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ thế giới bước vào một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mới, khi lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu đang giảm với tốc độ chưa từng thấy, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung năng lượng chiến lược, đồng thời mùa du lịch hè ở Bắc bán cầu đang đến gần.
Giới chức Ukraine xác nhận lực lượng Nga đã khai hỏa loạt tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) vào cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu ở Ukraine.
Ba người đã thiệt mạng trong vụ xả súng bị nghi mang động cơ thù hận nhằm vào một khu phức hợp gồm nhà thờ và trường học Hồi giáo ở thành phố San Diego, bang California, giới chức Mỹ cho biết hôm 19/5.
Vụ va chạm giữa hai tiêm kích tác chiến điện tử EA-18G Growler của hải quân Mỹ tại bang Idaho cuối tuần qua đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận và giới chuyên gia quân sự. Dù toàn bộ phi hành đoàn đã thoát hiểm an toàn, nhiều nhận định ban đầu cho rằng sự cố có thể liên quan tới lỗi thao tác hoặc sai lệch trong quá trình duy trì đội hình biểu diễn trên không.
Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/5 (giờ địa phương) đã quyết định tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, dự kiến diễn ra trong ngày 19/5, để tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán ngoại giao. Trong khi đó, phía Iran đã đưa ra đề xuất mới với Mỹ qua trung gian Pakistan.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola mới nhất tại Cộng hòa dân chủ (CHDC) Congo và nước láng giềng Uganda là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”, sau khi virus này khiến gần 90 người thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan trong khu vực.
Quân đội Israel (IDF) đang phát đi những cảnh báo về tình trạng thiếu hụt binh sĩ, trong bối cảnh các chiến dịch quân sự kéo dài trên nhiều mặt trận, khiến lực lượng thường trực và quân dự bị rơi vào trạng thái quá tải.
Một buổi trình diễn hàng không gần căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, Mỹ đã bị hủy đột ngột ngày 17/5 (giờ địa phương) sau khi hai tiêm kích va chạm trên không rồi rơi xuống đất trong lúc biểu diễn.
Con tàu du lịch hạng sang MV Hondius, nơi xảy ra ổ dịch virus Hanta khiến ba người tử vong, dự kiến cập cảng Rotterdam của Hà Lan trong sáng 18/5 để tiến hành khử trùng, trong bối cảnh giới chức nước này chuẩn bị các biện pháp cách ly đối với những người còn ở lại trên tàu.
Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đã gây hỏa hoạn tại nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Mỹ và Iran chưa đạt được đột phá ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng qua.
Theo truyền thông Iran, nước này nhiều khả năng đang xem xét một đề xuất mang tính chiến lược, khẳng định chủ quyền dưới đáy biển tại eo biển Hormuz nhằm thu phí các tuyến cáp internet ngầm quốc tế. Giới quan sát nhận định, việc này sẽ có thể tạo đòn bẩy mới cho Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.
Chính quyền Mỹ và Israel dường như đang chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến dịch tấn công quân sự táo bạo hơn nhằm vào Iran ngay trong tuần tới, bao gồm cả phương án triển khai đặc nhiệm trên bộ để thu giữ uranium làm giàu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran. Ngược lại, Iran bị nghi triển khai hàng loạt chiến dịch cơ hội, trong đó có vụ xâm nhập hệ thống giám sát nhiên liệu tại nhiều bang của Mỹ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh mạng nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu của nước này.
Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.
Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.
Theo tuyên bố từ Điện Kremlin, chuyến thăm tới Bắc Kinh của Tổng thống Nga Vladimir Putin diễn ra nhân dịp kỷ niệm 25 năm "Hiệp ước Láng giềng tốt và Hợp tác hữu nghị Nga – Trung", văn kiện được xem là nền tảng của quan hệ song phương giữa hai nước.
Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.
