Châu Á – Giấc mơ tượng vàng Oscar

Để chuẩn bị cho bữa đại tiệc mang tên Oscar 2019, điện ảnh thế giới những ngày cuối năm đang vào cuộc chạy đua rộn ràng và cấp tập để mang những tác phẩm xuất sắc nhất từng đã đoạt các giải thưởng trong nước và khu vực đến với cuộc thi lớn nhất trong năm.

Tranh tài với các cường quốc điện ảnh thế giới, đặc biệt là kinh đô điện ảnh Hollywood, điện ảnh châu Á dường như vẫn luôn bị lép vế trước các đối thủ mạnh. Dẫu vậy, phương Đông bí ẩn luôn là xứ sở đầy hấp lực với những bất ngờ phía trước.

Nhật Bản cử phim mới thắng Cannes dự tranh Oscar 2019

Không có gì ngạc nhiên khi bộ phim "Shoplifters" (tạm dịch "Kẻ ăn cắp vặt") vừa vượt  qua hàng trăm ứng cử viên sáng giá tại Liên hoan phim Cannes 2018 hồi tháng 5 và đoạt vương miện cao nhất "Cành cọ vàng" sẽ đại diện cho điện ảnh xứ sở hoa anh đào để dự tranh hạng mục "Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc" tại giải Oscar 2019.

Nhật Bản từng để lại những dấu ấn đáng tự hào trên bản đồ điện ảnh thế giới khi 4 lần chiến thắng giải thưởng danh giá "Acdemy Award" cho hạng mục giải Oscar cho "Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc". Đó là bộ phim "Departures" (2008), "Samurail: Musashi Miyamoto" (1995) "Jigokumon" (1954) và "Rashomon" (1951). Ngoài ra, Nhật Bản còn hai lần đoạt giải Oscar cho giải thưởng "Phim hoạt hình hay nhất" với sery phim "Spirited Away" (2001) và giải Oscar cho "Phim hoạt hình ngắn hay nhất" với tác phẩm: "Lamaison en Petits Cubes" (2008).

Dàn diễn viên trong bộ phim “shoplifters”.
Dàn diễn viên trong bộ phim “shoplifters”.

Với lịch sử điện ảnh hơn 100 năm, Nhật Bản là một trong số những nền công nghiệp điện ảnh lớn nhất và lâu đời nhất trên thế giới. Tuy nhiên trong một thập kỷ lại đây, Nhật Bản dường như khá lận đận với tượng vàng Oscar.

Trở lại với ứng cử viên nặng ký cho giải Oscar năm nay của Nhật, sau khi "Shoplifters"  trở về từ nước Pháp với chiến thắng vang dội, "Shoplifters" tạo ra cơn sốt lớn tại phòng vé quê nhà. Phim đoạt doanh thu 39 triệu USD từ các rạp chiếu phim Nhật Bản và đưa "Shoplifters"  trở thành bộ phim thành công nhất về mặt doanh thu trong sự nghiệp đạo diễn Hirokazu Kore-eda.

Sau đó, "Shoplifters" còn tấn công cả thị trường điện ảnh Trung Quốc. Với doanh thu 13 triệu USD ở Trung Quốc, tác phẩm lập tức trở thành phim live-action (người đóng) Nhật Bản có doanh thu cao nhất tại quốc gia tỷ dân từ trước tới nay.

Điều đáng nói ở đây, đạo diễn của "Shoplifters" Hirokazu Kore-eda từng trải qua không ít những sóng gió trong quá khứ với Oscar. Ông  từng đại diện cho Nhật Bản dự tranh Oscar với tác phẩm "Nobody Knows" (2004), nhưng bộ phim rốt cuộc không lọt vào vòng đề cử cuối cùng. Năm 2013, Viện hàn lâm Nhật Bản gây ra tranh cãi lớn khi không chọn tác phẩm "Like Father, Like Son" (2013) của ông tham dự Oscar, bất chấp việc bộ phim trước đó gây tiếng vang lớn và giành giải tại Cannes.

Cho đến hôm nay, bản thân bộ phim "Shoplifters" không phải không gây ra tranh cãi khi dường như ít nhiều bị "dớp" của những tác phẩm trước đó. Sau chiến thắng tại nước Pháp hồi tháng 5/2018 của bộ phim, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe không gửi lời chúc mừng tới ê-kíp, và điều đó làm dấy lên nghi ngờ rằng Thủ tướng Nhật không thích chủ đề của tác phẩm.

Chính vì lẽ đó mà sau đó, Kore-eda từ chối tham dự buổi lễ ăn mừng giải thưởng Cành cọ vàng do Bộ Văn hóa Nhật Bản dự kiến tổ chức. Ông đã hồi đáp với Bộ Văn hoá Nhật bằng thông điệp rằng ông muốn tác phẩm nghệ thuật của mình được tách bạch khỏi những tính toán chính trị.

Vậy là tròn 1 thập kỷ vắng bóng từ sau chiến thắng "Departures" (2008) tại Oscar 2009, giờ là lúc Nhật Bản có quyền mơ về tượng vàng.

Trung Quốc mang "Operation Red Sea" (Điệp vụ Biển Đỏ) tham gia tranh giải Oscar 2019

Một trong những gã khổng lồ của điện ảnh châu Á chính là Trung Quốc. Từng gây nên những xúc cảm đặc biệt tại Oscar khi 2 tác phẩm điện ảnh của Trung Quốc đoạt giải Oscar được liệt vào hàng những bộ phim kinh điển nhất châu Á đó là "The Last Emperor" (Vị hoàng đế cuối cùng).

Bộ phim đã giành tổng cộng 9 giải Oscar, bao gồm cả giải "Phim hay nhất" và "Đạo diễn xuất sắc nhất", đồng thời là phim nước ngoài (Trung Quốc) cuối cùng cho đến nay giành giải "Phim hay nhất trong lịch sử Oscar".

Và bộ phim thứ 2 là "Crouching Tiger" (Ngọa hổ tàng long) của đạo diễn Lý An và dàn diễn viên hạng A gồm Châu Nhuận Phát, Dương Tử Quỳnh, Chương Tử Di đã từng đoạt 4 giải Oscar năm 2001 cho các hạng mục "Chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc", "Quay phim xuất sắc", "Nhạc phim hay nhất" và "Phim nước ngoài hay nhất". Trong danh sách 10 phim kinh điển nhất thế giới trong 12 năm, từ năm 2000 đến 2012, tạp chí Time của Mỹ đã bình chọn "Crouching Tiger" ở vị trí thứ 4.

Đến với giải Oscar 2019, bộ phim "Operation Red Sea"  sẽ đại diện cho Trung Quốc tham gia tranh giải Oscar lần thứ 91 ở hạng mục "Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất". "Operation Red Sea" đã được phát hành tại Đại lục và đã phá vỡ kỷ lục phòng vé năm 2018 với doanh thu hơn 4,5 tỷ HK$ (hơn 13 nghìn tỷ VND).

Đây là bộ phim được hãng Bona Film Group của Trung Quốc sản xuất, có dung lượng dài 133 phút. Tác phẩm này kể về câu chuyện của đội đặc nhiệm hải quân Trung Quốc thực hiện nhiệm vụ giải cứu con tin và nhằm tiêu diệt lực lượng khủng bố có âm mưu sử dụng vũ khí hạt nhân hòng hủy diệt toàn thế giới. "Operation Red Sea" có sự tham gia của một loạt diễn viên đình đám như Trương Dịch, Trương Hàm Dư, Hải Thanh, Hoàng Cảnh Du, Đỗ Giang,... cùng hàng trăm diễn viên quần chúng thuộc nhiều quốc gia khác nhau và khối lượng trang thiết bị quân sự khổng lồ.

Tuy nhiên "Operation Red Sea" được Công ty TNHH CJ CGV phát hành tại Việt Nam từ ngày 16/3 chỉ sau hơn 1 tuần công chiếu, nhà phát hành phải dừng chiếu vì lý do khán giả Việt "không đón nhận" tác phẩm này, trong đó có tình tiết liên quan tới chủ quyền biển đảo của Việt Nam.

Cho đến nay Việt Nam mới chỉ có duy nhất bộ phim “Mùi đu đủ xanh” đoạt giải Oscar về phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc.
Cho đến nay Việt Nam mới chỉ có duy nhất bộ phim “Mùi đu đủ xanh” đoạt giải Oscar về phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc.

Hàn Quốc cử "Burning" (Thiêu đốt) của Yoo Ah-in dự tranh Oscar 2019

Bộ phim gây tiếng vang với nội dung dựa trên truyện ngắn cùng tên của Haruki Murakami sẽ đại diện cho nền điện ảnh xứ kim chi trên đường đua Oscar năm nay ở hạng mục "Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc". Tác phẩm thuộc dòng tâm lý khai thác những mặt tối của giới trẻ Hàn và có nội dung dựa trên truyện ngắn cùng tên của nhà văn Haruki Murakami.

Do đạo diễn lừng danh Lee Chang-dong thực hiện, đây là lần thứ ba một bộ phim của đạo diễn Lee Chang-dong có cơ hội tham gia đường đua Oscar sau "Oasis" (2002) và "Secret Sunshine" (2007). Song, dẫu là thế lực điện ảnh cực lớn tại châu Á trong gần hai thập kỷ qua, Hàn Quốc tới nay vẫn chưa có bất cứ tác phẩm nào lọt vào vòng đề cử cuối cùng của Oscar, chứ chưa nói đến việc một lần được sở hữu tượng vàng.

Thái Lan tham dự phim đồng tính: Tác phẩm "Malila - The Farewell Flower" tạm dịch (Malila - Bông hoa từ biệt) là phim đồng tính của Weir Sukollawat đã xuất sắc vượt qua nhiều đối thủ nặng ký để trở thành đại diện cho nền điện ảnh xứ chùa Vàng dự tranh Oscar 2019, hạng mục phim nói tiếng nước ngoài hay nhất đại diện Thái Lan tranh giải Oscar 2019.

Việt Nam mang "Cô Ba Sài Gòn" của Ngô Thanh Vân tham dự Oscar 2019. Cục Điện ảnh xác nhận "Cô Ba Sài Gòn" sẽ là tác phẩm đại diện cho điện ảnh Việt Nam dự tranh hạng mục "Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc" tại Oscar 2019. Bộ phim do Ngô Thanh Vân sản xuất, và bộ đôi đạo diễn Trần Bửu Lộc - Kay Nguyễn thực hiện. Bộ phim lần đầu ra mắt khán giả trong khuôn khổ Liên hoan phim Busan 2017, trước khi được trình chiếu rộng rãi tại quê hương từ ngày 10/11/2017.

Trong lịch sử 91 năm của giải Oscar, tại lễ trao giải Oscar lần thứ 66 (1994), lần đầu tiên một bộ phim Việt Nam lọt vào danh sách đề cử rút gọn hạng mục "Phim nước ngoài hay nhất". Đó chính là tác phẩm "Mùi đu đủ xanh" của đạo diễn Trần Anh Hùng đã đưa điện ảnh Việt Nam vào lịch sử giải thưởng danh giá này. Cho đến nay, "Mùi đu đủ xanh" vẫn là bộ phim duy nhất lọt vào danh sách đề cử rút gọn tại Oscar, và là một chuẩn mực rất riêng cho dòng phim nghệ thuật nước nhà.

Hiện đã có tổng cộng 31 quốc gia và vùng lãnh thổ gửi phim tới dự tranh Oscar 2019. Riêng với hạng mục "Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc", sau khi các quốc gia và vùng lãnh thổ gửi phim đến với hạn chót vào cuối tháng 9, thành viên của Viện hàn lâm sẽ cùng nhau chọn ra 9-10 tác phẩm cho vòng tiếp theo. Sau đó, họ tiếp tục bỏ phiếu để tìm ra 5 cái tên cho vòng đề cử cuối. Và tác phẩm thắng giải cao nhất được tiết lộ trong đêm trao giải Oscar.

Tượng vàng là duy nhất nhưng có quá nhiều quốc gia mơ về nó.

Shophiare Kim (tổng hợp)

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.