Du khách phiêu lưu với các loại nấm dại
Khi những cơn mưa đầu mùa liên tiếp đổ xuống cũng là lúc những cánh rừng thông ở Đà Lạt bước vào mùa nấm mọc. Cuối tuần, những khu rừng ở hồ Tuyền Lâm, đèo Prenn, Suối Vàng hay các triền đồi ven đường Ankroet, không khó để bắt gặp cảnh nhiều người tay cầm giỏ, dao nhỏ, len lỏi dưới tán thông để tìm hái nấm. Điều đáng quan ngại, không ít người đi hái nấm dại nhưng chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền miệng hoặc xem những video chia sẻ trên mạng xã hội để nhận biết đâu là nấm độc và nấm có thể ăn được.
“Thấy mọi người lên rừng hái nấm đông vui nhóm của mình cũng vào hái theo thôi. Nấm mọc dưới gốc thông nhìn tươi ngon. Mình chỉ hái loại nấm phổ biến, nhiều người nói ăn được!..”, chị Nguyễn Thị Hồng, một du khách từ TP Hồ Chí Minh chia sẻ khi đang cùng nhóm bạn tìm nấm trong rừng thông ven hồ Suối Vàng.
Thực tế, không ít loại nấm độc trong tự nhiên có hình dáng rất giống nấm ăn được. Chỉ cần nhầm lẫn nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Tại Lâm Đồng, vào đầu mùa mưa cũng là giai đoạn các loại nấm dại mọc nhiều, đồng nghĩa với thời điểm ngộ độc thực phẩm do ăn nấm tăng vọt. Mùa nấm rừng năm 2025, tỉnh Lâm Đồng có hàng chục trường hợp nhập viện cấp cứu do ăn phải nấm độc, trong đó có cả khách du lịch. Người ăn trúng loại nấm này lập tức xuất hiện triệu trứng đau bụng, nôn ói, tiêu chảy, tổn thương gan, suy thận cấp, thậm chí tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Ông Trần Văn Hòa, người có hơn 30 năm kinh nghiệm hái nấm ở Đà Lạt cho biết, trước đây người dân địa phương chỉ hái những loại nấm quen thuộc, đã ăn qua nhiều thế hệ. Vài năm trở lại đây, phong trào săn nấm rộ lên khiến nhiều người thiếu hiểu biết cũng vào rừng tìm hái theo trào lưu. Có những loại nhìn bên ngoài rất đẹp, trắng nõn, thơm nhưng lại cực độc. Người không có kinh nghiệm rất dễ nhầm lẫn. “Ngày xưa tụi tôi đi hái nấm phải được người lớn chỉ tận nơi, dạy rất kỹ từng loại. Bây giờ nhiều người xem vài clip trên mạng rồi tự tin mang về nấu ăn là rất nguy hiểm!..”, ông Hòa cảnh báo.
Cũng theo người đàn ông này, ngay cả những người có kinh nghiệm lâu năm cũng không dám khẳng định nhận biết chính xác tất cả các loại nấm trong rừng. Bởi lẽ, cùng một loài nhưng ở mỗi khu vực, từng giai đoạn phát triển, màu sắc và hình dạng nấm có thể thay đổi.
Đừng đánh đổi thú vui bằng tính mạng
Những năm gần đây, mỗi độ mùa mưa về, khi những cánh rừng thông ở Đà Lạt bắt đầu phủ đầy nấm dại, nhiều tour hái nấm tự phát cũng rộ lên theo. Chỉ cần vài lời rủ rê trên mạng xã hội những nhóm người xa lạ nhanh chóng tụ họp, kéo nhau vào rừng từ sáng sớm để tìm các loại nấm mọc dưới tán thông già.
Loại hình trải nghiệm này nhanh chóng thu hút đông đảo du khách bởi cảm giác mới lạ, được hòa mình vào thiên nhiên hoang sơ, len lỏi giữa những triền đồi thông phủ sương và tận tay hái những cây nấm vừa nhú khỏi lớp lá mục. Không ít người xem đây là thú vui “đặc sản” của Đà Lạt. Sau buổi hái nấm, nếu thu hoạch được nhiều, các nhóm thường giữ lại một phần để chế biến, nấu ăn ngay giữa rừng như một trải nghiệm dã ngoại đầy hấp dẫn. “Người đi hái nấm lâu năm thường truyền nhau rằng, nấm nào bị sâu hoặc côn trùng ăn thì con người cũng ăn được!..”, anh Hải, một du khách tham gia tour hái nấm tự phát chia sẻ.
Thế nhưng, theo những người có nhiều năm kinh nghiệm săn nấm lành ở Đà Lạt, đây là quan niệm hoàn toàn sai lầm và cực kỳ nguy hiểm. Thực tế, có nhiều loại nấm độc dù bị côn trùng cắn phá nhưng vẫn chứa độc tố gây chết người. Chỉ cần nhầm lẫn một cây nấm nhỏ, hậu quả có thể phải trả giá bằng sức khỏe, thậm chí là tính mạng.
Cũng từ sự chủ quan và thiếu hiểu biết ấy, những năm qua, tỉnh Lâm Đồng đã ghi nhận không ít vụ ngộ độc nấm rừng. Có trường hợp cả gia đình phải nhập viện cấp cứu sau bữa ăn tưởng chừng “đặc sản thiên nhiên”, để lại những lời cảnh báo về thú vui đang được nhiều người xem nhẹ rủi ro.
Tiến sĩ nấm học Trương Bình Nguyên, Khoa Sinh học, Trường Đại học Đà Lạt đã nhiều lần khuyến cáo, có nghiên cứu công bố, nấm cộng sinh dưới tán thông Đà Lạt có gần 300 loại, nhiều loại nấm độc và không độc có hình dáng gần giống nhau. Để không bị nhầm lẫn, người đi thu hái nấm rừng cần trang bị cho mình kiến thức, kinh nghiệm để bảo đảm an toàn. Đặc biệt, không tự tiện nếm thử các loại nấm chưa được kiểm chứng, không được chạm tay vào nấm độc, nấm lạ để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân và du khách tuyệt đối không tự ý hái, chế biến hay sử dụng nấm rừng khi không có kiến thức chuyên môn để tránh những hậu quả đau lòng từ các vụ ngộ độc nấm độc tự nhiên.
Mùa nấm rừng vốn là món quà thiên nhiên đặc trưng của Đà Lạt nhưng nếu thiếu hiểu biết và chạy theo trào lưu một cách chủ quan, những chuyến “săn nấm” đầy hào hứng có thể trở thành hiểm họa khó lường.
