Căng thẳng ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ - Hà Lan

Tranh cãi ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ - Hà Lan đang có nguy cơ đẩy quan hệ song phương nói riêng và với Liên minh châu Âu (EU) nói chung rơi vào một cuộc khủng hoảng chính trị mới. Cả Ankara và Amsterdam đều không ngừng cáo buộc và tuyên bố trả đũa lẫn nhau sau việc Hà Lan ra lệnh cấm các bộ trưởng Thổ Nhĩ Kỳ đến nước này tham gia các cuộc vận động chính trị kêu gọi ủng hộ cho kế hoạch cải cách hiến pháp nhằm tăng thêm quyền lực cho Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan.

Thổ Nhĩ Kỳ - Hà Lan gia tăng căng thẳng

Căng thẳng trong quan hệ ngoại giao giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Hà Lan bùng phát khi ngày 11-3, Chính phủ Hà Lan đã không cho phép Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu bay đến thành phố Rotterdam để vận động cộng đồng Thổ Nhĩ Kỳ tại đây ủng hộ kế hoạch cải cách hiến pháp theo đề xuất của Tổng thống Tayyip Erdogan.

Tiếp đó, ngày 12-3, Bộ trưởng Các chính sách xã hội và gia đình Thổ Nhĩ Kỳ, bà Fatma Betul Sayan Kaya, cùng gia đình cũng đã bị cảnh sát Hà Lan hộ tống trở lại biên giới Đức, sau khi đoàn xe của vị quan chức này cố tìm cách đến Rotterdam bằng đường bộ nhằm vận động những người Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ Tổng thống Erdogan trong cuộc trưng cầu dân ý về cải cách hiến pháp sắp tới.

Mâu thuẫn ngoại giao đã làm bùng phát các cuộc biểu tình của những người ủng hộ Thổ Nhĩ Kỳ trước lãnh sự quán của nước này ở Rotterdam. Đụng độ đã xảy ra khi có khoảng 1.000 người mang cờ Thổ Nhĩ Kỳ phản đối quyết định của Hà Lan, buộc cảnh sát phải dùng đến chó nghiệp vụ và vòi rồng để giải tán đám đông biểu tình.

Ngay sau các diễn biến này, Ankara đã có những phản ứng vô cùng gay gắt. Đại sứ quán của Hà Lan tại Ankara bị cảnh sát bao bây, cờ Hà Lan trên tòa lãnh sự ở Istanbul đã bị một đám đông thay bằng cờ Thổ Nhĩ Kỳ. Tổng thống Tayyip Erdogan gọi Hà Lan là “tàn dư của phát xít” và tuyên bố sẽ trả đũa bằng những biện pháp cứng rắn nhất.

Ngày 13-3, Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ thậm chí đã triệu Đại biện lâm thời Daan Feddo Huisinga của Sứ quán Hà Lan tại thủ đô Ankara đến để chính thức phản đối cách hành xử của Hà Lan đối với một bộ trưởng Thổ Nhĩ Kỳ cũng như việc mà Ankara cho là sử dụng vũ lực “không hợp lý” nhằm vào những người biểu tình ở thành phố Rotterdam.

Đáp lại, Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte cũng mô tả cách hành xử của một đồng minh NATO, từng có quan hệ lịch sử, quan hệ thương mại như vậy là chưa từng có tiền lệ, thiếu trách nhiệm và không thể chấp nhận được. Ông Rutte cho rằng Hà Lan không phải xin lỗi về việc từ chối cho phép các bộ trưởng của Thổ Nhĩ Kỳ nhập cảnh, mà trái lại Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ phải xin lỗi khi so sánh Hà Lan với những kẻ phát xít.

Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Binali Yildirim.
Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Binali Yildirim.

Tranh cãi giữa Thổ Nhĩ Kỳ và một số nước châu Âu đã khiến EU và NATO hết sức quan ngại. Các bên kêu gọi Thổ Nhĩ Kỳ kiềm chế trước những tuyên ngôn và hành động có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng. Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Jens Stoltenberg hối thúc các đồng minh NATO giảm căng thẳng, đồng thời động viên tất cả các nước đồng minh tôn trọng lẫn nhau, bình tĩnh và có hướng tiếp cận thận trọng nhằm góp phần xoa dịu bất đồng.

Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại của EU Federica Mogherini và Cao ủy EU phụ trách mở rộng khối Johannes Hahn ra tuyên bố nêu rõ EU kêu gọi Thổ Nhĩ Kỳ không đưa ra những tuyên bố “quá đáng” và những hành động có thể làm gia tăng căng thẳng với Hà Lan và Đức liên quan tới việc một số bộ trưởng Thổ Nhĩ Kỳ bị ngăn tham gia các cuộc mít tinh.

Bên nào sẽ nhượng bộ?

Theo các nhà phân tích, sở dĩ EU lo ngại Thổ Nhĩ Kỳ - Hà Lan gia tăng căng thẳng là bởi lẽ điều này sẽ tác động tiêu cực tới quan hệ Ankara - Brussels vốn đang trong tình trạng “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt” trong gần một năm qua, liên quan đến việc EU tuyên bố cân nhắc các biện pháp trừng phạt kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ do cho rằng quốc gia này bắt giữ quá nhiều các thành viên đối lập với cáo buộc dính líu đến cuộc đảo chính bất thành ngày 15-7 năm ngoái.

Từ chỗ muốn gia nhập EU, ông Erdogan chỉ trích EU và tuyên bố Ankara có thể sẽ tổ chức một cuộc trưng cầu ý dân vào năm tới về việc có tiếp tục các cuộc đàm phán gia nhập EU nữa hay không.

Từ trước đến nay châu Âu chưa có bất cứ thời điểm nào hài lòng với tình hình ở Thổ Nhĩ Kỳ, đặc biệt trong các vấn đề liên quan đến nhân quyền, tự do ngôn luận hay các quyền tự do cá nhân. Đó chính là một trong những cản trở lớn nhất trong quan hệ giữa EU với Thổ Nhĩ Kỳ trong suốt nhiều năm qua và là lí do mà hết lần này đến lần khác nhiều thành viên EU ngăn cản quyết định cho Thổ Nhĩ Kỳ đàm phán gia nhập EU.

Tuy nhiên giới phân tích cho rằng, trong bối cảnh hiện nay Thổ Nhĩ Kỳ đang gia tăng các điều kiện với liên minh này. Những quốc gia hàng đầu trong EU như Đức và Pháp thậm chí ủng hộ duy trì hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ, cho rằng phá vỡ các cuộc đàm phán hiện nay sẽ bất lợi nhiều hơn cho châu Âu. Chính vì thế mà ngay chính trong nội bộ các nước EU cũng chưa thống nhất được quan điểm trong mối quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ.

Một trong những bằng chứng mới cho thấy châu Âu đang có lợi khi duy trì quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ. Thỏa thuận EU – Thổ Nhĩ Kỳ nhằm hạn chế dòng người di cư từ các nước Trung Đông, Bắc Phi đã thực sự hiệu quả khi “lục địa già” đã khống chế được cuộc khủng hoảng được xem là lớn nhất kể từ Chiến tranh thế giới lần thứ hai. Hơn 1,3 triệu người đã đến châu Âu trong năm 2015, làm gia tăng bất đồng giữa các nước thành viên EU và thỏa thuận với Thổ Nhĩ Kỳ đã góp phần làm giảm đáng kể dòng người di cư này.

Chính vì vậy, các nhà ngoại giao cho rằng, đây không phải là thời điểm để EU gia tăng căng thẳng với Thổ Nhĩ Kỳ, mà là quyết định của Thổ Nhĩ Kỳ có tiếp tục xây dựng mối quan hệ chặt chẽ hơn với EU hay không?

Trong tình thế hiện nay, EU hoàn toàn phụ thuộc vào Thổ Nhĩ Kỳ trong việc ngăn chặn làn sóng tị nạn từ Syria. Có thể nói, các nước châu Âu cần dựa vào Thổ Nhĩ Kỳ nhiều hơn là ngược lại, và Ankara thậm chí còn đủ quyền lực để ra các yêu sách buộc EU phải đáp ứng nếu không muốn làn sóng tị nạn lại tràn vào EU một cách không kiểm soát.

Trong bối cảnh, các chính phủ châu Âu đang chịu nhiều sức ép trong việc phải có một thái độ cứng rắn đối với ông Erdogan, người bị chỉ trích là có tham vọng thay đổi Hiến pháp theo hướng tập trung quyền lực về tay mình. Căng thẳng ngoại giao giữa Thổ Nhĩ Kỳ với Hà Lan, thậm chí trước đó có Đức và Áo liên quan đến việc cấm các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ tới châu Âu vận động chính trị làm thay đổi quan điểm của châu Âu với quốc gia ngoài EU này.

Các chuyên gia nhận định rằng, trong điều kiện hiện nay, khả năng EU phải nhượng bộ Thổ Nhĩ Kỳ là rất lớn bởi EU không có nhiều lựa chọn trong việc ngăn chặn làn sóng tị nạn ngoài việc phải hợp tác chặt chẽ với Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, nhượng bộ đến mức nào thì còn phụ thuộc vào các thương lượng giữa hai bên.

Qua việc ngăn cản Ankara “mượn đất diễn” cho các hoạt động chính trị, có thể thấy rằng sự rệu rã của EU là một thực tế và điều gì cũng có thể khiến cho liên minh này lo sợ có thể gây phân rã, thậm chí tan rã. Thực tế đó đặt ra yêu cầu EU cần phải cải tổ sâu rộng, ngay cả việc có thể phải tổ chức trưng cầu dân ý trên toàn liên minh về hình thức tồn tại và khuynh hướng phát triển của EU.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.