Cần một định hướng đúng cho thế hệ trẻ

Nếu cánh cửa đại học không mở ra cho con em mình thì sẽ ra sao? Đây có lẽ là câu hỏi làm nhiều bậc phụ huynh đau đầu nhất. Các bậc cha mẹ cần phải thay đổi tư duy, suy nghĩ tích cực, bởi còn rất nhiều ngành, nghề khác mở ra cánh cửa thành công dành cho con cái các bạn.

Mùa tuyển sinh đại học đã đến. Đây là thời điểm các bậc phụ huynh cũng như các bạn học sinh đang rất phân vân giữa hai con đường: Chọn học đại học, cao đẳng hay học nghề? Học ngành gì để dễ dàng có một công việc và thu nhập ổn định? Trong khi đó những sở thích, sở trường, khả năng của bản thân, đam mê riêng muốn theo đuổi ở mỗi em dường như đều bị bỏ qua, vì sức ép của gia đình, người thân mà buộc phải vào một trường đại học, cao đẳng và học một ngành mà mình không thích. Tuy nhiên, không mấy học sinh dám dũng cảm đi theo tiếng gọi của lòng đam mê.

Phần lớn người Việt Nam đều cho rằng, vào đại học là một bước của sự thành công trong cuộc đời, nó sẽ mở ra con đường giúp con em có một công việc ổn định, một tương lai tươi sáng. Khi cầm trong tay tấm bằng kỹ sư, cử nhân thì không khó kiếm việc làm, lập nghiệp và quan trọng nhất là có bằng sẽ có cơ hội thăng tiến.

Ở Việt Nam ta đã có ông thứ trưởng, bộ trưởng nào là không có bằng đại học đâu. Bởi vậy, nhiều người quyết chí và tìm mọi cách cho con vào đại học và lựa chọn những ngành đang "hot", thay vì chọn ngành phù hợp với năng lực và sự yêu thích của các em.

Vào Đại học không phải là cánh cửa duy nhất để đưa các em đến với thành công (ảnh chỉ có tính minh họa).
Vào Đại học không phải là cánh cửa duy nhất để đưa các em đến với thành công (ảnh chỉ có tính minh họa).

Ai cũng có ước mơ, ai cũng mong thành đạt, nhưng vào được đại học không phải là con đường duy nhất để thành công, không phải là hình thức duy nhất để khẳng định giá trị, không phải là mục tiêu duy nhất của con người. Thực tế lại không như những gì họ mong đợi. Thực trạng hiện nay cho thấy, sinh viên tốt nghiệp đại học, cao đẳng ra trường thất nghiệp khá cao và không ngừng gia tăng số lượng. Nếu trước đây, các ngành "hot" như ngân hàng, kế toán, quản trị kinh doanh, công nghệ thông tin… rất dễ xin việc, thì nay nó lại là ngành thừa nhân sự nhất.

Nếu cánh cửa đại học không mở ra cho con em mình thì sẽ ra sao? Đây có lẽ là câu hỏi làm nhiều bậc phụ huynh đau đầu nhất. Các bậc cha mẹ cần phải thay đổi tư duy, suy nghĩ tích cực, bởi còn rất nhiều ngành, nghề khác mở ra cánh cửa thành công dành cho con cái các bạn.

Việc một xã hội thừa thầy, thiếu thợ như tình trạng chúng ta đang thấy hiện nay, có lẽ cũng xuất phát từ quan niệm lâu nay trong nhà trường, gia đình và xã hội chỉ vinh danh những người "học giỏi" và phần nào đó coi thường những người ít học, học không cao. Đã đến lúc, người học ít cũng cần phải được tôn trọng, vì khi vào đời, rất có thể họ cũng sẽ có vai trò quan trọng trong xã hội không kém người học cao, học giỏi.

Tạo hóa rất tài tình, đã tạo ra những khả năng đa dạng cho những con người khác nhau để họ cùng nhau tạo nên một xã hội cân bằng, lành mạnh. Có người lao động trí óc thì cũng cần rất nhiều người lao động chân tay để xã hội có thể tồn tại và phát triển. Chúng ta có thể dễ dàng tìm thấy ở mọi tầng lớp, địa vị, tuổi tác, dân tộc những người đạt được thành công, danh vọng.

Đó là một người thợ thủ công tài hoa, một người công nhân "có bàn tay vàng", một nông dân Việt Nam xuất sắc, một vận động viên điền kinh đẳng cấp quốc tế, một doanh nhân thành đạt, một nghệ sỹ, ca sỹ được số đông thừa nhận, một nhà văn có sức ảnh hưởng dư luận cao… đều là tinh hoa của đất nước. Điều này chứng tỏ rằng, một người bình thường, không cần bằng cấp nhưng vẫn luôn có thể trở thành tinh hoa trong nghề nghiệp của mình nếu như cá nhân ấy không ngừng học hỏi, phấn đấu, có đam mê và quyết tâm biến những ước mơ của mình thành sự thật.

Ở Việt Nam, không ít "đại gia" giàu có, là chủ của các tập đoàn lớn nhưng không hề học qua đại học. Cũng có không ít người dù không có tấm bằng nào trong tay nhưng vẫn tìm được con đường đi cho mình và có vị trí trong xã hội. Bằng niềm đam mê và quyết tâm lập nghiệp, những người như Đoàn Nguyên Đức, Chủ tịch Công ty cổ phần Hoàng Anh Gia Lai; Lê Phước Vũ, Chủ tịch Tập đoàn Tôn Hoa Sen; Nguyễn Thị Như Loan, Chủ tịch HĐQT - Tổng Giám đốc Công ty Quốc Cường Gia Lai; Nguyễn Ngọc Tư là một trong những nhà văn nổi tiếng của Việt Nam; Trác Thúy Miêu (tên thật là Vũ Hoài Phương) là một nhà báo thời trang nổi tiếng với sự sắc sảo và đầy cá tính… đã xây dựng sự nghiệp của mình mà không nhờ đến bất cứ một thứ bằng cấp nào. Từ những tấm gương này cho thấy, bằng cấp đôi khi không gắn liền với thành công. Tuy nhiên, chúng ta chưa thấy trên đời này có một ai thành công dù là một chút mà không học cả, trái lại họ còn học rất rất nhiều.

Ngày nay, xã hội cần nhiều người có trình độ cao được đào tạo bài bản ở các trường đại học để phát triển đất nước, nhưng cũng rất cần nhiều người thành thạo chuyên môn, tay nghề vững chắc, chuyên nghiệp trở thành người lao động có trình độ tiên tiến. Một xã hội coi trọng việc học là xã hội văn minh, tất cả các công dân đều sẵn sàng lao động và tự hào vì sự lao động trung thực, chân chính của mình nhất định sẽ là một xã hội no ấm, hạnh phúc.

Cù Tất Dũng

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.