Cách cho hơn của đem cho

Trong những ngày qua, người dân các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình vẫn đang gồng mình khắc phục hậu quả bão lũ. Với tinh thần tương thân tương ái, nhiều cá nhân, tập thể trong cả nước đang hướng về vùng lũ để sẻ chia với đồng bào. 

Nhiều lần đi về các địa phương, chứng kiến cách trao quà, hàng cứu trợ của một số tổ chức, cá nhân cho bà con vùng lũ, làm chúng tôi giật mình, ngỡ ngàng. Bởi, cách trao quà, hỗ trợ theo kiểu làm lấy được, làm cho xong, làm theo phong trào của một số người làm cho người dân vùng lũ thêm tủi thân. Đồng thời làm ảnh hưởng nặng nề đến tình cảm "tắt lửa tối đèn" có nhau của bà con vùng lũ.

Hơn hai tuần lũ dữ đã đi qua, nhưng ở mảnh đất Quảng Bình vẫn còn hàng ngàn người dân túng quẫn, khó khăn. Nhiều con đường làng chúng tôi đi qua vẫn còn ngổn ngang bùn đất, rơm rạ. Nhiều ngôi nhà vẫn còn phải chống đỡ vì lo tường đổ, ngói rơi.

Chúng tôi về huyện Quảng Trạch, thị xã Ba Đồn, huyện Tuyên Hóa của  tỉnh Quảng Bình, nơi bị thiệt hại nặng nề sau khi lũ tràn qua. Chứng kiến cảnh nhiều đoàn cứu trợ rồng rằn về 9 xã vùng nam của thị xã Ba Đồn, chúng tôi cũng mừng thầm cho bà con vùng tâm lũ.

Đoàn công tác xã hội từ thiện Báo CAND-Chuyên đề ANTG thuê đò chở lương thực đến hỗ trợ người dân thôn Trằm Mé, xã Sơn Trạch, Bố Trạch, Quảng Bình khi nước lũ đang vây quanh.
Đoàn công tác xã hội từ thiện Báo CAND-Chuyên đề ANTG thuê đò chở lương thực đến hỗ trợ người dân thôn Trằm Mé, xã Sơn Trạch, Bố Trạch, Quảng Bình khi nước lũ đang vây quanh.

Có một thực tế đang xảy ra hiện nay ở nhiều thôn vùng lũ Hà Tĩnh, Quảng Bình là chính quyền và người dân đều họp rồi thống nhất thu lại tiền hỗ trợ của các đoàn đến trao để phân bổ lại cho từng hộ giáo dục. Sở dĩ các địa phương làm vậy vì lãnh đạo thôn và người dân cho rằng: Có đoàn đến hỗ trợ 100 suất quà, nhưng thôn có đến hơn 200 nhà bị thiệt hại như nhau nên rất khó chọn nhà nào, bỏ nhà nào.

Có đoàn trao mỗi suất 300 nghìn đồng, có đoàn 500 nghìn, đoàn 1 triệu đồng…vì vậy rất khó để chọn hộ nào đi nhận 300 nghìn, hộ nào đi nhận 1 triệu đồng, bởi sau khi nhận, người dân thường so bì, cãi vã nhau, gây mất đoàn kết thôn xóm.

Có đoàn đến chỉ trao cho một số hộ đầu làng khi xe ô tô dễ vào, còn các hộ cuối làng họ bỏ qua, dù những hộ cuối làng thường thiệt hại nặng nề nhất. Sau lũ, những gia đình khá giả nhất ở quê lại thường bị thiệt hại nặng nề nhất vì họ bị lũ cuốn trôi trang trại heo, gà, đồ điện tử, máy móc bị ngâm trong lũ…

song khi các đoàn hỗ trợ từ thiện đến thường buộc cán bộ thôn phải chọn hộ nghèo, đói nhất để trao, vì vậy mới có chuyện có hộ gia đình bị trôi cả ngàn con heo không được hỏi thăm, động viên, còn hộ nghèo đối diện khi lũ chưa về đã tìm cách chạy tránh lũ, sau lũ trở về đón hết đoàn này, đoàn khác tới thăm.

Có đoàn cứu trợ đến phát quà, tiền cho bà con, nhưng vì đường bám đầy bùn đất do mưa lũ nên họ ngại không đi sâu vào tìm hiểu nhà nào bị thiệt hại lớn mà cứ chỗ nào dễ đi là vào phát quà, phát cho xong lấy giấy chứng nhận của địa phương để về. Vì vậy, có người dân không biết cách làm kiểu cho xong chuyện của đoàn cứu trợ nên quay lại xã đổ lỗi cho chính quyền địa phương.

Có đoàn cứu trợ nhanh xong để còn thời gian ghé đi du lịch, tham quan danh lam thắng cảnh tại địa phương. Vì vậy, điểm đến cứu trợ họ thường chọn các xã gần quốc lộ, đường chính để xe dễ ghé vào. Khi đến nơi, cứ gặp người dân là phát quà, phát tiền, không cần danh sách, không cần kiểm tra. Chính vì vậy cùng trong một thôn, thiệt hại như nhau nhưng có người nhận được hàng cứu trợ, người thì không. Cách cho kiểu này đã làm nhiều người dân phản ứng, tủi thân và làm khó cho chính quyền địa phương…

Mùa mưa bão này qua, mùa mưa bão khác tới, người dân miền Trung bao đời này vẫn oằn mình chống trả sự khắc nghiệt của thiên nhiên. Việc cứu trợ, giúp đỡ người dân nghèo diễn ra sau bão lũ. Còn thường ngày, người dân vẫn tự mình gắng gượng, hoặc láng giềng tắt lửa tối đèn giúp nhau. Khi hoạn nạn nhận được sự giúp đỡ của các tổ chức, cá nhân khắp mọi miền Tổ quốc, người dân cũng phần nào bớt cơ cực bần hàn.

Nhưng cứu trợ, giúp đỡ người dân như thế nào để hiệu quả và để những gói quà thực sự là niềm động viên người dân sớm vượt qua gian khó không phải là điều dễ. Hơn tuần nay, đi đâu ở vùng lũ Quảng Bình cũng gặp bà con tay xách nách mang gạo, mì tôm, dầu ăn, nước mắm....

Vì vậy, sau lũ có hộ dân cất hàng chục thùng mì tôm cứu trợ, nhưng ăn không kịp nên để hỏng, hoặc bà con lại đem ra cửa hàng tạp hóa bán với giá rẻ. Hiện nay, ở các vùng lũ Quảng Bình không thiếu gạo, thiếu mỳ tôm, vì cửa hàng vây quanh thôn, xóm.

Bên cạnh đó, sau lũ Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành liên quan và tỉnh hỗ trợ hàng nghìn tấn gạo và không để bà con thiếu đói. Sau lũ, nhiều hộ dân cho biết họ được kêu đến khám bệnh nhiều quá nên cũng khổ. Tại vùng lũ thị xã Ba Đồn có rất nhiều đoàn khám chữa bệnh của các cơ sở y tế đã đến địa phương này để khám chữa bệnh sau lũ cho nhân dân. Thậm chí có xã một ngày bà con được mời 2 đến 3 lần đi khám bệnh.

Sau khi được thăm khám, người dân được phát thuốc và bác sĩ dặn ngày uống bao nhiều viên... nhưng khi về người dân chất vào một đống chẳng mấy ai sử dụng. Bởi phần do quên lời dặn của bác sĩ phải uống thế nào, bao nhiêu viên, phần bà con chặc lưỡi "đau ốm chi mô mà uống, không lấy thì tiếc, lấy về thì để đó".

Cứ nghĩ nếu tất cả các đoàn từ thiện gọi điện, hoặc bớt tí thời gian thông qua UBND các huyện, thị xã vùng lũ để huyện biết mà điều phối đoàn này về xã A, đoàn kia đi xã B thì tránh được nơi chục đoàn ghé, nơi chẳng ai thăm. Nếu số tiền từ thiện được đưa về đúng một địa chỉ tin cậy để chung sức làm cho dân cây cầu, con đường, trạm y tế xã, trường mầm non... thì tốt hơn biết mấy, bởi các công trình đó rồi dân cũng phải đóng góp làm.

Dương Sông Lam

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.