Bứt phá để sớm tiến tới một nền công nghiệp văn hóa

Khi những ngày cuối cùng của năm 2024 đang dần khép lại, dẫu đang trong tiết đông giá mà lòng vẫn ấm vì đón nhận nhiều niềm vui.

Trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, giới điện ảnh đang tràn trề với những niềm vui khi thống kê của Box Office Vietnam cho biết đến hết ngày 1/12, tổng doanh thu phòng vé năm 2024 đã đạt con số 4.418 tỷ đồng. Con số này đã vượt qua tổng doanh thu phòng vé năm 2019 (hơn 4.100 tỷ đồng - số liệu dẫn từ công bố của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) và là con số tổng doanh thu phòng vé cao nhất từ trước tới nay, chứ không chỉ là từ giai đoạn những năm hồi phục sau đại dịch COVID-19.

khan.jpg -0
Khán giả đón chào nồng nhiệt các “Anh trai say hi” đến Hà Nội.

Điều đáng mừng nữa là phim Việt đã đóng góp phần doanh thu không nhỏ trong tổng doanh thu nói trên, khi có hàng loạt phim lọt top "phim trăm tỷ đồng", như "Làm giàu với ma" (128 tỷ đồng), "Ma da" (gần 127,2 tỷ đồng)... Cá biệt như phim "Mai" thu về 551,2 tỷ đồng và "Lật mặt 7: Một điều ước" thu 482,7 tỷ đồng.

Phim Việt cũng ghi dấu ấn rất tốt trong cộng đồng làm phim thế giới khi có "Là mây trên bầu trời của ai đó" của diễn viên, nhà sản xuất Trịnh Tú Trung vừa giành giải thưởng đặc biệt từ Ban giám khảo của Liên hoan phim châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 61, vừa tổ chức tại Malaysia, trong cuộc so tài giữa 268 phim của 21 quốc gia dự giải.

Tuy là sự kiện điện ảnh thường niên, nhưng Liên hoan phim châu Á - Thái Bình Dương, với lịch sử 71 năm, là một trong những sự kiện quan trọng của điện ảnh khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong việc vinh danh các tác phẩm, cá nhân theo từng hạng mục đề cử. Ở mùa giải thứ 58, tổ chức năm 2018, tại Đài Loan (Trung Quốc), lần đầu tiên Việt Nam được xướng tên trong hạng mục Best story (giải Câu chuyện sáng tạo nhất) với bộ phim "Đảo của dân ngụ cư" của Ngọc Thanh Tâm.

Ở lĩnh vực âm nhạc cũng sôi động không kém với việc hàng vạn khán giả háo hức săn vé concert "Anh trai vượt ngàn chông gai", sẽ tổ chức vào tối 15/12 tại Hà Nội. Khán giả háo hức đến độ tạo nên "cơn sốt" vé mà nhiều người nhận xét là không kém gì cuộc đua săn vé của BlackPink hay Taylor Swift.

Mà "cơn sốt" vé này là thật chứ không ảo, bởi chỉ sau 40 phút mở bán ngày 12/11, toàn bộ vé xem "Anh trai vượt ngàn chông gai" đã được bán sạch, lập kỷ lục về tốc độ bán vé chưa từng có trong lịch sử các chương trình âm nhạc tại Việt Nam. Tương tự, concert 2 "Anh trai say hi" nhanh chóng hết vé khi mở bán ngày 7/11, dù ngày 7/12 mới tổ chức tại Hà Nội. Trước đó, concert đầu tiên của "Anh trai say hi" tại TP Hồ Chí Minh, với giá từ 800.000 đến 8 triệu đồng/vé, tổng cộng tới 20.000 vé, cũng được bán hết chỉ sau 90 phút.

Những sự sôi động của điện ảnh và âm nhạc, nói đúng hơn là những bứt phá ngay chính trong giai đoạn kinh tế khó khăn, đang chứng minh nghệ sĩ chúng ta và cả những nhà tổ chức sự kiện, đều rất tài năng, đủ khả năng tự đầu tư và tạo ra được những sản phẩm tinh chất Việt, đủ khả năng chinh phục khán giả là người Việt.

"Sân nhà" cũng đang chứng minh được sự hấp dẫn để nuôi dưỡng nghệ thuật, chứ không hẳn cứ phải dựa vào ngân sách - đấy là thành công của việc xã hội hóa hoạt động văn hóa nghệ thuật. Và, nói như các "tín đồ túc cầu" thì muốn "ra biển lớn" trước hết phải thắng được trên chính "sân nhà".

Điều này liên quan đến những nội dung mà Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035 vừa được Quốc hội Khóa XV biểu quyết thông qua tại Kỳ họp thứ 8. Chương trình đặt ra 9 mục tiêu cụ thể, trong đó có mục tiêu phấn đấu các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của cả nước vào năm 2030 và 8% vào năm 2035.

Muốn đạt được mục tiêu này thì các hoạt động văn hóa phải có sự bứt phá để tiến dần tới công nghiệp văn hóa. Điều đáng phấn khởi, là dù đang trong lộ trình xã hội hóa mạnh mẽ nhưng trong Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035 cũng đã tính đến những sự hỗ trợ thiết thực từ ngân sách để thúc đẩy công nghiệp văn hóa phát triển.

Những sự hỗ trợ đó có thể kể đến việc từ nay đến năm 2030 chương trình sẽ đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao nghiệp vụ, chuyên môn cho 90% văn nghệ sĩ tài năng, công chức, viên chức thuộc lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật; cùng với đó là việc hỗ trợ sáng tác, công bố, phổ biến các tác phẩm, công trình văn học, nghệ thuật, điện ảnh, lý luận phê bình văn học, nghệ thuật xuất sắc, chất lượng cao...  

Toàn hệ thống chính trị, toàn quân, toàn dân đang vào cuộc, đoàn kết đồng hành trên nhiều hướng đột phá, để tạo tiền đề cho đất nước bước vào kỷ nguyên mới, như Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh khi cùng các đại biểu Quốc hội TP Hà Nội, đơn vị bầu cử số 1 tiếp xúc cử tri các quận Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng, ngày 3/12, rằng: "Không thể chậm trễ được nữa bởi đây là thời cơ và để lỡ thời cơ là có lỗi với đất nước, với nhân dân.

Lương Duy Cường

Các tin khác

Khi trẻ em đang nhìn về phía chúng ta

Khi trẻ em đang nhìn về phía chúng ta

Trong lễ tốt nghiệp chương trình thạc sĩ ngành Quản trị - Phân tích định lượng, Đại học Duke, chàng trai Nguyễn Huỳnh Nhật Tiến (TP. Hồ Chí Minh) đã được chọn đại diện phát biểu.

Hai vạch nhân phẩm

Hai vạch nhân phẩm

Mỗi thời đại đều có nghi lễ chứng minh sự trong sạch của mình. Có thời người ta kê khai lý lịch, có thời là thú tội trước đám đông. Showbiz Việt Nam năm 2026 chọn phương thức khác: nước tiểu.

Kiên quyết loại bỏ những hành vi phi pháp trong hoạt động văn hóa

Kiên quyết loại bỏ những hành vi phi pháp trong hoạt động văn hóa

Ngay sau khi triển khai thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ, các cơ quan chức năng đã tập trung triển khai đồng bộ các biện pháp nhằm phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý vi phạm và tội phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ.

Cái gốc vẫn từ con người

Cái gốc vẫn từ con người

Việc khởi tố các cá nhân, đơn vị vi phạm bản quyền mới đây đã thực sự tạo ra địa chấn trong làng giải trí. Những sai lầm của họ có thể có tính chất hệ thống hoặc cũng có thể do chưa hiểu biết tường tận về Luật Sở hữu trí tuệ. Nhưng, dù gì đi nữa, đó cũng là bài học đắt giá không chỉ đối với những cá nhân ấy mà còn đối với tất cả những ai đang hoạt động trong ngành sáng tạo ở Việt Nam.

Hành động mạnh mẽ để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Hành động mạnh mẽ để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Không chỉ nhà đầu tư hay doanh nhân trong các lĩnh vực xuất bản, điện ảnh, âm nhạc, chương trình truyền hình... mà văn nghệ sĩ hẳn cũng sẽ phấn khởi trước việc cả nước ra quân thực hiện cao điểm ngăn chặn, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tại Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026.

Thành nhân không hề dễ dàng

Thành nhân không hề dễ dàng

“Harmony (hòa âm) là nền móng của âm nhạc Homophonic (kết cấu âm nhạc đồng âm) và hơn thế nữa. Kiến thức môn học này gần như là quá lớn để quãng đời của những sinh viên chăm chỉ và có năng khiếu bẩm sinh có thể học hết. Lịch sử hòa âm trải dài từ tiền cổ điển, cổ điển, lãng mạn, hiện đại, jazz, rock... cho tới nay mai vẫn còn liên tục phát triển. Ảnh chụp từ buổi học mà 100% người tới lớp là những bạn xin vào dự thính”.

Văn hóa Việt Nam, tầm nhìn phát triển

Văn hóa Việt Nam, tầm nhìn phát triển

Tháng 5, tháng của những sự kiện lịch sử trọng đại, đó cũng là dấu mốc quan trọng để chúng ta ứng chiếu quá khứ với thực tại để thấy được bước tiến cũng như tầm nhìn và cơ hội phát triển của đất nước. Cảm quan của từng cá nhân trước thời đại sẽ nói lên nhận thức chính trị và nền tảng văn hóa đó.

Từ lao động số tạo nên nét đẹp văn hóa số

Từ lao động số tạo nên nét đẹp văn hóa số

Ngày Quốc tế Lao động 1/5 là dịp tôn vinh người lao động với những đóng góp xây dựng cộng đồng, quốc gia và thế giới. Đây cũng là dịp để suy ngẫm sâu sắc hơn về những thay đổi của lao động trong bối cảnh mới.

Một góc nhìn khác về bạo lực học đường

Một góc nhìn khác về bạo lực học đường

Vụ việc một nam sinh trung học cơ sở ở Ninh Bình bị bạn học đánh hội đồng gần đây tiếp tục đặt ra một câu hỏi lớn cho phụ huynh và những người làm giáo dục: “Chúng ta cần phải làm gì?”. Và, lại như những vụ việc tương tự đã diễn ra, luôn là những đáp án quen thuộc được nhắc đến, từ chuyện phải chế tài thật nặng cho tới những đề xuất về vai trò của ngành giáo dục...

Văn hóa, nghệ thuật có thêm nhiều cơ hội

Văn hóa, nghệ thuật có thêm nhiều cơ hội

Dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 năm nay, giới sản xuất, biên tập kênh chương trình nước ngoài trên dịch vụ phát thanh, truyền hình trả tiền hoặc sản xuất kênh chương trình chuyên quảng cáo, cung cấp dịch vụ mạng xã hội... đón nhận tin vui từ việc Chính phủ cắt giảm, đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL).

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.