Thấy gì từ đàm phán Mỹ-Ukraine tại Geneva?

Sau cuộc gặp tại Geneva (Thụy Sĩ) ngày 23/11 (giờ địa phương), Mỹ và Ukraine đều tuyên bố đạt “tiến triển đáng kể” trong việc hoàn thiện phiên bản điều chỉnh của kế hoạch hòa bình nhằm chấm dứt xung đột với Nga. Trong khi đó, châu Âu bất ngờ nêu những nguyên tắc được coi là “lằn ranh đỏ” đối với bất kỳ thỏa thuận nào liên quan tới chủ quyền và an ninh của Ukraine.

Sau 24 giờ dài kể từ khi cuộc gặp bắt đầu, Mỹ và Ukraine đã cùng tuyên bố đang xây dựng một kế hoạch hòa bình được cập nhật và tinh chỉnh nhằm chấm dứt xung đột với Nga. Trước đó, cuộc gặp tại Geneva hôm 23/11 có sự tham dự củacác cố vấn an ninh quốc gia từ Pháp, Đức, Anh, Liên minh châu Âu (EU) cùng đại diện Mỹ và Ukraine, bao gồm Ngoại trưởng Rubio, cố vấn Jared Kushner - con rể Tổng thống Trump, đặc phái viên Steve Witkoff – một trong những tham gia soạn thảo kế hoạch; và Bộ trưởng Lục quân Mỹ Daniel Driscoll.

Phái đoàn Ukraine, do Chánh văn phòng Tổng thống Volodymyr Zelensky, ông Andriy Yermak và Chủ tịch Hội đồng An ninh và Quốc phòng Ukraine, ông Rustem Umerov dẫn đầu, đã gặp phái đoàn Mỹ trước khi cùng tham dự phiên thảo luận mở rộng với các đại diện châu Âu.

Trong tuyên bố chung phát đi sau cuộc gặp, Mỹ và Ukraine khẳng định các cuộc thảo luận “rất hiệu quả” và sẽ tiếp tục trong những ngày tới. “Các cuộc thảo luận cho thấy tiến triển đáng kể trong việc thống nhất lập trường và xác định những bước đi tiếp theo một cách rõ ràng. Hai bên tái khẳng định rằng mọi thỏa thuận tương lai phải bảo vệ trọn vẹn chủ quyền của Ukraine và hướng tới một nền hòa bình công bằng, bền vững", tuyên bố nêu rõ.

Tuy nhiên, cả hai không công bố chi tiết về hàng loạt vấn đề then chốt còn tồn đọng, đặc biệt là cơ chế đảm bảo an ninh cho Ukraine. Tuyên bố chung chỉ khẳng định các quyết định cuối cùng trong khuôn khổ này sẽ do các Tổng thống của Mỹ và Ukraine đưa ra. Hai bên nhắc lại sẵn sàng tiếp tục hợp tác nhằm bảo đảm một nền hòa bình mang lại an ninh, ổn định và tái thiết cho Ukraine.

quoc-t.jpg -0
Đại diện phái đoàn đàm phán Mỹ và Ukraine phát biểu trước báo chí tại Geneva. Ảnh: Getty.

Trong một tuyên bố riêng, Nhà Trắng cho biết phiên bản mới của kế hoạch hòa bình đã bổ sung các cam kết an ninh mạnh mẽ hơn, đồng thời đại diện Ukraine khẳng định văn bản này “phản ánh lợi ích quốc gia” của họ. Cần lưu ý, văn bản này được điều chỉnh từ kế hoạch trước đó do chính quyền Tổng thống Trump soạn thảo và từng bị Kiev cùng các đồng minh đánh giá là quá mềm mỏng với Moscow. Phát biểu trước các phóng viên tại Geneva, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết vẫn còn nhiều việc phải giải quyết, bao gồm vai trò của NATO trong cấu trúc an ninh mới. Dù vậy, ông khẳng định phái đoàn đàm phán đã thu hẹp được khác biệt trong bản kế hoạch hòa bình 28 điểm do Tổng thống Donald Trump thúc đẩy.

“Hôm nay có lẽ là ngày hiệu quả nhất trong suốt mười tháng chúng tôi làm việc về những vấn đề này... Tôi thực sự lạc quan rằng chúng ta có thể đi đến đích trong một khoảng thời gian hợp lý”, ông nhấn mạnh.

Về phần mình, ông Andriy Yermak - Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine - mô tả cuộc đàm phán với các đại diện Mỹ là “rất hiệu quả”, khẳng định hai bên đã đạt được “tiến triển rất tốt”, hướng tới mục tiêu đạt được “nền hòa bình công bằng và lâu dài”. Trên ứng dụng Telegram, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng gọi kết quả đàm phán tại Geneva là “những tín hiệu cho thấy đội ngũ của Tổng thống Trump đang lắng nghe chúng tôi”.

Song song với đàm phán Mỹ-Ukraine, các quan chức châu Âu cùng ngày đã tham gia thảo luận cùng hai phái đoàn sau khi hoàn thiện một “phiên bản EU” với nhiều điều chỉnh dựa trên cơ sở kế hoạch phía Mỹ đề xuất, trong đó phản đối việc hạn chế quy mô quân đội Ukraine và các đề xuất nhượng lãnh thổ. Theo đó, phương án của châu Âu cho phép Kiev duy trì lực lượng lớn hơn và khuyến nghị các cuộc đàm phán về lãnh thổ phải xuất phát từ đường ranh giới hiện tại chứ không dựa trên bất kỳ quan điểm định trước nào về việc vùng đất nào thuộc Nga.

Cuộc đàm phán giữa các bên cũng diễn ra ngay sau khi Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen có phát biểu mang tính cảnh báo cứng rắn: “Một kế hoạch hòa bình đáng tin cậy và bền vững trước hết phải chấm dứt tiếng súng và không gieo mầm cho một cuộc xung đột trong tương lai". Bà von der Leyen cũng nêu ba nguyên tắc cốt lõi đối với bất kỳ kế hoạch hòa bình nào cho Ukraine: “Thứ nhất, biên giới không thể bị thay đổi bằng vũ lực. Thứ hai, với tư cách một quốc gia có chủ quyền, Ukraine không thể bị áp đặt bất kỳ hạn chế nào đối với lực lượng vũ trang. Và thứ ba, vai trò trung tâm EU trong việc bảo đảm hòa bình cho Ukraine phải được đề cập tới một cách rõ ràng".

Trên thực tế, kế hoạch hòa bình do Mỹ đề xuất từng vấp phải ý kiến quan ngại từ một số nước châu Âu khi được đánh giá là vượt qua “lằn ranh đỏ” của Ukraine, trong đó có vấn đề chủ quyền đối với tỉnh Donetsk. Dự kiến, đại diện các nước Pháp, Đức và Anh sẽ tiếp tục tham vấn trong tuần tới, với khả năng có sự tham gia của Ba Lan, Phần Lan và Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Một nhà ngoại giao châu Âu cho biết thêm rằng các nước EU đang cố gắng xây dựng phản hồi thống nhất đối với đề xuất hoà bình mà Mỹ đưa ra.

Nhìn nhận một cách tích cực, các cuộc thảo luận tại Geneva đánh dấu bước tiếp theo trong nỗ lực tìm kiếm sự đồng thuận giữa Mỹ, Ukraine và châu Âu về cánh cửa hoà bình cho Ukraine. Theo hai nguồn thạo tin, Washington và Kiev đang thảo luận khả năng ông Zelensky tới Mỹ, có thể ngay trong tuần này để trao đổi trực tiếp với Tổng thống Trump về các điểm nhạy cảm nhất của kế hoạch. Trong khi đó, EU quyết tâm đảm bảo tiếng nói của mình phải được lắng nghe trong bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào.

Bảo Hân

Các tin khác

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Các cuộc tập kích liên tiếp bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Houthi nhằm vào Arab Saudi đang đặt ra những thách thức mới với năng lực phòng không của Riyadh, đồng thời phản ánh tính phức tạp của việc bảo vệ hạ tầng trọng yếu trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang.

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

Hiện tượng El Niño đang mạnh lên, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng cực đoan, hạn hán, cháy rừng và lũ lụt tại nhiều khu vực trên thế giới. Đông Nam Á được đánh giá là một trong những khu vực có thể chịu tác động nặng nề, đặc biệt về sản xuất nông nghiệp.

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Liên tiếp nhiều vụ tấn công nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid tại thủ đô Riyadh của Arab Saudi, đỉnh điểm là vụ xảy ra đêm 10/10, không chỉ khiến nhiều người thiệt mạng mà còn gióng lên lời cảnh báo về nguy cơ mất an ninh nghiêm trọng. Sự việc này đang đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của cả khu vực Trung Đông, đồng thời đặt ra dấu hỏi lớn về năng lực phòng thủ của vương quốc này trước những mối đe dọa tấn công.

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Liên minh châu Âu (EU) có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt khí đốt tương đương 12-15% nhu cầu nếu mùa Đông năm nay xuất hiện các đợt rét nghiêm trọng, trong bối cảnh lượng khí dự trữ của khối thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ các năm trước đó.

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Sau nhiều tháng xung đột, Washington hôm 7/10 (giờ địa phương) bất ngờ phát đi tín hiệu mới về chương trình hạt nhân Iran. Giới phân tích nhận định, động thái này có thể mở ra dư địa thỏa hiệp giữa hai bên, dù những rào cản đối với một thỏa thuận vẫn chưa được tháo gỡ.

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố các định hướng và bước đi nhằm chuẩn bị cho khả năng Liên minh châu Âu (EU) tiếp nhận thêm thành viên, tập trung vào điều chỉnh cơ chế quản trị, bảo đảm các giá trị chung và cách thức phân bổ nguồn lực tài chính.

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh giữa Houthi và quân đội Yemen tiếp tục leo thang, trong khi Arab Saudi được cho là đang chuẩn bị một chiến dịch quân sự mới nhằm giành lại các vị trí chiến lược gần eo biển Bab el-Mandeb. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ xung đột lan rộng và đe dọa hoạt động xuất khẩu năng lượng trong khu vực.

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 quyết định giải phóng 100 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, trong khi Nga cân nhắc nới lỏng hạn chế xuất khẩu diesel, góp phần giảm sức ép lên thị trường năng lượng. Tuy nhiên, nguy cơ gián đoạn nguồn cung vẫn hiện hữu khi xung đột Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động lọc dầu và vận tải biển.

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Thông tin về việc đề nghị giải phóng tới 120 triệu thùng diesel trong 6 tháng, đi kèm khả năng Mỹ hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, đang đặt châu Âu vào thế khó. Đằng sau bài toán giá cả là câu hỏi lớn hơn về khả năng tự chủ và sức chống chịu của an ninh năng lượng châu Âu.

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Nga phản đối các hoạt động quân sự gia tăng của NATO và cảnh báo sẽ đáp trả cứng rắn nếu khối tìm cách cô lập vùng lãnh thổ Kaliningrad bên bờ biển Baltic với phần còn lại của Nga.

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Việc quân đội Mỹ hoàn tất rút khỏi Iraq ngày 30/9 khép lại một giai đoạn kéo dài hơn hai thập niên, đồng thời mở ra một chặng đường mới đối với Baghdad. Từ duy trì sức ép với IS, củng cố năng lực an ninh đến xử lý quan hệ với các đối tác bên ngoài, Iraq đang đứng trước yêu cầu tự chủ lớn hơn trong một môi trường khu vực nhiều biến động.

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

Sự bất định về mức độ nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo đang đặt các nhà hoạch định chính sách trước một “thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng”. Hành động quá sớm có thể kìm hãm đổi mới, nhưng chờ đến khi rủi ro được chứng minh đầy đủ có thể đã quá muộn.

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Mưa lớn bất thường gây lũ lụt và sạt lở đất đã khiến hàng chục người thiệt mạng, ảnh hưởng đến đời sống của hàng triệu người tại nhiều quốc gia châu Á, trong bối cảnh giới chuyên gia cảnh báo những hình thái thời tiết bất thường có thể xuất hiện với tần suất và cường độ lớn hơn.

Vì sao đề xuất mở lại Hormuz của Iran bị Tổng thống Trump bác bỏ?

Vì sao đề xuất mở lại Hormuz của Iran bị Tổng thống Trump bác bỏ?

Hôm 26/9 (giờ địa phương), khi được phóng viên hỏi về kế hoạch mới của Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu rõ: “Tôi bác đề xuất của họ”. Ông Trump cho rằng Tehran muốn sớm đạt thỏa thuận để mở lại eo biển Hormuz, song các điều khoản hiện tại khiến phía Mỹ không thể chấp nhận.

Truyền thông quốc tế nêu bật dấu ấn Việt Nam từ New York đến Ottawa

Truyền thông quốc tế nêu bật dấu ấn Việt Nam từ New York đến Ottawa

Truyền thông quốc tế những ngày qua dành sự chú ý đáng kể tới những thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và chuyến thăm Canada ngay sau đó. Từ New York đến Ottawa, hình ảnh Việt Nam nổi bật với vai trò chủ động đóng góp vào các vấn đề toàn cầu, lan tỏa thông điệp về lòng tin, hợp tác và mở rộng quan hệ với các đối tác.

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.