Quốc tế phản ứng sau loạt động thái quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran

Trong khi Mỹ và Ấn Độ đẩy mạnh các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp cho xung đột Nga - Ukraine, Moskva và Kiev cũng phát đi những tín hiệu mới, làm dấy lên kỳ vọng về một “động lực mới” cho tiến trình hòa bình.

Mới đây, phát biểu của các tỷ phú công nghệ tại Hội nghị Bộ trưởng Đổi mới Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) được cho là đã phản ánh một sự dịch chuyển đáng chú ý. Theo đó, cuộc cạnh tranh trí tuệ nhân tạo (AI) không còn đơn thuần xoay quanh thuật toán.

Giao tranh Mỹ-Iran lan sang nhiều nước Trung Đông, trong khi Washington kiên quyết gia tăng sức ép kinh tế nhằm làm suy yếu nguồn lực của Tehran. Cùng lúc, các nỗ lực trung gian đưa hai bên trở lại bàn đàm phán chưa thể tạo đột phá do thiếu lòng tin và bất đồng về điều kiện thực hiện cam kết của các bên.

Dòng lũ dữ ở biên giới Nepal - Trung Quốc hôm 26/8 được tạo nên bởi băng và đá nền sụp xuống từ dãy Himalaya phản ánh thiên tai không dừng lại ở những đường biên giới. Khi rủi ro khí hậu ngày càng mang tính xuyên quốc gia, Nepal, Trung Quốc và Ấn Độ cũng đứng trước yêu cầu phải cân nhắc lại cách thức hợp tác và quản trị khu vực này.

Sau hơn sáu tháng kể từ ngày nổ ra xung đột giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran, các nước vùng Vịnh được cho là đang thay đổi cách nhìn về chính khái niệm an ninh. Theo giới chuyên gia, họ đang cùng tìm kiếm câu trả lời cho việc nên hợp tác với ai, có thể kỳ vọng điều gì từ từng đối tác và các cơ chế hợp tác cần vận hành như thế nào khi một cuộc khủng hoảng thực sự xảy ra.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết hoạt động xuất khẩu và nhập khẩu của nước này đã giảm gần 35% do các biện pháp trừng phạt của Mỹ và lệnh phong tỏa các cảng của Iran, trong bối cảnh đó, Tehran tuyên bố tiếp tục duy trì sức chống chịu trước sức ép từ Washington và theo đuổi các nỗ lực ngoại giao.

Ít ngày sau vụ sập sông băng gây ra trận lũ quét kinh hoàng cướp đi sinh mạng của 584 người, khu vực biên giới Nepal và Tây Tạng (Trung Quốc) vẫn đứng trước một mối nguy lớn khi đất đá đã vô tình tạo ra các hồ chứa tự nhiên khổng lồ. Việc các hồ này bắt đầu tràn bờ đang đe dọa trực tiếp đến tính mạng người dân cũng như nỗ lực cứu hộ của lực lượng chức năng.

Theo Aljazeera, đồng rial Iran đã giảm xuống mức thấp nhất từ trước tới nay trên thị trường tự do, vượt ngưỡng 2 triệu rial đổi 1 USD. Cột mốc mới cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với nền kinh tế Iran, vốn đã chịu tác động kéo dài từ các lệnh trừng phạt, lạm phát cao và những gián đoạn do xung đột.

Ít nhất 160 người đã thiệt mạng và hàng trăm người khác mất tích sau trận lũ quét dữ dội cuốn trôi nhiều ngôi làng, phá hủy đường sá, cầu cống và các công trình năng lượng tại khu vực miền núi Nepal gần biên giới với Trung Quốc. 

Giá khí đốt tại châu Âu tăng mạnh, trong khi kho dự trữ thấp hơn đáng kể so với mức cần thiết trước mùa Đông, kéo theo nhiều hệ lụy đối với lạm phát, tăng trưởng và an ninh năng lượng.

Các cuộc đàm phán thương mại giữa Mỹ - Canada đổ vỡ vào phút chót, kéo theo việc Washington áp thuế 50% đối với hàng hóa Canada và Ottawa tuyên bố sẽ áp thuế trả đũa. Các động thái này đang đẩy hai nước vào vòng đối đầu thương mại mới.

Thương mại đường biển toàn cầu đang phải điều chỉnh hành trình khi hiện tượng El Niño mạnh lên, khiến kênh đào Panama hạn chế số tàu qua lại, trong khi xung đột tại Trung Đông tiếp tục gây khó cho eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Washington sẽ áp đặt “các biện pháp trừng phạt khắc nghiệt nhất trong lịch sử” đối với Iran, đồng thời cho rằng việc gia tăng sức ép kinh tế có thể làm giảm khả năng Mỹ phải tiến hành một chiến dịch quân sự quy mô lớn mới.

Israel không kích căn cứ quan trọng của Syria vài ngày sau cuộc thảo luận về hoạt động quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ, động thái làm lộ rõ những bất đồng ngày càng sâu giữa các bên, đồng thời đặt Mỹ trước sức ép phải ngăn nguy cơ các đồng minh Trung Đông đối đầu trực tiếp.

Vụ máy bay không người lái (UAV) phát nổ gần khu vực nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, khiến một chuyên gia hạt nhân thiệt mạng và 17 người bị thương, đang một lần nữa đẩy vấn đề an toàn, an ninh hạt nhân tại cơ sở này lên mức báo động. Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cảnh báo mọi hành động quân sự nhằm vào nhà máy hoặc nhân viên của cơ sở đều tiềm ẩn “những rủi ro lớn đối với an toàn hạt nhân”.

Theo một chuyên gia Nga, việc Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump là ông Steve Witkoff cùng ông Jared Kushner chuẩn bị tới Moskva, phản ánh nỗ lực của chính quyền Tổng thống Trump nhằm tham gia tích cực hơn vào quá trình tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột Ukraine.

Các nỗ lực ngoại giao nhằm thúc đẩy giai đoạn tiếp theo của kế hoạch hòa bình Gaza đang có những chuyển động mới, khi Hamas tái khẳng định cam kết giải giáp và chuyển giao quyền quản lý, trong khi Mỹ cùng các nước trung gian tiếp tục thúc đẩy Israel thực hiện những bước đi tương ứng.

Indonesia đang khẩn trương tìm kiếm các nạn nhân sau trận động đất 7,7 độ tại Flores, trong khi một trận động đất mạnh 6,9 độ tiếp tục làm rung chuyển Bắc Sumatra chưa đầy 12 giờ sau đó. Hai trận động đất khiến nhiều khu vực phải sơ tán và hoạt động cứu hộ được triển khai khẩn cấp.

Nắng nóng cực đoan tiếp tục bao trùm nhiều khu vực châu Âu, với nhiệt độ tại nhiều nơi vượt 40°C, làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, gây sức ép lên nguồn nước, hệ thống năng lượng và y tế.

Giữa đống đổ nát ngổn ngang ở miền Tây Colombia, lực lượng cứu hộ đang chạy đua với thời gian để tìm kiếm những người còn mắc kẹt. Việc nhiều nạn nhân được đưa ra khỏi các tòa nhà sập sau hàng chục giờ đang thắp lên hy vọng cho gia đình những người mất tích.