Dầu mỏ Iran và tín hiệu "bật đèn xanh" từ Mỹ

Trong một động thái công khai, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ "bật đèn xanh" cho Trung Quốc tiếp tục mua dầu mỏ của Iran, dù chính quyền Washington đang áp lệnh trừng phạt. Việc đưa ra tuyên bố ngay sau khi Israel và Iran đạt lệnh ngừng bắn liệu có phải một động thái điều chỉnh chính sách của Washington?

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 24/6 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump viết: "Giờ đây, Trung Quốc có thể tiếp tục mua dầu mỏ Iran. Hy vọng họ cũng sẽ nhập khẩu nhiều từ Mỹ". Tuyên bố này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi ông Trump thông báo Israel và Iran đã đồng ý ngừng bắn, và cũng diễn ra chỉ 2 ngày kể từ khi Mỹ tiến hành không kích 3 cơ sở hạt nhân của Iran. Cần nhấn mạnh rằng, Trung Quốc, nhà nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, hiện nhập khoảng 14% lượng dầu thô từ Iran. Dầu của Iran, thường được mua với giá chiết khấu, rất quan trọng đối với lĩnh vực lọc dầu tư nhân quy mô lớn của Trung Quốc và là nguồn nhiên liệu thiết yếu cho nền kinh tế nước này.

Vì vậy, thông báo gây sốc trên Truth Social của ông Trump đã khiến cả giới giao dịch dầu mỏ lẫn các quan chức trong chính quyền Mỹ bất ngờ, bởi nó tạo nguy cơ phá vỡ trụ cột chính trong chính sách Iran của Mỹ qua nhiều đời tổng thống, vốn nhằm cắt đứt nguồn thu chủ yếu của Iran bằng cách cấm xuất khẩu mặt hàng dầu mỏ chiến lược của nước này, theo Reuters. Bất kỳ sự nới lỏng nào đối với việc thực thi lệnh trừng phạt đối với Iran sẽ đánh dấu sự thay đổi chính sách của Mỹ, sau khi ông Trump tuyên bố vào tháng 2 rằng ông sẽ gây áp lực tối đa trở lại đối với Iran, nhằm mục đích đưa xuất khẩu dầu của nước này về mức 0, viện dẫn chương trình hạt nhân và tài trợ cho các chiến binh thánh chiến trên khắp Trung Đông của Iran. Điều này cũng gây ngạc nhiên bởi vào tháng 5 vừa qua, ông Trump từng đe dọa sẽ trừng phạt bất kỳ quốc gia nào mua dầu từ Iran.

Không ngoài dự đoán, ngay sau tuyên bố của ông Trump, giá dầu đã nới rộng đà giảm. Giá dầu thô WTI của Mỹ tại New York đã giảm 6% xuống gần 64 USD/thùng. Trước đó, thị trường đã có dấu hiệu lao dốc trong những ngày gần đây khi mối đe dọa đối với dòng chảy dầu mỏ từ xung đột Israel - Iran có dấu hiệu hạ nhiệt. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Nhà Trắng cùng ngày đã phát tín hiệu rằng các lệnh trừng phạt vẫn còn hiệu lực, theo đó khẳng định Tổng thống tiếp tục kêu gọi Trung Quốc và các nước khác nhập khẩu dầu của Mỹ thay vì dầu Iran, bởi hành động đó sẽ vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ. Quan chức này nói thêm, bài đăng của ông Trump chỉ nhằm nhấn mạnh rằng các hành động của ông trong vài ngày qua đã đảm bảo eo biển Hormuz không bị ảnh hưởng, điều mà nếu xảy ra sẽ gây thiệt hại nặng nề cho Trung Quốc.

iran-israe;.jpg -0
Tổng thống Mỹ bất ngờ 'mở đường' cho Trung Quốc mua dầu Iran. Ảnh: Bloomberg.

Trên thực tế, tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump được đưa ra sau khi chính quyền Washington đã thực hiện nhiều đợt không kích nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran để ngăn chặn quốc gia này tiến gần tới vũ khí hạt nhân. Chuyên gia Francis Perrin, Giám đốc nghiên cứu của Viện Quan hệ Quốc tế và Chiến lược IRIS (Pháp), từng cảnh báo "chảo dầu Trung Đông có thể bốc cháy bất cứ lúc nào" do vùng này chiếm gần 50% trữ lượng dầu thế giới. Những lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Iran, hay việc Mỹ siết trừng phạt với các bên mua dầu từ quốc gia này, đều có thể khiến giá dầu tăng vọt.

Ngược lại, tín hiệu "hòa hoãn" như việc Trung Quốc được phép tiếp tục mua dầu từ Iran sẽ khiến thị trường giảm nhiệt nhanh chóng. Vì vậy, giới quan sát nhận định rằng, phát biểu này phần nào cho thấy chính quyền Tổng thống Trump đang nỗ lực xây dựng lại lòng tin với các đối tác tại Trung Đông và giải quyết hậu quả từ các cuộc tấn công, và thậm chí là thay đổi chính sách đối ngoại với Iran.

Nhìn nhận ở góc độ thương mại song phương, tuyên bố này dường như này cũng diễn ra khi chính quyền Tổng thống Trump đang tìm cách đàm phán một khuôn khổ thương mại mới với Trung Quốc và hạ nhiệt cuộc chiến thuế quan vốn đã khiến thuế suất tăng cao đến mức có nguy cơ cắt đứt mọi giao thương giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, các nhà phân tích năng lượng châu Á tỏ ra thận trọng, cho rằng phát biểu của ông Trump khó tạo tác động ngắn hạn đối với khối lượng nhập khẩu dầu của Trung Quốc từ Iran.

Ông Scott Modell, cựu nhân viên CIA, nhận định việc ông Donald Trump bật đèn xanh cho Trung Quốc tiếp tục mua dầu Iran cho thấy sự trở lại của "tiêu chuẩn thực thi lỏng lẻo". Ngoài việc không thực thi cấm vận, ông Donald Trump có thể tạm đình chỉ hoặc miễn trừ các lệnh cấm vận được ban hành bằng sắc lệnh hành pháp hoặc theo quyền hạn mà Quốc hội trao cho tổng thống. Tuy nhiên, ông Trump khó có thể miễn trừ cấm vận trước các vòng đàm phán hạt nhân Mỹ-Iran sắp tới vì các biện pháp này được dùng làm đòn bẩy, đặc biệt khi Tehran yêu cầu dỡ bỏ cấm vận vĩnh viễn trong bất kỳ thỏa thuận nào.

Trong một diễn biến có liên quan, tại buổi họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 25/6, trả lời câu hỏi về phản ứng của Trung Quốc trước bài đăng về dầu mỏ của Tổng thống Mỹ Donald Trump trên Truth Social, Người phát ngôn Quách Gia Côn cho biết: "Trung Quốc sẽ thực hiện các biện pháp an ninh năng lượng hợp lý phù hợp với lợi ích quốc gia".

Bắc Kinh từ lâu đã phản đối những gì họ gọi là "việc lạm dụng các lệnh trừng phạt đơn phương bất hợp pháp" của Washington. Giờ là lúc, thị trường thế giới và các bên liên quan cùng chờ đợi xem liệu đây chỉ là một tín hiệu "đèn xanh" tạm thời hay là khởi đầu cho một trục xoay chính sách mới của Mỹ nhằm đảm bảo cán cân thương mại.

Bảo Hân

Các tin khác

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Các cuộc tập kích liên tiếp bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Houthi nhằm vào Arab Saudi đang đặt ra những thách thức mới với năng lực phòng không của Riyadh, đồng thời phản ánh tính phức tạp của việc bảo vệ hạ tầng trọng yếu trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang.

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

Hiện tượng El Niño đang mạnh lên, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng cực đoan, hạn hán, cháy rừng và lũ lụt tại nhiều khu vực trên thế giới. Đông Nam Á được đánh giá là một trong những khu vực có thể chịu tác động nặng nề, đặc biệt về sản xuất nông nghiệp.

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Liên tiếp nhiều vụ tấn công nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid tại thủ đô Riyadh của Arab Saudi, đỉnh điểm là vụ xảy ra đêm 10/10, không chỉ khiến nhiều người thiệt mạng mà còn gióng lên lời cảnh báo về nguy cơ mất an ninh nghiêm trọng. Sự việc này đang đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của cả khu vực Trung Đông, đồng thời đặt ra dấu hỏi lớn về năng lực phòng thủ của vương quốc này trước những mối đe dọa tấn công.

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Liên minh châu Âu (EU) có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt khí đốt tương đương 12-15% nhu cầu nếu mùa Đông năm nay xuất hiện các đợt rét nghiêm trọng, trong bối cảnh lượng khí dự trữ của khối thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ các năm trước đó.

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Sau nhiều tháng xung đột, Washington hôm 7/10 (giờ địa phương) bất ngờ phát đi tín hiệu mới về chương trình hạt nhân Iran. Giới phân tích nhận định, động thái này có thể mở ra dư địa thỏa hiệp giữa hai bên, dù những rào cản đối với một thỏa thuận vẫn chưa được tháo gỡ.

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố các định hướng và bước đi nhằm chuẩn bị cho khả năng Liên minh châu Âu (EU) tiếp nhận thêm thành viên, tập trung vào điều chỉnh cơ chế quản trị, bảo đảm các giá trị chung và cách thức phân bổ nguồn lực tài chính.

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh giữa Houthi và quân đội Yemen tiếp tục leo thang, trong khi Arab Saudi được cho là đang chuẩn bị một chiến dịch quân sự mới nhằm giành lại các vị trí chiến lược gần eo biển Bab el-Mandeb. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ xung đột lan rộng và đe dọa hoạt động xuất khẩu năng lượng trong khu vực.

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 quyết định giải phóng 100 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, trong khi Nga cân nhắc nới lỏng hạn chế xuất khẩu diesel, góp phần giảm sức ép lên thị trường năng lượng. Tuy nhiên, nguy cơ gián đoạn nguồn cung vẫn hiện hữu khi xung đột Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động lọc dầu và vận tải biển.

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Thông tin về việc đề nghị giải phóng tới 120 triệu thùng diesel trong 6 tháng, đi kèm khả năng Mỹ hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, đang đặt châu Âu vào thế khó. Đằng sau bài toán giá cả là câu hỏi lớn hơn về khả năng tự chủ và sức chống chịu của an ninh năng lượng châu Âu.

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Nga phản đối các hoạt động quân sự gia tăng của NATO và cảnh báo sẽ đáp trả cứng rắn nếu khối tìm cách cô lập vùng lãnh thổ Kaliningrad bên bờ biển Baltic với phần còn lại của Nga.

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Việc quân đội Mỹ hoàn tất rút khỏi Iraq ngày 30/9 khép lại một giai đoạn kéo dài hơn hai thập niên, đồng thời mở ra một chặng đường mới đối với Baghdad. Từ duy trì sức ép với IS, củng cố năng lực an ninh đến xử lý quan hệ với các đối tác bên ngoài, Iraq đang đứng trước yêu cầu tự chủ lớn hơn trong một môi trường khu vực nhiều biến động.

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

Sự bất định về mức độ nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo đang đặt các nhà hoạch định chính sách trước một “thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng”. Hành động quá sớm có thể kìm hãm đổi mới, nhưng chờ đến khi rủi ro được chứng minh đầy đủ có thể đã quá muộn.

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Mưa lớn bất thường gây lũ lụt và sạt lở đất đã khiến hàng chục người thiệt mạng, ảnh hưởng đến đời sống của hàng triệu người tại nhiều quốc gia châu Á, trong bối cảnh giới chuyên gia cảnh báo những hình thái thời tiết bất thường có thể xuất hiện với tần suất và cường độ lớn hơn.

Vì sao đề xuất mở lại Hormuz của Iran bị Tổng thống Trump bác bỏ?

Vì sao đề xuất mở lại Hormuz của Iran bị Tổng thống Trump bác bỏ?

Hôm 26/9 (giờ địa phương), khi được phóng viên hỏi về kế hoạch mới của Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu rõ: “Tôi bác đề xuất của họ”. Ông Trump cho rằng Tehran muốn sớm đạt thỏa thuận để mở lại eo biển Hormuz, song các điều khoản hiện tại khiến phía Mỹ không thể chấp nhận.

Truyền thông quốc tế nêu bật dấu ấn Việt Nam từ New York đến Ottawa

Truyền thông quốc tế nêu bật dấu ấn Việt Nam từ New York đến Ottawa

Truyền thông quốc tế những ngày qua dành sự chú ý đáng kể tới những thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và chuyến thăm Canada ngay sau đó. Từ New York đến Ottawa, hình ảnh Việt Nam nổi bật với vai trò chủ động đóng góp vào các vấn đề toàn cầu, lan tỏa thông điệp về lòng tin, hợp tác và mở rộng quan hệ với các đối tác.

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.