Hành động của Mỹ đã khiến Liên minh châu Âu (EU), khu vực luôn giữ thái độ ủng hộ Washington trong cái gọi là “cuộc chiến chống khủng bố” phải lên tiếng phản đối và họp bàn khẩn cấp ở cấp lãnh đạo để tìm cách đối phó. Trong khi đó, nhiều quốc gia và các chính khách nổi tiếng khác đã không ngần ngại tố cáo chính phủ Mỹ đang vi phạm Hiến pháp, vi phạm nhân quyền và quyền tự do cá nhân…
Có thể nói rằng, Tổng thống Barack Obama đã không đạt được sự khởi đầu tốt đẹp trong nhiệm kỳ thứ hai tại Nhà Trắng. Trong khi biết bao khó khăn vẫn chưa vượt qua như thảo luận về ngân sách, đề nghị tăng cường kiểm soát vũ khí…, chính quyền của ông Obama lại “dính” một loạt bê bối từ việc không minh bạch của cơ quan thuế vụ tới hành động nghe lén điện thoại của 20 phóng viên hãng AP và nay là bê bối giám sát hàng triệu công dân Mỹ và người dân trên 35 quốc gia khác.
“Đâm lao đành phải theo lao”, dù biết sẽ vấp phải những chỉ trích nặng nề nhưng đến nay, Tổng thống Mỹ vẫn tiếp tục biện hộ cho hành động của Cơ quan an ninh quốc gia (NSA) và Cục điều tra liên bang (FBI). Tin từ hãng AP cho hay, hôm 8/6, một lần nữa ông Barack Obama đã kêu gọi dân Mỹ phải chọn lựa giữa việc “cân bằng tính riêng tư và bảo đảm an ninh”.
Theo đó, Tổng thống Mỹ cho rằng việc có tới 3 tỷ thuê bao điện thoại hàng ngày thuộc các nhà cung cấp viễn thông của Mỹ bị nghe lén chỉ nhằm mục đích ngăn chặn khủng bố. Việc giám sát thông tin trên internet cũng vậy. Và người đứng đầu Nhà Trắng đã thừa nhận rằng, nếu không có hai công cụ tối mật này, NSA, FBI và cả Cục tình báo trung ương Mỹ (CIA) cũng khó mà hoạt động hiệu quả.
Nhưng bất chấp những lập luận về an ninh được đưa ra, phần đông người dân Mỹ đều tỏ thái độ bất hợp tác và thậm chí tức giận trước hành động của NSA và FBI. Nhiều người còn kêu gọi tổ chức các cuộc biểu tình phản đối, gửi thư lên tòa án yêu cầu điều tra và truy tố NSA và FBI vì có hành vi vi phạm pháp luật, vi hiến, xâm phạm quyền công dân…
Cùng chung quan điểm này, tại châu Âu, nhiều quốc gia cũng đã có phản ứng khá gay gắt trước thông tin mà nhóm hacker Anonymous tiết lộ rằng, công dân của 35 quốc gia khác nhau trên thế giới đều bị NSA và FBI nghe lén điện thoại từ năm 2007 khi chương trình PRISM được áp dụng. Hãng News.com dẫn lời của Cao ủy Nội vụ EU Cecilia Malmstroem cho biết, EU đang chờ câu trả lời từ các cơ quan hữu quan của Mỹ về vấn đề nghe lén điện thoại.
Bà Cecilia Malmstroem cũng tiết lộ rằng bà đang phải chịu sức ép rất lớn từ các quốc gia thành viên bởi tại EU đã có luật bảo vệ thông tin và quyền riêng tư của con người được coi trọng. Từ sau sự kiện 11/9/2001, Mỹ từng vấp phải chỉ trích vì những hành động đi ngược lại quyền con người được che đậy bằng cái gọi là “cuộc chiến chống khủng bố”. Vì thế, theo giới phân tích, lần này, châu Âu khó có thể bỏ qua vấn đề PRISM như những lần trước.
Nhiều khả năng, từ ngày 10 đến ngày 16/6, cơ quan tình báo các nước thuộc EU sẽ phải điều trần trước Quốc hội về khả năng hợp tác trong chương trình PRISM trong thời gian vừa qua. Tiếp đó, EU cũng sẽ tổ chức các cuộc gặp cấp cao để bàn thảo và đưa ra quyết định về phản ứng chung xung quanh thông tin chương trình PRISM.
Thậm chí, một số chính khách EU còn đề nghị phải mở cuộc điều tra sâu rộng để xem có công ty viễn thông và nhà cung cấp internet nào của EU hợp tác với NSA và FBI hay không. Người đứng đầu cơ quan tư pháp của bang
Tin từ hãng AFP cho hay, Chủ tịch Google Larry Page và nhà sáng lập Facebook Mark Zuckerberg đều phủ nhận việc họ là một phần của chương trình PRISM hay bất kể một chương trình nào của chính phủ hoặc các cơ quan khác truy cập trực tiếp đến các máy chủ. Ông chủ Facebook Zuckerberg còn khuyến khích chính phủ minh bạch hơn về chương trình PRISM để đảm bảo an ninh công cộng