Bất đồng trong chính phủ đoàn kết dân tộc Palestine

Trong khi đó, người phát ngôn của Hamas Sami Abu Zuhri cho rằng, việc Tổng thống Abbas cáo buộc Hamas điều hành Chính phủ song song không được chấp nhận ở Gaza là 1 tuyên bố “vô căn cứ” và “không công bằng”.

Nội bộ không thống nhất

Tổng thống Abbas nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ không chấp nhận mối quan hệ đối tác này (với Hamas) nếu tình hình tiếp tục như hiện nay tại Dải Gaza, nơi một chính phủ vô hình đang điều hành vùng lãnh thổ này” và rằng: “Chính phủ đoàn kết dân tộc hiện không thể can thiệp được tình hình ở Dải Gaza”.

Trước đó, Tổng thống Abbas và nhiều nhà lãnh đạo PA khác từng không ít lần chỉ trích Hamas vì để xảy ra giao tranh với Israel làm hơn 2.100 người ở Dải Gaza thiệt mạng. Họ cũng cho rằng Hamas đã nói dối khi tuyên bố không ra lệnh bắt cóc giết hại các thiếu niên Israel, nguyên nhân của cuộc xung đột hơn 50 ngày với Tel Aviv.

Theo thỏa thuận hòa giải được ký kết hồi tháng 4 vừa qua, các bên tại Palestine đã nhất trí thành lập một chính phủ thống nhất dân tộc gồm các nhà kỹ trị, chấm dứt 7 năm chia rẽ giữa hai phong trào Fatah ở Bờ Tây và Hamas ở Dải Gaza. Nội các mới, có trụ sở đặt tại Ramallah, đã tuyên thệ nhậm chức ngày 2/6 ngay sau khi chính phủ Hamas tại Dải Gaza từ chức. Tuy nhiên, trên thực tế, Hamas vẫn là lực lượng nắm giữ quyền lực chính tại Gaza .

Theo báo al-Jazeera của Qatar , “Tổng thống Abbas muốn Hamas từ bỏ quyền kiểm soát Dải Gaza, sự kiểm soát mà ông cho rằng đang bị lạm dụng”. Đồng quan điểm, nhà kinh tế học Mohammed Shitayyeh, một thành viên đảng Fatah nêu rõ: “Chúng tôi muốn chính quyền Palestine có thể thực thi quyền điều hành trên toàn bộ các vùng lãnh thổ của Palestine, không chỉ ở khu vực biên giới mà trong mọi khía cạnh đời sống của người dân. Tôi nghĩ người dân ở Dải Gaza sẽ hoan nghênh điều này”.

Tuy nhiên, dường như Hamas không có ý định để ông Abbas giành lại quyền kiểm soát Dải Gaza hay nhận hết sự tán dương vì tái thiết vùng đất này. Trong một tuyên bố, người phát ngôn của phong trào Hamas Sami Abu Zuhri nhấn mạnh, việc Tổng thống Abbas cáo buộc Hamas điều hành Chính phủ song song không được chấp nhận ở Gaza là 1 tuyên bố “vô căn cứ” và “không công bằng”.

Trong bối cảnh như vậy, phát biểu tại một hội thảo về tương lai Palestine sau cuộc chiến tại Gaza ngày 7/9, nhân vật thứ hai của Hamas, ông Ismail Haniyeh đã lên tiếng thừa nhận, Hamas và Fatah cần chấm dứt tranh cãi, đồng thời kêu gọi thành lập một ủy ban quốc tế giám sát thỏa thuận ngừng bắn vừa đạt được với Israel dưới vai trò trung gian của Ai Cập.

Theo ông, ủy ban này sẽ phải có sự tham gia của các phe phái ở Palestine, chính quyền Palestine , Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) và chính phủ đoàn kết dân tộc. Đồng quan điểm, lãnh đạo lưu vong của Hamas Khaled Meshaal cũng cho rằng, các phe phái ở Palestine không nên tranh cãi công khai, đồng thời kêu gọi Tổng thống Abbas, Fatah, Hamas và các lực lượng khác của Palestine sớm họp mặt để đi đến sự thống nhất nhằm hoàn thiện cam kết hòa giải dân tộc, thúc đẩy “1 tiếng nói, 1 định hướng, 1 chính quyền và 1 mục tiêu chung”.

Những nghi ngờ xung quanh lệnh ngừng bắn ở Gaza

Tại cuộc hội đàm với người đồng cấp Norway Boerge Brende ở Jerusalem ngày 7/9, Ngoại trưởng Israel Avigdor Lieberman bày tỏ nghi ngờ khả năng tồn tại lâu dài thỏa thuận ngừng bắn hiện nay ở Gaza. Bên cạnh đó, ông Avigdor Lieberman đồng thời cho rằng việc giải giáp lực lượng vũ trang ở Gaza hiện không khả thi.

Ngoại trưởng Lieberman cũng khẳng định không có lực lượng nào khác ngoài Israel có khả năng thực hiện và kiểm tra việc giải giáp vũ khí phong trào Hamas. Trước đó, Tổng thống Israel Reuven Rivlin cũng đã nêu vấn đề này trong cuộc gặp với ông Brende. Ông Rivlin nhấn mạnh: “Việc tái thiết và tái định cư ở Gaza cần phải song hành với nhiệm vụ giải giáp Gaza , nếu không chúng ta sẽ sớm phải chứng kiến vòng xoáy bạo lực mới”.

Về việc này, Hamas tuyên bố không chấp nhận hoặc giải quyết bất kỳ quyết định quốc tế nào liên quan việc giải giáp Hamas và các nhóm vũ trang khác của Palestine . Ngoài ra, bên cạnh việc bác bỏ yêu cầu giải giáp vũ khí của Israel, ông Ismail Haniyeh ngày 5/9 còn hối thúc Tổng thống Abbas nhanh chóng ký Công ước Rome để khởi kiện Israel ra các tòa án quốc tế.

Trong một bài thuyết giáo tại trại tỵ nạn Beach ở phía Tây thành phố Gaza , ông Ismail Haniyeh cho biết phong trào Hamas và các nhánh của phong trào này đã ký một văn bản ủy quyền cho ông Abbas ký công ước trên. Thêm vào đó, cũng trong ngày 7/9, phong trào Hamas đã cảnh báo sẽ chống lại bất kỳ kế hoạch nào nhằm triển khai các binh sỹ nước ngoài tại Dải Gaza sau khi xuất hiện một số thông tin về việc Bộ Ngoại giao Israel đề xuất triển khai một lực lượng quốc tế tại Gaza để đảm bảo Hamas không tái vũ trang.

Đại diện của Hamas Ismail Radwan tuyên bố phong trào này sẽ chống lại mọi kế hoạch triển khai các binh sĩ nước ngoài tại Gaza . Ông Ismail Radwan cũng cáo buộc Israel đang tìm cách sử dụng một lực lượng quốc tế để giành lấy những gì mà Tel Aviv không đạt được trong chiến dịch quân sự mới đây chống Gaza .

Trong một diễn biến liên quan khác, cũng trong ngày 7/9, hãng thông tấn chính thức Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ dẫn lời lãnh đạo Mặt trận Dân chủ Giải phóng Palestine (DFLP) Qais Abdel-Karim cho biết, các cuộc tiếp xúc đang được tiến hành nhằm nối lại đàm phán gián tiếp giữa các phe phái Palestine và Israel về một lệnh ngừng bắn lâu dài tại Dải Gaza, dự kiến diễn ra trong khoảng thời gian từ ngày 20 - 25/9.

Ông Qais Abdel-Karim khẳng định, cho tới nay, không có trở ngại lớn nào đối với việc nối lại đàm phán dù các quan chức của cả hai bên vẫn còn những ý kiến trái chiều