Bài học nhìn từ Đà Nẵng

Trong cơ chế rất chặt chẽ của chúng ta đã lộ ra những lỗ hổng chết người. Lỗ hổng ấy là, những kẻ cơ hội, thậm chí có người gọi là Mafia, câu kết với một bộ phận lãnh đạo, thậm chí là người đứng đầu, để lũng đoạn chính sách, để thu lợi cho mình và cho phe cánh mà mình câu kết...

Tôi có nhiều bạn bè ở Đà Nẵng, toàn bạn từ tốt đến rất tốt. Họ là nhà văn, nhà báo, doanh nhân, bộ đội, công chức, viên chức... Rất nhiều người đã và vẫn xui tôi về Đà Nẵng mà ở, thành phố đáng sống mà.

Tôi cũng có rất nhiều kỷ niệm với Đà Nẵng, từ kỷ niệm khổ đến kỷ niệm vui. Khổ nhất là cái thời đi xe đò Huế - Pleiku và ngược lại, đều phải dừng chuyển xe ở Đà Nẵng. Thời bao cấp, vé xe ít mà người đi nhiều. Nhà trọ nhếch nhác, bẩn thỉu. Nhiều khi chỉ còn đủ tiền mua vé, không có tiền ở nhà trọ, không cả tiền ăn cơm, cứ ngồi luôn ở cửa vé suốt đêm chờ cái cửa tò vò mở ra thì mình mua được ngay...

Thế nhưng vẫn luôn yêu Đà Nẵng.

Đã từng viết rất nhiều bài ca ngợi Đà Nẵng, cả thơ và báo.

Thế mà giờ, Đà Nẵng như vừa qua một cơn bão. Nói đến bão lại nhớ, năm nào đấy, dự báo bão sẽ vào Đà Nẵng. Tôi đang ở đấy, chứng kiến cả thành phố căng mình ra chống bão. Thế rồi, bão không vào, nhấp nhứ một hồi rồi nó đi thẳng. Tôi làm bài thơ hân hoan: "Bão không vào miền Trung".

Giờ đang có một cơn bão, cơn bão dấy lên từ Đà Nẵng.

Đà Nẵng là một thành phố đáng sống vì môi trường thân thiện và vẻ đẹp của cảnh quan nơi đây.
Đà Nẵng là một thành phố đáng sống vì môi trường thân thiện và vẻ đẹp của cảnh quan nơi đây.

Đầu tiên là Bí thư Thành ủy Nguyễn Xuân Anh mất chức. Cú này đột ngột và quyết liệt khiến dân Đà Nẵng từ ngạc nhiên đến... thở phào. Và mới nhất là cú Vũ Nhôm bị truy nã.

Té ra từ rất lâu, người ta đã biết Vũ Nhôm là ai, đã có nhiều phản ánh về nhân vật này tới các cơ quan có trách nhiệm.

Thì ra trong cơ chế rất chặt chẽ của chúng ta đã lộ ra những lỗ hổng chết người. Lỗ hổng ấy là, những kẻ cơ hội, thậm chí có người gọi là Mafia, câu kết với một bộ phận lãnh đạo, thậm chí là người đứng đầu, để lũng đoạn chính sách, để thu lợi cho mình và cho phe cánh mà mình câu kết.

Và hàng loạt tài sản nhà nước vào tay một vài cá nhân. Lạ cái là, những cá nhân có xuất phát điểm vào đời rất thấp như Vũ Nhôm, chỉ từ một anh thợ nhôm kính, vù phát lên hàng đại gia, nói năng có gang có thép, có thể khoác tay lãnh đạo cao nhất của địa phương, có thể bất cứ lúc nào cũng a lô "điều" nhiều cán bộ đến chỗ mình, để nhậu hoặc giải quyết khâu oai hoặc để "bàn" về một việc gì đó.

Đặc điểm chung của những "đại gia" này là liều, rất liều. Người có chữ, hiểu biết tí thì làm gì cũng phải lật qua lật lại tính toán xem có được không, có ai phản đối không, có hợp lý không, nhân dân có ý kiến gì không vân vân. Còn các bố này "thích là nhích" ngay. Khi họ thấy đúng thì đấy là... chân lý. Mà điều họ thấy đúng thì chỉ có mỗi một tiêu chí: Họ được gì? Và từ sự liều ấy, họ nắm được một vài cán bộ biến chất làm con tin. Những con tin này sẽ phải quay lại phục vụ họ, không phải với tư cách cá nhân, mà là tư cách họ đại diện. Chính Bí thư Thành ủy Đà Nẵng hiện tại Trương Quang Nghĩa kể trong cuộc gặp mặt các Tướng lĩnh quân đội về hưu, rằng khi ông mới lên làm Bí thư tỉnh Sơn La cũng gặp một số "đại gia" hất hàm hỏi một số Chánh phó Giám đốc sở ở đấy là có muốn làm nữa không? Nghe nói, ông Vũ Nhôm cũng từng hất hàm dọa cho Chủ tịch Đà Nẵng nghỉ việc.

"Oai" và liều đến thế là cùng. Nhưng nó cũng cho thấy sức mạnh của một vài "đại gia" hiện tại. Họ có thể bóp méo, sai khiến cả một vài cán bộ chủ chốt của tỉnh, thành. Nếu không thành, họ có thể có những thế lực ngầm ở đâu đấy để xử lý. Ít nhất những câu mang tính chất dọa ấy cũng phải có những lý do để có người phải nghe theo.

Nhưng theo dõi cái cuộc gặp mặt của Bí thư Thành ủy với các vị Tướng về hưu ấy cũng hiểu thêm khí chất người Quảng. Quyết liệt, thẳng băng, dũng cảm, làm tới cùng, không sợ bất cứ thế lực nào.

Các bạn tôi ở đấy cũng thế.

Họ đau. Cái thành phố của họ từng được mệnh danh là thành phố đáng sống nhất Việt Nam. Thành phố với vô vàn điểm sáng, từ Cảnh sát Giao thông giúp dân và hướng dẫn giao thông chứ không phải rình để phạt, đến những người dân bình thường đang đi thấy rác là dừng lại nhặt, yêu thành phố như yêu nhà mình, có hẳn một trang web để người dân và du khách phản ánh những điều chưa đẹp của thành phố, và sau khi phản ánh lên đấy chỉ nửa tiếng là đã có người xử lý rồi.

Họ buồn. Tự nhiên thành phố của họ bất đắc dĩ "phải"... "nổi tiếng". Thành phố vẫn thế, sông Hàn vẫn thế, con người vẫn thế. Nhưng trong tâm can mỗi người, có một nỗi buồn trĩu nặng.

Nhưng họ lạc quan. Các bạn tôi đều bảo, họ tin ở ngày mai. Ở chính những gì đang diễn ra và những gì chính quyền hiện tại đang làm.

Tính cách Quảng đang bị thử thách. Nhưng cái tính cách bộc trực, thẳng băng và cũng rất nhân hậu của người Đà Nẵng sẽ làm cho thành phố này vẫn là "thành phố đáng sống".

Tôi tin thế.

Văn Công Hùng

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.