Nam Kuril ngáng trở hiệp ước hòa bình Nga – Nhật

Quyết định không tham dự Hội nghị Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) tại Davos (Thụy Sĩ) để tập trung giải quyết khúc mắc lịch sử trong quan hệ với Nhật Bản, song chuyến thăm Nga 2 ngày (21 – 22-1) của Thủ tướng Shinzo Abe dường như không đạt được tiến triển cụ thể nào với người đứng đầu Điện Kremlin ngoài tuyên bố hai bên sẽ tăng tốc tiến trình đàm phán về hiệp ước hòa bình và sẽ hội đàm cấp cao vào tháng 6 tới tại Nhật Bản.

Vậy là một lần nữa vấn đề tranh chấp lãnh thổ giữa hai nước lại cản trở chiến lược xích lại gần nhau mà đôi bên luôn mong muốn.

Là cuộc hội đàm lần thứ 25 và là cuộc gặp lần thứ 2 trong vòng hơn một tháng, sau cuộc gặp cấp cao bên lề Hội nghị Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20) diễn ra tại Argentina đầu tháng 12 vừa qua, phải thừa nhận rằng, ông Putin và ông Abe đã có một cuộc gặp thể hiện quan điểm thẳng thắn, đề cập đến những vấn đề gai góc nhất, thậm chí hai bên đều có chung quan điểm là sẽ tìm ra phương án mà cả hai bên có thể chấp nhận được.

Trước khi diễn ra hội đàm, hai nhà lãnh đạo còn cho truyền thông thấy được sự thân tình khi đích thân ông Putin hướng dẫn và giới thiệu phòng làm việc của mình với Thủ tướng Abe. Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga nhận định rằng năm 2019 sẽ là sự khởi đầu tuyệt vời cho quan hệ Nhật-Nga.

Ngoài kế hoạch trên, hai nhà lãnh đạo cũng đã nhất trí tiếp tục tiến hành cuộc gặp lần hai giữa ngoại trưởng hai nước, những người được giao trách nhiệm đàm phán hiệp ước hòa bình từ các ngày từ 15 đến 17-2 tới bên lề Hội nghị An ninh tại Munich, nhất trí đẩy nhanh các hoạt động kinh tế chung tại khu vực tranh chấp và tiếp tục tổ chức cho các cư dân từng sống tại các đảo tranh chấp được về thăm viếng mộ tổ tiên bằng đường hàng không.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận sự khó khăn trong vấn đề tồn tại suốt 70 năm này. Tại cuộc họp báo sau hội đàm, hai nhà lãnh đạo hoàn toàn không đề cập chi tiết nội dung đàm phán Hiệp ước Hòa bình. Tổng thống Putin cho rằng hai bên cần có sự chuẩn bị kỹ càng để tạo điều kiện nhằm tìm ra phương án cuối cùng mà cả hai cùng có thể chấp nhận được, một tuyên bố với hàm ý tiến trình đàm phán sẽ còn kéo dài.

Trong khi đó, phía Nhật Bản vẫn muốn hai bên sẽ đạt được những đồng thuận quan trọng trong cuộc hội đàm thượng đỉnh Nhật-Nga bên lề Hội nghị thượng đỉnh G20 sẽ được tổ chức tại Osaka (Nhật Bản) trong tháng 6-2019.

Lý do đằng sau sự khác biệt về mặt thời gian như trên là do sự khác nhau trong nhiệm kỳ cầm quyền của hai nhà lãnh đạo. Trong khi Thủ tướng Abe chỉ có thể cầm quyền đến tháng 9-2021 thì Tổng thống Putin sẽ lãnh đạo đất nước đến tận tháng 5-2024. Giới phân tích nhận định Moscow không có lý do gì để vội vàng trong đàm phán vì nhiệm kỳ của Tổng thống Putin dài hơn nhiệm kỳ của Thủ tướng Abe khoảng 2 năm rưỡi.

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Ngược lại, Tổng thống Putin chỉ bày tỏ sự quan tâm lớn đối với việc làm sao nâng được kim ngạch thương mại Nhật-Nga lên gấp 1,5 lần mức hiện nay. Đây có thể coi là một chiến thuật lợi dụng sự nôn nóng có được thành quả cụ thể của Tokyo để lôi kéo Nhật Bản đẩy mạnh hợp tác kinh tế với Nga.

Quan điểm giữa hai bên về vấn đề lãnh thổ sau nhiều năm vẫn còn tồn tại quá nhiều khác biệt. Ông Putin không hề đề cập tới việc trả lại cho Tokyo 2 trong số 4 đảo thuộc quần đảo đang tranh chấp mà Tokyo gọi là Vùng lãnh thổ phương Bắc, trong khi Moscow gọi là Nam Kuril, mà chỉ nói rằng Thỏa thuận Nhật-Xô năm 1956 đề cập tới việc hai bên phải ký kết Hiệp ước Hòa bình trước tiên.

Do vậy, chủ trương của Nga là trước tiên phải ký Hiệp ước Hòa bình, còn Nhật Bản muốn gắn việc ký Hiệp ước Hòa bình với việc nhận lại 2 đảo Habomai và Shikotan.

Tại hội nghị thượng đỉnh hồi tháng 11-2018, Nga cũng đưa ra điều kiện rằng Tokyo phải công nhận chủ quyền của Nga với các đảo tranh chấp vì đây là kết quả phân chia sau Chiến tranh Thế giới II, đồng thời không được cho lực lượng Mỹ đóng tại các đảo nếu chúng được trả về cho Nhật Bản.

Quan điểm cứng rắn của Moscow một phần bắt nguồn từ tình hình chính trị xã hội trong nước. Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Putin đã giảm từ mức hơn 80% xuống 60% sau khi ông tiến hành cải cách chế độ lương hưu không nhận được sự ủng hộ của dư luận, đồng thời sự yếu kém của nền kinh tế Nga cũng làm dấy lên sự chỉ trích đối với chính quyền. Vì vậy, nếu nhượng bộ Nhật Bản trong tranh chấp chủ quyền lãnh thổ sẽ càng khiến người dân Nga mất lòng tin đối với Tổng thống Putin và tạo cơ hội cho phe đối lập công kích chính quyền.

Một yếu tố khác càng khiến triển vọng giải quyết tranh chấp các đảo thêm xa vời, đó là tầm quan trọng về chính trị-quân sự của các đảo Nam Kuril đối với Moscow những năm gần đây.

Tương lai của các đảo Nam Kuril trong bối cảnh liên minh Nhật-Mỹ vẫn gắn kết chặt chẽ sẽ đặt ra 2 câu hỏi lớn: Nếu Nga trả lại cho Nhật Bản, liệu các đảo này có bị đặt dưới sự bảo trợ an ninh của Mỹ hay không? Và liệu Mỹ có được quyền thiết lập các căn cứ hay lắp đặt các trang thiết bị quân sự trên quần đảo này hay không?

Nếu câu trả lời là có, thì đó là điều Nga không bao giờ chấp nhận được. Còn nếu câu trả lời là không thì người Nga vẫn hoài nghi, vì mối quan hệ chiến lược Nga-Nhật dù sao cũng chỉ được quan tâm gây dựng chưa đầy một thập kỷ qua, trong đó lòng tin chưa được tạo dựng hoàn chỉnh.

Các cuộc đàm phán về chủ quyền các đảo ở Nam Kuril không thể được giải quyết trong một sớm một chiều như những gì ông Putin đã tuyên bố sau cuộc đàm phán với ông Abe. Giữ nguyên hiện trạng chủ quyền các đảo Nam Kuril sẽ có lợi cho Nga và cùng khai thác phát triển kinh tế trong khu vực tranh chấp có lẽ là giải pháp dễ được chấp nhận hơn cả.

Vì thế, trong các cuộc gặp thượng đỉnh trước đây và vừa qua, Tổng thống Putin đã không đưa ra bất cứ nhượng bộ nào liên quan tới việc trao trả các đảo thuộc quần đảo Nam Kuril cho Nhật Bản.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Tháng 9, sau những ngày vui của tết Độc lập, đã diễn ra nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Nổi bật là chuyến thăm cấp nhà nước tới Liên bang Nga và Canada, thăm chính thức Cộng hòa Pháp, tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và các hoạt động song phương tại Hoa Kỳ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; hoạt động của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 diễn ra tại Ấn Độ; chuyến thăm Hàn Quốc và Mông Cổ của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn... Việt Nam cũng đón vị quốc khách qua chuyến thăm cấp nhà nước của Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua. Đó là minh chứng sinh động về một nước Việt Nam năng động, người bạn và đối tác tin cậy với bạn bè truyền thống và cộng đồng quốc tế, vì hòa bình, hợp tác và phát triển.

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Sau hơn một thập niên chiến tranh và chia cắt, Syria bước vào giai đoạn mới: xây dựng lại nhà nước thống nhất, có khả năng quản trị. Những chuyển động trong 20 tháng qua cho thấy Tổng thống Ahmed al-Sharaa đang dần mở rộng cánh cửa tái thiết cho một đất nước đã bị chiến tranh tàn phá nặng nề.

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Đằng sau những khu công nghiệp hiện đại, những dây chuyền sản xuất vận hành ngày đêm và dòng vốn đầu tư không ngừng đổ về Bắc Ninh là sự lặng thầm của những chiến sĩ Cảnh sát kinh tế. Suốt 70 năm qua, họ bền bỉ giữ gìn kỷ cương pháp luật, bảo vệ môi trường đầu tư và góp phần dựng nên "lá chắn thép" cho nền kinh tế.

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.