Vụ ám sát bằng súng chấn động sử Việt

Vụ mưu sát ứng viên tổng thống Mỹ, cựu Tổng thống Donald Trump ngày 13/7 vừa qua đã khiến dư luận thế giới hết sức bàng hoàng. Đương kim Tổng thống Mỹ Joe Biden, đối thủ chủ yếu của ông Trump trong cuộc bầu cử năm nay, cùng nhiều nhà lãnh đạo thế giới khác, đã lên án mạnh mẽ hành động này.

Ở Việt Nam thời phong kiến, cũng từng xảy ra một vụ ám sát chính trị bằng súng gây chấn động lịch sử. Đó là chuyện xảy ra thời Lê trung hưng, trong giai đoạn Vua Lê Kính Tông và Chúa Trịnh Tùng trị vì.

Các cuộc ám sát chính trị thời phong kiến, hầu hết đều nhằm mục đích chiếm đoạt quyền lực. Lịch sử Việt Nam ghi nhận rất nhiều sự kiện như vậy. Từ thời kỳ đất nước mới bắt đầu tự chủ, đã xảy ra sự kiện Kiều Công Tiễn ám sát thủ lĩnh Dương Đình Nghệ. Khi nước nhà bắt đầu độc lập, là sự kiện Vua Đinh Tiên Hoàng và Thái tử Đinh Liễn bị tên nội quan Đỗ Thích ám sát. Thời Tiền Lê, Vua Lê Trung Tông bị em ruột là Lê Long Đĩnh ám sát để cướp ngôi.

Vụ ám sát bằng súng chấn động sử Việt -0
Phát súng nhằm vào bành voi của Chúa nhưng đạn đi không chính xác.

Thời Lê sơ, Vua Lê Nhân Tông cũng bị anh ruột là Lê Nghi Dân đem quân lẻn vào sát hại trong cung để cướp ngôi. Hầu hết các vụ ám sát này đều thực hiện bằng việc phái binh sĩ hay thích khách dùng vũ khí lạnh (dao, kiếm) hạ thủ. Riêng vụ ám sát của Trịnh Xuân nhắm vào cha là Trịnh Tùng thì có nhiều nét giống với cuộc ám sát cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, từ việc mai phục, dùng súng nhắm vào nạn nhân ở khoảng cách xa, đến chi tiết nạn nhân may mắn thoát chết. Chỉ có khác là thời đó, dù đã có các loại súng cầm tay như hỏa mai, nhưng tầm bắn hạn chế, độ chính xác không cao, nên âm mưu được thực hiện bằng loại pháo trận cỡ nhỏ.

Vụ mưu sát này, chủ mưu (mà chính sử, được các chúa Trịnh chỉ đạo biên soạn, chép lại) được cho là đương kim hoàng đế, tức Vua Lê Kính Tông. Thời đó, chính quyền của vua Lê được các chúa Trịnh phò giúp, mới đánh đuổi được họ Mạc, về lại kinh thành Thăng Long được hai đời vua. Vua Lê Kính Tông (1588 - 1619) là con Vua Lê Thế Tông. Tháng 10/1599, vua cha băng hà, Lê Kính Tông lúc đó mới 12 tuổi (tính theo tuổi ta) được Chúa Trịnh Tùng (Bình An vương) đưa lên ngôi. Do tuổi nhỏ, vua thực ra chỉ là bù nhìn, quyền hành trong nước nằm cả trong tay chúa Trịnh.

Vụ ám sát được “Đại Việt sử ký toàn thư” mô tả như sau: “Năm Kỷ Mùi, niên hiệu Hoằng Định thứ 20 (1619), Tháng 3, Bình An vương đến lầu ở bến Đông xem đua thuyền. Khi về đến chỗ ngã ba, chợt có súng nấp bắn vào voi của Vương. Bắt được người bắn, tống giam tra khảo mới biết vua và vương tử Trịnh Xuân ngầm mưu giết Vương”.

Bộ sử do các sử quan triều Nguyễn biên soạn là “Khâm định Việt sử thông giám cương mục” nói rõ hơn về nguyên nhân khiến Vua Lê Thế Tông chủ mưu vụ ám sát này như sau: “Tùng chuyên quyền lấn át mỗi ngày một quá, nhà vua không sao chịu được. Vì nghe biết việc Xuân, con Tùng, ngầm có lòng cướp ngôi của người con trưởng, nhân đấy nhà vua bàn mưu với Xuân giết Tùng, rồi quyền bính sau này sẽ trao cho Xuân”.

Tuy nhiên, Trịnh Tùng lúc này cũng là bố vợ của nhà vua, vì Hoàng hậu Trịnh Thị Ngọc Trinh chính là con gái của Bình An vương. Do đó, thực hư việc chính Vua Lê Thế Tông là chủ mưu vụ ám sát này như thế nào cũng khó sáng tỏ được. Riêng trong sách “Việt sử yếu” của Hoàng Cao Khải, biên soạn tận đầu thế kỷ XX (hoàn thành năm 1914) thì lý giải: “Nhất thiết mọi quyền hành về binh ngũ, tài chính và chính trị đều do tự tay Trịnh Tùng tài phán và quyết định cả, Vua Lê không được vượt ra ngoài hai phạm vi “thiết triều” và “tiếp tân”. Cho nên bấy giờ mới có câu ngạn ngữ “Lê vi thủ tự Phật, ngũ cung quy Trịnh tăng”, nghĩa là “Nhà Lê là Phật giữ chùa, họ Trịnh là thầy tu ăn phần””.

Lý giải của Hoàng Cao Khải cũng nhiều phần là suy đoán, vì những dòng chữ này viết sau khi sự kiện xảy ra đến 400 năm. Còn người thực hiện chính vụ ám sát này, sử sách đều xác định rõ là Trịnh Xuân.

Vụ ám sát bằng súng chấn động sử Việt -0
Chúa Trịnh Tùng đã may mắn thoát chết trong vụ ám sát bằng súng.

Trịnh Xuân là con thứ của Trịnh Tùng. Con cả của Bình An vương là Tín Lễ công Trịnh Túc đã chết lúc mới 28 tuổi. Trên Trịnh Xuân có Trịnh Tráng, do có mẹ (Thứ phi Đặng Thị Ngọc Dao) thuộc dòng dõi công huân (con của Nghĩa quận công Đặng Huấn), lại có tài cầm quân đánh dẹp nên được cha ưu ái nhắm cho việc kế vị ngôi thế tử, dù chưa có sắc phong chính thức. Trịnh Xuân cũng được cha phong cho chức Tiết chế, tước Vạn quận công, cho mở phủ Ninh Nghĩa.

Việc mưu sát diễn ra như ghi chép trong “Đại Việt sử ký toàn thư”. Sách “Lê triều ngọc phả”, tức tiểu sử chi tiết các vị vua triều Lê trung hưng, cũng ghi chép tương tự. Theo đó, Trịnh Xuân và những người dưới quyền đã có sự nghiên cứu rất kỹ, từ việc nắm rõ lộ trình của chúa từ bến Đông Tân ngoài sông Hồng về phủ, đã chọn được vị trí để ngắm bắn là ngã ba đường, vị trí đặt súng ở nơi kín đáo không bị quân lính tuần phòng phát hiện.

Tuy nhiên sự việc diễn ra không đúng như mưu tính của Trịnh Xuân và đồng đảng. Dù các thích khách đã chờ đúng lúc đoàn xa giá của chúa Trịnh Tùng đi qua khu vực chúng nhắm sẵn và nổ được phát súng, nhưng đạn đã không trúng vào bành voi nơi vị chúa ngự, mà chỉ trúng vào mình voi.

“Cương mục” mô tả sự việc khá chi tiết: “Một hôm, Tùng đi đến bến Đông Tân xem bơi thuyền, Xuân mật sai đồ đảng của mình là Văn Đốc mai phục súng ở ngã ba đường, khi Tùng trở về, súng nổ, trúng vào con voi mà Tùng đương cưỡi. Bắt được Văn Đốc, tra hỏi biết rõ mưu gian”.

Như vậy, chúa Trịnh Tùng quả đã gặp may, dù có thể do năng lực của các thích khách và vũ khí quá hạn chế, nhưng cũng đủ để các bề tôi của chúa đó tha hồ ca tụng là chúa có “chân mệnh vương gia” nên được trời che chở thoát nạn. Vị chúa cũng không hề hoảng hốt, sai quân lính bắt ngay được thích khách đem về phủ tra xét, và rất nhanh chóng biết được con trai thứ của mình là kẻ cầm đầu.

Nhưng điều làm người đọc sử về sau phân vân là nếu vậy, tại sao chúa Trịnh Tùng không sai giết Trịnh Xuân mà lại tha bổng, còn với Vua Lê Kính Tông thì lập tức bức hại qua những lời mô tả trong “Cương mục: “Tùng bèn sai con là Tráng và trưởng cung giám Bùi Sĩ Lâm vào nội điện tra hỏi tội phạm, rồi bắt ép vua phải tự thắt cổ. Còn Xuân đem giam ở nội phủ, sau lại tha ra”.

Vua Lê Kính Tông ở ngôi vua được 20 năm, hưởng dương có 32 tuổi. Nhà vua chết rồi, mà các bầy tôi của chúa Trịnh vẫn bàn định rằng lễ táng, lễ tế của vua đều phải giảm bớt nghi lễ của bậc thiên tử, bài vị phải thờ ở một nơi riêng, không được thờ phụ trong nhà thái miếu, rồi đặt tên thụy của vua là Giản Huy đế, đem thi hài về táng ở lăng Bố Vệ (phường Đông Vệ, thành phố Thanh Hóa ngày nay, gần khu Thái miếu nhà Lê). Mãi đến sau này, con của vua là Lê Thần Tông mới truy tôn cha là Huệ Hoàng đế, miếu hiệu là Kính Tông.

Vua Lê Kính Tông mất đi, suýt nữa dòng đích của ngài không được nối ngôi, mà chúa Trịnh còn định nhắm cháu đích của Vua Lê Anh Tông, con Bản quốc công Lê Bách là Cường quận công Lê Duy Trụ để đưa lên ngôi. May mà Hoàng hậu Trịnh Thị Ngọc Trinh khóc kêu với Chúa rằng nhà vua có tội chứ con cái không có tội, mà con của vua cũng là cháu ngoại chúa, nếu chúa lập con của cố vương thì đến muôn đời sau ngôi vua vẫn là con cháu của họ Trịnh. Nhờ đó, chúa Trịnh Tùng mới nghe theo. Theo “Toàn thư” thì “Tháng 6, Hoàng tử (Lê Duy Kỳ) lên ngôi ở điện Cần Chính (tức Vua Lê Thần Tông), đổi niên hiệu là Vĩnh Tộ năm thứ nhất. Đại xá thiên hạ”.

Và cũng theo bộ chính sử này thì mãi đến lúc đó, Vạn quận công Trịnh Xuân mới bị Lê Bật Tứ hặc tội ngầm mưu bắn vương phụ, bị giam vào nội phủ. Việc bắt giam này chắc cũng là động thái cho có, vì không lâu sau đó, vào năm 1623, khi chúa Trịnh Tùng bị cảm, nghị bàn việc lập người kế vị, thì “Cương mục” cho biết: “Ngày 17/6, họp trăm quan bàn chọn người lập làm thế tử, cho con trưởng là Thanh quận công Trịnh Tráng giữ binh quyền, Xuân giữ chức phó”.

Vì chỉ được xếp thứ bậc sau anh nên “Xuân ấm ức không hài lòng, định mưu nổi loạn”. Lúc này thì vương tử này lại quyết tâm làm loạn lần nữa, quyết để giành quyền. “Toàn thư” ghi: “Hắn bèn phóng lửa đốt phố xá trong kinh thành”. Còn “Cương mục” tả rằng: “Trịnh Xuân tự đem quân lính, voi ngựa, súng đạn bản bộ dàn bày ở xứ Đình Ngang, sai bọn Điện quận công, Bàn quận công đem quân phá vào Nội phủ, cướp đoạt voi ngựa, vàng bạc, của cải”.

Trịnh Tùng hay tin có biến động, được Bùi Sĩ Lâm hộ tống, gượng bệnh lên xe ra khỏi kinh thành, đến làng Hoàng Mai huyện Thanh Trì, vào nhà riêng của em trai là Trịnh Đỗ, rồi sai người giả vờ bảo Xuân vào hầu sẽ trao cho giữ binh quyền. Xuân bị quyền lợi làm cho mờ mắt, tưởng thật, miệng cắn cỏ, phủ phục ở sân nghe chỉ của cha. Trịnh Tùng bèn kể hết tội lỗi của Xuân, rồi Trịnh Đỗ sai Bùi Sĩ Lâm giết chết Xuân.

Nhưng chỉ mấy ngày sau thì Trịnh Tùng mất. Trịnh Tráng rước Vua Lê Thần Tông đi Thanh Hóa. “Cương mục” giải thích nguyên nhân việc xa giá phải vất vả đi xa: “Do con là Xuân nổi loạn, Tùng phải chạy vạy ở bên ngoài, bệnh nặng, mất ở chùa Thanh Xuân. Con là Tráng kế tiếp nối binh quyền. Lúc ấy, đồ đảng của Xuân nhiều người trốn thoát, lòng người nôn nao. Nhân đấy, Tráng rước nhà vua đi Thanh Hoá, để lo toan việc yên ninh sum họp. Nhà vua phong Tráng làm đô tướng tiết chế thủy bộ chư quân bình chương quân quốc trọng sự thái úy Thanh quốc công”.

Cuối cùng thì âm mưu sát hại cha của Trịnh Xuân là rõ rệt nhất, khi vị vương tử này quyết tâm nổi loạn những hai lần để thực hiện bằng được mưu gian, nhưng đều không thành. Chỉ có Vua Lê Kính Tông không rõ tham dự đến mức độ nào mà đã bị chúa Trịnh Tùng kết án đến mức mất mạng. Nhưng hành vi chuyên quyền, giết vua của Trịnh Tùng bị các sử quan triều Nguyễn, qua bộ sử “Cương mục”, phê phán nặng nề, với lời bình: “Trịnh Kiểm tuy chuyên quyền nhưng tội ác chưa có gì tỏ rõ cho lắm; đến Trịnh Tùng mới thật là gian thần như đồ Vương Mãng và Tào Tháo”. Vì thế, trước việc Trịnh Tùng bị con trai mưu phản, hết đặt súng ám sát đến kéo quân vào phủ để bức hiếp cha, các sử quan triều Nguyễn tỏ ra hả hê, cho rằng: "Người bầy tôi ngỗ ngược, tất nhiên có người con ngỗ ngược; đạo trời hay trả miếng, bao giờ cũng thế!".

Lê Tiên Long

Các tin khác

Sản xuất chip suy giảm, kinh tế châu Á chịu sức ép

Sản xuất chip suy giảm, kinh tế châu Á chịu sức ép

Kinh tế châu Á tiếp tục hưởng lợi từ nhu cầu chip và làn sóng đầu tư AI, song hoạt động sản xuất đang cho thấy dấu hiệu giảm đà tại nhiều thị trường lớn. IMF cảnh báo cú sốc năng lượng và khả năng đầu tư AI điều chỉnh có thể ảnh hưởng đến triển vọng tăng trưởng.

Bài toán dài hơi của ngành khảo cổ

Bài toán dài hơi của ngành khảo cổ

Khảo cổ học cung cấp tư liệu và căn cứ khoa học cho việc nhận diện, bảo tồn, phát huy di sản. Trong khi những nhiệm vụ ấy ngày càng cụ thể, ngành vẫn ít người theo học, nhiều địa phương thiếu nhân lực chuyên môn và điều kiện nghiên cứu còn hạn chế.

Đi chùa online để… tích điểm?

Đi chùa online để… tích điểm?

Từ xếp hàng vào chính điện ảo đến làm nhiệm vụ tích điểm “công đức”, trào lưu đi chùa online đang đan xen nhu cầu tìm bình an với trải nghiệm giải trí. Đại diện Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhìn nhận công nghệ có thể hỗ trợ tu học nhưng không thay thế hoàn toàn trải nghiệm tại chùa.

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.