Tấm lòng của một cựu binh với Bác Hồ kính yêu

Từng là cựu binh hai cuộc kháng chiến rồi chuyển nghề bảo tàng hơn 25 năm, nghỉ hưu, ông rời phố ra vùng ven đô xây dựng khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh với tâm nguyện tôn kính lãnh tụ vĩ đại của dân tộc. Cựu binh đó là Bùi Xuân Phước (trú thôn Phước Tân, xã Phước Đồng, TP Nha Trang, Khánh Hòa), đã có hơn 24 năm dành trọn tâm huyết tạo nên một địa chỉ đỏ đón nhiều tổ chức, cá nhân viếng thăm.

1. Gặp lại cựu binh Bùi Xuân Phước, khi ông 90 tuổi, tóc bạc trắng, lưng hơi còng nhưng phong thái vẫn nhanh nhạy, trí nhớ cực tốt. Đưa tôi vào thắp hương trên ban thờ Bác, rồi ông chia sẻ: “Những năm qua, khu tưởng niệm bổ sung thêm nhiều hình ảnh, tư liệu về Bác Hồ, nhiều đơn vị, địa phương đến đây sinh hoạt chính trị, kết nạp đảng viên mới...”.

bxp6.jpg -1
Ông Bùi Xuân Phước thuyết minh tư liệu, hình ảnh về Bác Hồ.

Nhớ lại 5 năm trước ông Phước kể với tôi, cha mẹ ông gốc Đà Nẵng, trên đường đi Phú Yên mưu sinh thì ông chào đời tại Bình Định. 15 tuổi, ông vào Đội Thiếu sinh quân, khi trưởng thành chuyển sang B15 Tỉnh đội Phú Yên đánh Pháp ở núi Hiềm dưới chân đèo Cả. Hiệp định Genève 1954 ký kết, ông tập kết ra Bắc làm lính Đại đoàn 305, nay là Sư đoàn 305, cùng đồng đội đến nhiều nơi cải cách ruộng đất, chống cưỡng ép đồng bào di cư, xây dựng thủy nông...

Ông Phước nhớ lại: “Giữa năm 1960, tôi được tuyển chọn vào Trường Lý luận nghiệp vụ văn hóa. Rời trường năm 1965, tôi về Sở Văn hóa và Thông tin Hải Phòng 3 năm thì tái ngũ tại Trung đoàn 141, Sư đoàn 312. Sau đợt huấn luyện ở Quảng Ninh, trung đoàn hành quân vào chiến trường Quảng Đà tham gia nhiều trận đánh. Do sốt rét rừng hành hạ nên đầu năm 1970 tôi sang B46 Savannakhet, Lào điều trị hơn một tháng rồi trở ra miền Bắc điều dưỡng. Không đủ sức khỏe trở lại quân ngũ, tôi về Sở Văn hóa và Thông tin Hải Phòng làm công tác bảo tàng...”.

Đất nước thống nhất, ông Phước vào Nha Trang làm Trưởng Phòng Bảo tồn, bảo tàng Ty Văn hóa và Thông tin, Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh Phú Khánh. Giữa năm 1989, tỉnh Phú Khánh chia tách thành hai tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa, ông Phước làm Giám đốc Bảo tàng Phú Yên đến năm 1995 nghỉ hưu, về lại Nha Trang.

25 năm làm bảo tàng, ông Phước có hàng trăm chuyến đi từ vùng biển đến nông thôn, miền núi. Những hình ảnh ghi lại được ông tạo nhiều tập nhật ký hình ảnh với chú thích như kể chuyện, cuốn hút người xem. Nhưng, điều khiến ông luôn trăn trở vẫn là tâm nguyện tạo lập khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Ông Phước thổ lộ: “Trước lúc nghỉ hưu, tôi đi xe máy ngược xuôi gần 3.000 km từ Khánh Hòa đi Hà Nội, Hải Phòng, thăm chiến trường xưa, đồng đội cũ. Nghỉ hưu, tôi tiếp tục đi xe máy xuyên Việt thăm nhiều bảo tàng, nhà thờ, đền thờ Bác Hồ... Hai chuyến đi hơn 6 tháng, tôi trao đổi kinh nghiệm tìm kiếm, sưu tầm, trưng bày tư liệu, hình ảnh, hiện vật về Bác Hồ”.

2. Khi nghe ông Phước nói về ý tưởng xây dựng khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhiều người lo ngại ông không đủ năng lực, khuyên ông nên nghỉ ngơi. Thế nhưng, trái tim ông luôn nồng nàn tâm huyết kính yêu Bác Hồ, máu thịt ông thấm đẫm nghề bảo tàng, nên quyết định bán nhà ở phố, lùi về ven đô xây dựng khu tưởng niệm trên thửa đất hơn 2.000 m2. Ông tự tính toán, phân định, thiết kế, điều chỉnh bản vẽ rồi khởi công xây dựng công trình từ cuối năm 1997 đến giữa năm 2000 mới hoàn thành.

bxp10.jpg -0
Ông Bùi Xuân Phước là một trong 14 cá nhân ở miền Trung - Tây Nguyên được Ban Tuyên giáo Trung ương vinh danh năm 2024.

Khu tưởng niệm bốn mùa xanh màu cây lá và rực rỡ hoa tươi. Dưới mái cổng là tấm bảng nền xanh, chữ nổi màu vàng “Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh”. Hai bên lối đi vào sân là hàng rào râm bụt gợi nhớ những câu thơ “Có rào râm bụt đỏ hoa quê/ Như cổng nhà xưa Bác trở về...” trong bài “Thăm cõi Bác xưa” của nhà thơ Tố Hữu, cuối lối đi là hồ sen nở hồng thơm ngát. Bên trái hàng rào râm bụt là sân vườn thoáng đãng, có tượng Bác Hồ đứng trên hoa sen vẫy tay chào, kế đến là nhà thờ Bác có dòng chữ “Hồ Chủ tịch vĩ đại sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta”. Ban thờ Bác trang nghiêm với bát hương, lư trầm, bộ đèn, đôi hạc, lọ hoa và bức ảnh Bác phút lâm chung.

Phía trên là tượng Bác Hồ bằng đồng do Bộ Tư lệnh bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh trao tặng ngày 18/10/2016, hai bên là tấm bảng khắc ghi lời Bác dạy: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước. Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” và đoạn trích điếu văn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng trong lễ truy điệu Hồ Chủ tịch ngày 9/9/1969 “Dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước ta, đã sinh ra Hồ Chủ tịch, người Anh hùng dân tộc vĩ đại và chính Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta, nhân dân ta và non sông đất nước ta”.

Phiên bản nhà sàn của Bác trong tủ kính lớn đặt giữa nhà, bên các vách tường là những chiếc tủ trưng bày nhiều hình ảnh sắp xếp theo thời gian, không gian, sự kiện, dấu mốc lịch sử cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Bác Hồ. Từ người thanh niên Nguyễn Tất Thành vào Nam dạy học ở Trường Dục Thanh, Phan Thiết đến khi rời bến Nhà Rồng, Sài Gòn ngày 5/6/1911 lên tàu Amiral Latouche Trésville làm phụ bếp, khởi đầu hành trình tìm đường cứu nước và những hoạt động của nhà cách mạng Nguyễn Ái Quốc ở Pháp năm 1920, sự kiện thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1930, Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập tại quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945 cùng nhiều phiên bản hiện vật như: Di chúc Bác Hồ, đôi dép cao su, chiếc áo kaki, mũ cối, cây gậy, viên gạch hồng... Bên trái nhà thờ có thêm phòng trưng bày, nâng số lượng hơn 200 hình ảnh, hiện vật về Bác Hồ được ông Phước giới thiệu bằng âm giọng truyền cảm, cuốn hút mọi người như thuyết minh viên chuyên nghiệp.

Bên phải hàng rào râm bụt là tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng và nơi tưởng niệm đồng đội Sư đoàn 305 có bức phù điêu chạm nổi phù hiệu binh chủng công binh trên nền cờ đỏ sao vàng và hình tượng người lính xung phong. Ông Phước chia sẻ: “Nhiều đồng đội tôi hy sinh trong chiến tranh. Sống giữa thời bình, tôi muốn dành một không gian tâm linh tưởng niệm, tri ân”. Cạnh đó là “thư viện” với bộ sách “Lê-nin toàn tập” cùng hàng trăm cuốn sách về Bác đặt trong tủ kính và hội trường sinh hoạt truyền thống, chính trị. Bề mặt hai trụ chính trước sân khấu khắc nổi lời Bác dạy “Cần, kiệm, liêm chính - Chí công vô tư”, mặt diện có phông vải xanh và đỏ với ngôi sao vàng, búa liềm vàng cùng bức tượng Bác Hồ, phía trên là tấm bảng đỏ, chữ vàng “Bác Hồ là vị cha chung. Là sao Bắc Đẩu là vầng Thái Dương”...

3. Thời gian qua, mỗi năm khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh của ông có hàng chục cơ quan, đơn vị tổ chức sinh hoạt chính trị, kết nạp đảng viên. Nhiều cán bộ lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND tỉnh Khánh Hòa cùng du khách, người dân đến dâng hương, bày tỏ tấm lòng thành kính, biết ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Chị Nguyễn Ngọc Uyên Minh, cán bộ Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Khánh Hòa được kết nạp đảng tại khu tưởng niệm, bày tỏ: “Trong không gian ấm áp thiêng liêng, mọi người cảm xúc sâu lắng, thiết tha khi dâng nén hương lên ban thờ Bác”. Anh Nguyễn Văn Sữu, trú ở xã Phú Gia, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên - Huế xúc động chia sẻ, những tư liệu, hình ảnh, hiện vật trưng bày tại khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh do cựu chiến binh Bùi Xuân Phước xây dựng đã giúp cho thế hệ trẻ hiểu thêm di sản quý báu về cuộc đời Bác Hồ, vị lãnh tụ thiên tài, người thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam, Anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới...

Sau 24 năm tạo lập khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhiều lần ông Bùi Xuân Phước được vinh danh, đón nhận hàng chục bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, UBND, Hội Cựu chiến binh tỉnh Khánh Hòa, Hội Cựu chiến binh Việt Nam... Ông là một trong 14 cá nhân được Ban Tuyên giáo Trung ương tôn vinh tại Chương trình “Giao lưu các điển hình tiêu biểu trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh khu vực miền Trung - Tây Nguyên năm 2024”.

Phan Thế Hữu Toàn

Các tin khác

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…