Làng có bốn ngôi đền

Xin được nói luôn, đó là làng Yên Phú, xã Giai Phạm, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên. Một ngôi làng cổ mà tới đó dường như "ra ngõ là gặp Đền" bởi làng hiện có bốn ngôi đền thờ những bậc kỳ tài là người con của làng và người tuy không phải người làng nhưng được dân làng tôn kính.

Nhớ người con làng Yên Phú

Đó là Nhà tưởng niệm Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh (1915-1998), theo tôi hiểu thì cách gọi đó hơi khiêm tốn bởi đây thực sự là ngôi đền thờ đúng nghĩa.

Bước chân trên cây cầu bê tông, lát đá, lan can đá khá thanh đẹp bắc qua hồ nước rộng mà xa xưa đó là một dòng sông dẫn nước tưới tiêu chảy ngang làng Yên Phú, tôi đã có mặt trong khuôn viên của Nhà tưởng niệm; một biểu tượng của sự tri ân của người dân làng Yên Phú, của người dân xã Giai Phạm nói riêng và của nhân dân tỉnh Hưng Yên nói chung.

Nhà tưởng niệm đồng chí Nguyễn Văn Linh
Nhà tưởng niệm đồng chí Nguyễn Văn Linh

Trong câu chuyện của mình, người dân nơi đây thường nhắc về "Người con ưu tú của làng" với niềm tự hào. Họ nói về cậu Cúc, rồi anh Cúc (tên khai sinh của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh), về những ngày ông còn sống ở quê. Bôn ba hoạt động cách mạng, Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh đã có nhiều đóng góp to lớn và quan trọng vào sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Ông được xem là "Người mở đường" và có công lớn trong công cuộc đổi mới của Đảng ta.

Ông Đặng Đình Được, người trông coi Nhà tưởng niệm cho hay "Nhà tưởng niệm được xây dựng tháng 3 năm 2003 và hoàn thành tháng 9 năm 2004. Nhà tưởng niệm có tổng diện tích 1 ha, với diện tích ban đầu 2.000m2, vốn là nền đất cũ của gia đình Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh. Nhận thấy giá trị của Nhà tưởng niệm trong lịch sử, văn hóa và trong tâm linh nên những nhà dân gần đó đã đồng lòng di dời để việc xây dựng Nhà tưởng niệm được rộng mở đúng với tầm vóc của người con ưu tú và vô cùng tự hào của làng".

Nhà chính được xây dựng theo kiểu nhà thờ truyền thống vùng đồng bằng Bắc bộ, với 5 gian, cửa thượng song hạ bản; đây là nơi để mọi người tới thắp hương tri ân. Trên ban thờ của nhà chính là bức tượng đồng Tổng Bí thư do Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh dâng tặng. Bên trên là bức đại tự "Hưng quốc an dân" ca ngợi công đức của nhà lãnh đạo tâm tài của Đảng ta.

Khuôn viên của khu Nhà tưởng niệm còn có các công trình phụ trợ như: Nhà trưng bày hình ảnh và hiện vật về cuộc đời hoạt động cách mạng của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, khu phần mộ thân phụ và thân mẫu của Tổng Bí thư, cùng sân rộng đã tạo nên vẻ khoáng đạt như chính con người của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh. Năm 2018, kỷ niệm 20 năm ngày mất của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, Nhà tưởng niệm nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử quốc gia.

Ông Được sau khi đợi tôi thắp nén hương xong thì mời tôi xuống "nhà ngang" để trò chuyện. Đó là một ngôi nhà dài từa tựa như một hội trường với những dãy bàn ghế xếp đều ngay ngắn. Ông Được cho hay "Đây là phòng Hội thảo của Nhà tưởng niệm". 

Được biết từ khi hoàn thành và đi vào hoạt động đến nay, Nhà tưởng niệm Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh thường xuyên có nhiều đoàn khách tới tham quan, viếng lễ và tiến hành các cuộc hội thảo khoa học. Ông Được cho biết: "Hàng năm có 4 đến 5 cuộc hội thảo. Mỗi cuộc khoảng 100 người. Đó là các đoàn nghiên cứu chính trị, các cán bộ từ các địa phương trong cả nước cùng cán bộ các ban ngành. Những cuộc hội thảo, sinh hoạt chính trị đó nhằm củng cố ý nghĩa của công cuộc đổi mới và con đường kiên định XHCN của Đảng ta.

Ngôi đền thứ hai

Tôi còn nhớ quãng hơn hai mươi năm trước khi làm bộ phim tài liệu "Đệ tứ chiến khu Đông Triều huyền thoại", tôi được Trung tướng Lê Hai, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, đưa về làng Yên Phú để thăm nhà của Trung tướng Nguyễn Bình. Đón chúng tôi là ông Nguyễn Thế Cửu, cháu gọi Trung tướng Nguyễn Bình là chú ruột, nét mặt hân hoan vì được gặp lại "chú Lê Hai", bạn chiến đấu của chú Thảo (tên ở làng của Trung tướng Nguyễn Bình là Nguyễn Phương Thảo), một cái tên nghe vừa con gái lại vừa nhu mì.

Ấy thế mà không, Trung tướng Nguyễn Bình nổi tiếng là một dũng tướng, đôi khi hảo hớn nhưng đầy nghĩa hiệp. Ông Cửu nói luôn: "Nhà này cùng ba ngôi nhà nữa đều do chú Thảo xây dựng năm 1940, khi đó chú Thảo vừa ra khỏi nhà tù Côn Đảo, người Pháp đưa về quê kiểu như "quản thúc" ấy". Ông Cửu chỉ nói thế nhưng tôi được biết ông Thảo năm đó được mẹ mình cho tiền xây nhà với mong muốn người con út của mình "chí thú điền viên" rồi lấy vợ sinh con cho bà có thêm cháu.

Hồi năm 1945, Trung tướng Lê Hai là chiến sĩ dưới quyền Tư lệnh Đệ tứ chiến khu Nguyễn Bình. Tình cảm đồng đội, tình cảm anh em, tình cảm cấp trên cấp dưới luôn là điều Trung tướng Lê Hai nhắc tới với lòng ngưỡng vọng về người chỉ huy tài ba và oai hùng của mình. Trung tướng Lê Hai nói về trận đánh Đồn Đông Triều rạng sáng ngày 8 tháng 6 năm 1945, chỉ huy Nguyễn Bình đi đầu, tới cửa đồn ông yêu cầu lính gác mở cửa, rồi với vẻ đầy dũng mãnh, chỉ huy Nguyễn Bình rút súng Pạc-hoọc chĩa lên trời bắn ba phát.

Quan lính Đồn Cao hãi quá nhất loạt đầu hàng. Trung tướng Lê Hai nói nhỏ "May quá, súng của anh Bình chỉ còn có đúng một viên đạn". Rồi chuyện chiếm đồn Quảng Yên chiều ngày 20 tháng 7 năm 1945 nữa. Cũng như vậy, chỉ huy Nguyễn Bình đĩnh đạc bước vào đồn quắc mắt xưng danh. Đã nghe danh tiếng vị Tư lệnh Đệ tứ chiến khu nên quân lính trong đồn khiếp vía mà bỏ chạy để lại đồn cho quân ta.

Tôi cũng “đế” thêm một chuyện, đó là chuyện chỉ huy Nguyễn Bình đóng giả sĩ quan Nhật đêm ngày 12 tháng 3 năm 1945. Ông vừa tới cổng Đồn Bần, Yên Nhân (Mỹ Hào, Hưng Yên) liền tuốt gươm nói mấy câu "tiếng Nhật", đại loại như "Mì ô ma chi. Tô mi mi chi. Tô tau tau chi". Bọn lính Đồn Bần nghe mà run rẩy liền tức khắc giao đồn.

Nhà tưởng niệm Trung tướng Nguyễn Bình.
Nhà tưởng niệm Trung tướng Nguyễn Bình.

Nghe chúng tôi kể chuyện, ông Cửu cũng góp, ông nói: "Tôi có lần được theo chú Thảo lên Lào Cai tìm mua súng cho cách mạng. Vừa xuống ga Hàng Cỏ đã thấy mấy tay cảnh binh tiến tới đòi xét vali. Chú Thảo không nói không rằng đặt vali xuống, mấy tên đó xúm lại nhìn ngó. Rất bình tĩnh và im lặng, chú Thảo mở nắp vali ra và rất nhanh lấy một khẩu súng lục, chú chĩa vào ngực một tên. Cả bọn thấy thế sợ quá chết lặng mấy giây rồi bảo nhau lảng đi cho chú cháu tôi qua". Trung tướng Lê Hai xúc động: "Chỉ tiếc là anh Bình hy sinh trên đất Campuchia ngày 31 tháng 12 năm 1951, trong lần ra Bắc công tác".

Lần này trở  lại làng Yên Phú, ngoài chuyện thăm lại ngôi nhà xưa của Trung tướng Nguyễn Bình tôi còn có dịp được tới viếng tại Nhà tưởng niệm ông. Một ngôi nhà tưởng niệm cũng phải gọi là Đền thờ mới đúng nghĩa, đúng vị thế và đúng với tầm vóc.

Đón tôi bây giờ là ông Nguyễn Thanh Tùng, con trưởng của ông Nguyễn Thế Cửu (ông Cửu đã mất mấy năm trước) và gọi Trung tướng Nguyễn Bình là ông trẻ. Ông Tùng hồ hởi cho hay "Nhà tưởng niệm này được xây dựng năm 2018 và được xây dựng trong khoảng thời gian khá nhanh. Đầu năm khởi công, giữa năm đã xong".

Được khánh thành vào đúng dịp Ngày thương binh liệt sĩ như là một sự tri ân với Trung tướng, liệt sĩ, Anh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Bình, Nhà tưởng niệm Trung tướng Nguyễn Bình nổi bật giữa không gian thoáng đạt và chỉ cách Nhà tưởng niệm Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh mỗi con đường làng. Những người xây dựng đã thật ý nhị trong thiết kế, bởi muốn vào bên trong sân người tới đều phải hơi cúi đầu bước những bước lên bậc thềm của cổng tam quan, điều "nhỏ nhặt" đó cho tôi đã cảm được sự tôn nghiêm, sự ngưỡng vọng về người chỉ huy quân sự tài ba của Đảng ta, của Quân đội ta.

Bức đại tự treo chính điện thờ Trung tướng Nguyễn Bình nổi bật dòng chữ "Nghĩa hiệp tướng quân", đó không chỉ là danh xưng mà dân gian vì mến trọng đã "phong" cho Trung tướng Nguyễn Bình mà toát lên sự nghiệp của vị tướng lẫy lừng mà cũng đầy lòng vị tha. Trung tướng Nguyễn Bình luôn tìm cách hạn chế đổ máu cho cả hai bên mỗi khi xung trận.

Ngôi đền thứ ba và ngôi đền thứ tư

Ông Nguyễn Xuân Bể, thủ từ Đền Trà, mời tôi vào thắp hương trong điện mà vẻ mặt cứ băn khoăn, thì ra ông ái ngại phải tiếp khách ở ngôi đền đã hơn sáu trăm năm tuổi đang xuống cấp. Tôi an ủi "Cũng như mọi lần bác ạ. Rồi dân làng sẽ lại chỉnh trang nâng cấp thôi".

Chuyện kể rằng: Tướng Đoàn Thượng người Đông Hải (Hải Dương) vì không chịu hợp tác với Triều mới (Triều nhà Trần) nên bị sát hại. Ngài bị phục chém trọng thương, đầu sắp lìa khỏi cổ nhưng vẫn cố phóng ngựa theo đường kinh lý (quốc lộ 5 hiện nay) để trở về quê. Đến Gò Mả Chín gần làng Yên Phú thì dừng lại, bên đường thưa thớt nhưng lại có một quán vắng. Bà lão chủ quán vừa thấy Ngài đã nói "Tôi chờ ông ở đây lâu lắm rồi".

Hơi kinh ngạc nhưng tướng quân cảm thấy yên tâm để dừng nghỉ. Bà lão sai người cháu mổ gà đãi khách nhưng người cháu vừa cắt tiết gà xong thì con gà tung chạy. Tướng quân liền hỏi: "Đầu bị chém liệu người còn sống được không?". Bà bán nước thản nhiên trả lời: "Đầu đứt rơi khỏi thân thì người cũng chết". Tướng Đoàn Thượng nghe vậy liền phóng ngựa phi tiếp về quê. Đi chừng hai cây số thì đầu của ngài rơi xuống đất. Chỗ đầu Ngài rơi xuống là làng Bần Yên Nhân, ở đây hiện có một ngồi Đền thờ Ngài rất trang trọng và to rộng.

Ông Bể kể xong thì chậm rãi đọc "Đình làng tả hữu, ngự song trình/ Đông Hải Đại Vương, tọa hiển linh/ Dẫn Ngữ: Nam ban, trời lộng gió/ Trà Lôi: Tây kết, đất trường sinh". Rồi ông giải thích "Làng Yên Phú xưa gồm hai thôn, đó là thôn Trà Lôi và thôn Ngữ Dẫn (sau người dân gọi tắt là thôn Trà và thôn Ngự). Cả hai thôn đều có đền thờ vị danh tướng trung thần của nhà Lý là Đoàn Thượng - Đông Hải Đại Vương Thượng Đẳng Thần. Thành thử làng Yên Phú có hai đền cùng thờ một người.

 Đền thờ Tướng Đoàn Thượng - Đông Hải Đại Vương Thượng Đẳng Thần nằm ở giữa thôn Trà, là nơi người dân thường tụ họp mỗi khi có việc nên hay gọi là Đình. Trước đền là một hồ nước quanh năm xanh mát, hè về ngan ngát hương sen. Một ngôi đền theo lối kiến trúc hậu Trần đầu Lê nên độc đáo nhờ những hoa văn, họa tiết rồng phượng, truyền rằng đền rất thiêng, rằng vị tướng trung thần xưa đã độ trì cho dân làng cho nên làng đã sinh ra nhiều người con kỳ tài, lỗi lạc.

Còn Đền Ngự tuy xây dựng sau và giản tiện hơn nhưng cũng đang xuống cấp. Đền Ngự chỉ cách Đền Trà chừng ba trăm mét và nối thông với nhau nhờ một hồ nước dài. Bên kia hồ nước là Nhà tưởng niệm Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh. Hôm tôi tới thăm thấy có biển cấm ra vào bởi sợ sự cố đổ sập. Điều tình cờ mà lý thú là Đền Ngự cùng với "hai ngôi đền mới" là Nhà tưởng niệm Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh và Nhà tưởng niệm Trung tướng Nguyễn Bình hình thành nên thế chân kiềng, hợp thành "Quần thể Lịch sử, Văn hóa - Tâm linh" của làng và của xã. Hứa hẹn một "điểm du lịch" nhiều triển vọng cho làng quê đang chuyển mình theo hướng công nghiệp và dịch vụ.

Và như anh Nguyễn Văn Bình, Phó Chủ tịch HĐND xã Giai Phạm, kiêm công tác văn hóa xã cho hay thì sắp tới đây xã Giai Phạm sẽ xây dựng Đền thờ Hồng Hà nữ sĩ Đoàn Thị Điểm. Nữ thi sĩ lừng danh này là con gái họ Đoàn thôn Giai Phạm. Nếu việc xây dựng Đền thờ Đoàn Thị Điểm như kế hoạch thì xã Giai Phạm ngoài bốn ngôi đền ở làng Yên Phú như đã nói sẽ có thêm ngôi đền thứ năm. Anh Bình cho biết thêm: "Xã đang dự kiến hai vị trí để xây dựng Đền thờ Đoàn Thị Điểm. Một là tại thôn Giai Phạm, quê bà. Và hai là tại khu "Quần thể Lịch sử, Văn hóa - Tâm linh" hiện nay của xã".

Tôi bước ra ngoài sân, hôm nay trời có nắng. Ánh nắng đầu xuân như đã làm ấm lên những hy vọng.

Nguyễn Trọng Văn

Các tin khác

Sản xuất chip suy giảm, kinh tế châu Á chịu sức ép

Sản xuất chip suy giảm, kinh tế châu Á chịu sức ép

Kinh tế châu Á tiếp tục hưởng lợi từ nhu cầu chip và làn sóng đầu tư AI, song hoạt động sản xuất đang cho thấy dấu hiệu giảm đà tại nhiều thị trường lớn. IMF cảnh báo cú sốc năng lượng và khả năng đầu tư AI điều chỉnh có thể ảnh hưởng đến triển vọng tăng trưởng.

Bài toán dài hơi của ngành khảo cổ

Bài toán dài hơi của ngành khảo cổ

Khảo cổ học cung cấp tư liệu và căn cứ khoa học cho việc nhận diện, bảo tồn, phát huy di sản. Trong khi những nhiệm vụ ấy ngày càng cụ thể, ngành vẫn ít người theo học, nhiều địa phương thiếu nhân lực chuyên môn và điều kiện nghiên cứu còn hạn chế.

Đi chùa online để… tích điểm?

Đi chùa online để… tích điểm?

Từ xếp hàng vào chính điện ảo đến làm nhiệm vụ tích điểm “công đức”, trào lưu đi chùa online đang đan xen nhu cầu tìm bình an với trải nghiệm giải trí. Đại diện Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhìn nhận công nghệ có thể hỗ trợ tu học nhưng không thay thế hoàn toàn trải nghiệm tại chùa.

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.