2 dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội: Điệp khúc đội vốn, chậm tiến độ

Hai dự án do UBND thành phố Hà Nội làm chủ quản đầu tư là dự án Tuyến đường sắt đô thị thí điểm thành phố Hà Nội đoạn Nhổn-ga Hà Nội và dự án Xây dựng tuyến đường sắt đô thị thành phố Hà Nội số 2, đoạn Nam Thăng Long -Trần Hưng Đạo là lối thoát chính cho giao thông Hà Nội thế nhưng tiến độ thi công ì ạch, chậm tiến độ.

Đó là hai dự án do UBND thành phố Hà Nội làm chủ quản đầu tư là dự án Tuyến đường sắt đô thị thí điểm thành phố Hà Nội đoạn Nhổn-ga Hà Nội và dự án Xây dựng tuyến đường sắt đô thị thành phố Hà Nội số 2, đoạn Nam Thăng Long -Trần Hưng Đạo.

Tuyến đường sắt đô thị thí điểm của thành phố Hà Nội, đoạn Nhổn - ga Hà Nội do Ban quản lý đường sắt đô thị Hà Nội là chủ đầu tư có mục tiêu phát triển đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng đô thị theo hướng hiện đại hoá nhằm nâng cao năng lực vận tải hành khách công cộng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô, giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông. 

Tổng chiều dài tuyến chính là 12,5km, trong đó đoạn đi trên cao dài 8,5km, đoạn đi ngầm khoảng 4km, với lộ trình điểm đầu Nhổn - theo QL32 - Cầu Diễn - Mai Dịch - nút giao với đường vành đai 3 - Cầu Giấy (nút giao với đường vành đai 2) -Kim Mã - Giảng Võ - Cát Linh -Quốc Tử Giám - điểm cuối ga Hà Nội (trên đường Trần Hưng Đạo - trước ga Hà Nội). 

Ban đầu, dự án có tổng mức đầu tư được phê duyệt năm 2009 là 783 triệu Euro, thời gian thực hiện giai đoạn 2009-2015. Tuy nhiên, ngày 28-6-2013, dự án được phê duyệt điều chỉnh lại với tổng mức đầu tư tăng thêm 393 triệu euro, nâng tổng mức đầu tư lên là 1.176 triệu Euro (tương đương 32.919 tỷ VND), trong đó vốn ODA là 957,99 triệu euro, vốn đối ứng trong nước là 218,01 triệu euro (ngân sách thành phố) và thời gian thực hiện dự án được điều chỉnh thành từ năm 2009-2018, tức là kéo dài thêm 3 năm so với dự kiến ban đầu.

Thế nhưng, cho đến nay, dự án mới hoàn thành đấu thầu và ký kết hợp đồng 8/9 gói thầu, riêng gói thầu số 9 liên quan đến hệ thống thẻ vé chưa triển khai.  Tiến độ chung dự án đạt trên 30%. Hiện chủ đầu tư đang tập trung quyết liệt hoàn thành GPMB 4 ga ngầm như S9 (Kim Mã); S10 (Cát Linh), S11 (Văn Miếu) và S12 (Trần Hưng Đạo) dự kiến hoàn thành cuối tháng 3-2017 để bàn giao cho nhà thầu. 

Dự án đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội vẫn đang ì ạch. Ảnh: Tiến Tuấn
Dự án đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội vẫn đang ì ạch. Ảnh: Tiến Tuấn

Bên cạnh đó, chủ đầu tư dự án lý giải: tiến độ một số gói thầu thiết bị chậm là do phải xử lý tình huống trong quá trình đấu thầu và thẩm định, phê duyệt thiết kế kỹ thuật. Đây là dự án được triển khai đầu tiên, chưa có tiền lệ ở trong nước, am hiểu về đường sắt đô thị còn nhiều hạn chế dẫn đến nhiều nội dung liên quan đến lựa chọn công nghệ và thiết bị đến nay vẫn chưa được cấp thẩm quyền quyết định, nhiều vật tư chuyên dụng khó đánh giá, kiểm soát về giá. 

Các nghiên cứu ban đầu còn sơ sài, nhiều nội dung chưa được đề cập và nghiên cứu kỹ lưỡng dẫn đến chưa đưa ra được tổng mức đầu tư phù hợp... Khi so sánh với mục tiêu đã đặt ra trong quyết định đầu tư, Ban quản lý dự án cũng thừa nhận dự án có thể sẽ bị kéo dài hơn, so với dự kiến được duyệt hoàn thành năm 2018. 

Ngoài việc chậm tiến độ, dự án cũng đang đối diện với nguy cơ tư vấn dừng huy động. Bởi lẽ đơn vị tư vấn lập dự án Công ty Systra S.A (Pháp) là tư vấn lớn nhiều kinh nghiệm các dự án đường sắt đô thị nhưng thiếu kinh nghiệm về hệ thống quản lý và quy trình thủ tục ở Việt Nam. 

Trước khó khăn trên, UBND thành phố Hà Nội đề nghị Chính phủ xem xét bố trí đủ kế hoạch vốn ODA cho dự án giai đoạn 2017-2020 (khoảng 3.500-3.700 tỷ/năm). Đồng thời, đề nghị Chính phủ uỷ quyền cho UBND thành phố Hà Nội phê duyệt điều chỉnh cơ cấu tổng mức đầu tư dự án (đảm bảo không vượt tổng vốn của dự án và hạn mức vay ODA của dự án) để UBND thành phố Hà Nội chủ động trong việc điều hành, quản lý dự án.

Tình trạng đội vốn tổng mức đầu tư và chậm tiến độ cũng diễn ra tương tự tại Dự án xây dựng tuyến đường sắt đô thị thành phố Hà Nội số 2, đoạn Nam Thăng Long-Trần Hưng Đạo. Với tổng chiều dài tuyến chính 11,5km, trong đó 8,5km đường đi ngầm và 3km đi cao, dự án có tổng mức đầu tư ban đầu vào năm 2008 là 19.555 tỷ đồng và thời gian thực hiện 2009-2015, nhưng sau được điều chỉnh lên 36.587 tỷ đồng và hiện đang trình phê duyệt điều chỉnh hoàn thành dự án vào năm 2024. 

Theo quyết định phê duyệt dự án ban đầu dự kiến hoàn thành năm 2015, tuy nhiên đến thời điểm hiện tại chủ đầu tư mới triển khai các công việc chuẩn bị mặt bằng, thiết kế kỹ thuật, dự toán; sơ tuyển nhà thầu. Công tác đấu thầu, thi công chưa triển khai được do dự án điều chỉnh chưa được phê duyệt. 

Lý giải sự chậm trễ này, Ban quản lý dự án cho rằng do đây là loại hình dự án mới nên chủ đầu tư và tư vấn lập dự án chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc thiết kế nên chủ yếu nghiên cứu trên cơ sở SAPROF (hỗ trợ đặc biệt hình thành dự án do JICA tài trợ), do vậy một số nội dung thiết kế của dự án chưa được mô tả chi tiết, đồng thời tại Việt Nam chưa có định mức, đơn giá áp dụng cho đường sắt đô thị nên phương pháp lập tổng mức đầu tư do tư vấn lập chủ yếu dựa trên suất đầu tư, thông tin từ các dự án đã được thực hiện tương tự ở nước ngoài và tham khảo thông tin về giá xây dựng ở một số dự án, gói thầu trong nước đối với một số loại kết cấu tương thích với điều kiện thi công và mặt bằng giá cả Việt Nam. 

Các tính toán về thiết bị của dự án chủ yếu dựa trên đơn giá do đoàn SAPROF hỗ trợ lập, kết quả thẩm định của JICA, tham khảo các dự án đường sắt tương tự trong khu vực nên còn hạn chế mức độ chính xác của khoản mục chi phí này...

Trước đó, trong buổi làm việc với Ban QLDA đường sắt đô thị Hà Nội, Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải nhấn mạnh, đường sắt đô thị là lối thoát chính cho giao thông Hà Nội thế nhưng cứ giữ cách làm này thì quá chậm. Người đứng đầu Thành ủy Hà Nội cũng chỉ rõ thiếu nhân sự quản lý, điều hành dự án, thiếu kinh nghiệm thực tế và sự phối hợp chưa chặt chẽ, thiếu hiệu quả của các đơn vị liên quan là những trở ngại còn hiện hữu.

Đặng Nhật

Các tin khác

Tuyến đường gần 200 tỷ đồng chưa bàn giao đã phải… xử lý lún

Tuyến đường gần 200 tỷ đồng chưa bàn giao đã phải… xử lý lún

Sau khi hoàn thiện xây dựng, tuyến đường Chợ Mai – Tân Mỹ (TP Huế) có vốn đầu tư 195 tỷ đồng cho phép lưu thông hơn 1 năm qua. Tuy nhiên, dù chưa bàn giao cho đơn vị quản lý nhưng mặt đường tuyến đường này đã bị hằn lún, buộc nhà thầu phải chắn đường xử lý.

Bài cuối: Để “sát thủ” kích điện không còn trên dòng sông

Bài cuối: Để “sát thủ” kích điện không còn trên dòng sông

Sau những chuyến đi thực tế trên sông, những gì phóng viên ghi nhận cho thấy kích điện không còn đơn thuần là câu chuyện về một phương thức đánh bắt cá. Phía sau những mẻ cá là nguồn lợi thủy sản bị tác động, những hiểm nguy đối với con người, sinh kế của cộng đồng ven sông và một hành vi đã bị pháp luật nghiêm cấm.

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Những bộ kích điện đang được sử dụng trên sông đến từ đâu? Lần theo nguồn cung, phóng viên ghi nhận từ mạng xã hội, nền tảng trực tuyến đến một số điểm bán, việc tiếp cận thiết bị phục vụ đánh bắt cá bằng điện không quá khó. Nghịch lý là trong khi sử dụng dòng điện để khai thác thủy sản bị pháp luật nghiêm cấm, những thiết bị phục vụ hoạt động này vẫn được chào bán công khai.

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản không chỉ tác động đến nguồn lợi và hệ sinh thái. Chính người trực tiếp cầm sào, đưa dòng điện xuống nước cũng phải đối mặt với nguy cơ bị điện giật, thương tích, thậm chí tử vong. Những vụ tai nạn đau lòng đã xảy ra. Có người vĩnh viễn không trở về, có người thoát chết nhưng nỗi ám ảnh còn kéo dài. Thế nhưng, vì sinh kế, nhiều người vẫn tiếp tục bám lấy dòng sông.

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Tại Nghệ An, một công trình nhà ở được xây dựng trái phép trên hành lang đê điều tồn tại suốt 20 năm, lấn chiếm hành lang bảo vệ đê điều và hành lang bảo vệ luồng đường thủy nội địa nhưng không được xử lý dứt điểm đang gây ra nhiều hệ luỵ cho chính quyền lẫn các đơn vị quản lý.

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Dòng điện khi được sử dụng để khai thác thủy sản không lựa chọn cá lớn hay cá nhỏ. Những cá thể không bị bắt lên cũng có thể chịu tác động. Đáng lo hơn, cá non, cá bố mẹ, trứng và nhiều sinh vật thủy sinh khác cũng nằm trong vùng ảnh hưởng. Phía sau những mẻ cá được đưa lên bờ là một câu chuyện khó nhìn thấy bằng mắt thường, nguy cơ nguồn lợi tự nhiên mất dần khả năng tái tạo.

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Sau khi nổ máy cho thuyền chạy sát bờ, ngược dòng sông Hồng, sông Đuống, những người sử dụng kích điện nhanh chóng tiếp cận những vị trí quen thuộc. Chỉ vài thao tác, đầu kích được đưa xuống nước, công tắc được bật. Vài giây sau, trong tiếng xèo xèo, ù ù phát ra từ bộ kích điện, những con cá lớn, nhỏ nhao lên mặt nước. Cá nhỏ nhanh chóng được vớt lên thuyền; gặp cá lớn không thể vớt bằng vợt, người đánh bắt sẵn sàng lao xuống nước để bắt...

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Theo tham mưu của sở, ban, ngành tỉnh Hà Tĩnh: Việc “khai tử” dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh để thay thế dự án đầu tư mới sẽ giảm bớt các thủ tục pháp lý liên quan; đặc biệt là để đề xuất hỗ trợ, tận dụng tối đa nguồn lực Ngân sách Trung ương dành cho địa phương.

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) có tổng mức đầu tư hơn 886 tỷ đồng, sau 16 năm thi công nhưng không thể hoàn thành, đã bị chấm dứt đầu tư. Thay vào đó, một dự án mới có tổng mức gần 1.400 tỷ đồng được phê duyệt khẩn cấp để giải nguy tình trạng ngập úng cục bộ tại Khu kinh tế Vũng Áng.

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Do rác thải tồn đọng, quá tải nên tại một số địa phương, các doanh nghiệp ký kết hợp đồng thu gom, vận chuyển đã có dấu hiệu tự ý chôn lấp rác thải chưa qua xử lý. Tình trạng chôn rác thải không chỉ tiềm ẩn mối nguy về môi trường sinh thái, mà còn vi phạm pháp luật về môi trường, cần được chấn chỉnh, xử lý nghiêm.

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Sau khi bị chấm dứt hợp đồng tại gói thầu số 22 dự án xử lý ô nhiễm môi trường TP Huế, một nhà thầu tiếp tục bị cơ quan chức năng TP Huế ra quyết định xử phạt hơn 850 triệu đồng do thi công cải tạo các hạng mục tại Trường THPT chuyên Quốc Học Huế chậm tiến độ.

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn TP Huế (gọi tắt dự án xử lý ô nhiễm môi trường) thi công nhiều năm vẫn chưa hoàn thành. Chủ đầu tư đã ra quyết định xử phạt, chấm dứt hợp đồng đối với nhà thầu thi công chậm tiến độ.

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Các dự án xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh không thể đầu tư xây dựng, hoặc xây dựng xong thì gặp sự cố, không phát huy hiệu quả. Để xử lý lượng rác thải tồn đọng, một số doanh nghiệp liên quan đã lén lút chôn lấp trái phép hoặc xin ngừng hoạt động buộc cơ quan Công an phải vào cuộc.

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Tại khu vực hậu cảng Khu kinh tế (KKT) Vũng Áng hiện đang tập trung 4 tổng kho của các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực xăng dầu, hoá chất và khí hóa lỏng LPG. Tuy nhiên, cũng trong khu vực này đang hiện hữu bãi tập kết dăm gỗ quy mô lớn nhưng không đảm bảo các biện pháp về PCCC và các biện pháp che chắn ứng phó với gió lớn, đe doạ trực tiếp đến sự an toàn của các doanh nghiệp kinh doanh nhiên liệu, hoá chất.

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Quá trình thực hiện dự án, chủ đầu tư đã phát hiện “núi rác” tồn đọng được chôn lấp dưới lòng đất trong dự án Khu công nghiệp (KCN) VSIP Hà Tĩnh. Đến nay, ngành chức năng vẫn loay hoay tìm giải pháp trong khi chưa có đầy đủ thông tin, cơ sở để xác định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Dù không được giao nhiệm vụ thu tiền, làm giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (GCNĐKKD), nhưng bà Nguyễn Thị Thanh Hương, nguyên Phó Trưởng phòng Kinh tế quận Tây Hồ (cũ), vẫn tự ý xuống chợ dân sinh Quảng An (phường Quảng An, quận Tây Hồ cũ), nay là phường Hồng Hà, TP Hà Nội, yêu cầu các hộ kinh doanh nộp tiền, làm GCNĐKKD, khiến nhiều người bức xúc…

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Hàng chục năm kể từ khi được chấp thuận đầu tư, dự án Khu du lịch thác Đam B’ri (Lâm Đồng) vẫn dang dở. Kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra những vi phạm của chủ đầu tư và còn cho thấy dấu hiệu buông lỏng quản lý của cơ quan chức năng qua nhiều giai đoạn.