Việc này không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất nông nghiệp mà còn là hành vi vi phạm pháp luật về khai thác khoáng sản. Thực tế này đang xảy ra tại Trà Vinh.
Không nói nhiều nhưng nông dân nào tại đồng bằng sông Cửu Long cũng biết, lớp đất mặt ruộng là một phần rất quan trọng, có độ phì nhiêu, giữ nước và có chất dinh dưỡng cao giúp cho cây lúa phát triển tốt. Thế nhưng vì nhiều lý do, ở một số địa phương, trong đó có Trà Vinh, sau khi nông dân gặt lúa xong thì lớp đất mặt ruộng phù sa màu mỡ này được vận chuyển về nơi tập kết phục vụ cho việc san lấp mặt bằng hoặc trồng cây kiểng.
 |
| Phương tiện vận chuyển đất ruộng trái phép bị Công an huyện Càng Long phát hiện, xử lý. |
Một số đối tượng thường lợi dụng thời điểm các cánh đồng sau vụ thu hoạch để mua lớp đất mặt ruộng hoặc xin đất gò cao của người nông dân để bán lại kiếm lời. Tùy theo nhu cầu và thỏa thuận với chủ đất mà độ cao của mặt ruộng sẽ được hạ đến vài tấc. Theo lực lượng chức năng, các đối tượng dù biết đó là hành vi vi phạm nhưng vì lợi nhuận vẫn lén lút thực hiện vào ban đêm để tránh sự phát hiện của chính quyền địa phương.
Theo Công an huyện Duyên Hải (Trà Vinh), những tháng gần đây, tình trạng khai thác lớp đất mặt ruộng trái phép thường xảy ra tại các địa bàn xã Ngũ Lạc, Đôn Châu và Đôn Xuân. Cơ quan Công an đang củng cố hồ sơ để xử lý các trường hợp vi phạm. Còn tại huyện Càng Long, việc khai thác lớp đất mặt ruộng trái phép chủ yếu tập trung vào 3 xã Bình Phú, Phương Thạnh và Huyền Hội.
Với mỗi công ruộng, các đối tượng mua lớp đất mặt sâu 3 tấc của chủ ruộng với giá khoảng 4-5 triệu đồng nhưng bán lại với giá trên 20 triệu đồng. Chính vì lợi nhuận nên các đối tượng bất chấp quy định để thực hiện, thậm chí cắt cử người cảnh giới để đối phó với lực lượng chức năng.
Hậu quả của việc khai thác lớp đất mặt ruộng chưa dừng lại ở đó, việc vận chuyển liên tục ngày đêm của các xe ben đã khiến cho con đường cặp bờ kênh dẫn vào cánh đồng thuộc ấp Nguyệt Lãng B, xã Bình Phú, huyện Càng Long mùa nắng thì khói bụi, đường hư hỏng nặng, mùa mưa thì việc đi lại của người dân còn khó khăn hơn gấp nhiều lần.
Tình trạng này khiến cho các hộ dân sống cặp con đường này vô cùng bức xúc bởi khi mưa xuống, nhiều phụ huynh phải vác xe lên tới lộ nhựa thì học sinh mới chạy được. Còn người dân có ruộng, vườn trong khu vực này mỗi ngày 2-3 lượt vận chuyển phân bón, giao thương hàng hóa đều phải đi qua con đường vô cùng khập khiễng. Sự bức xúc cao độ hơn khi người dân nơi đây cùng nhau đổ đất, đá, sửa chữa đường nhưng rồi đâu lại vào đấy. Lợi nhuận thuộc về các đối tượng thu mua đất nhưng người dân sống trong khu vực phải chịu thiệt thòi.
Trong vòng 15 ngày đầu ra quân thực hiện cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến khai thác khoáng sản, Công an huyện Càng Long phối hợp với các ngành có liên quan kịp thời phát hiện 8 vụ khai thác lớp đất mặt ruộng trái phép và chuyển các đơn vị chức năng xử lý theo thẩm quyền.
Theo lãnh đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) huyện Càng Long, một số trường hợp người nông dân muốn hạ độ cao mặt ruộng để thuận lợi trong việc canh tác nên cho đất “người quen” và chỉ yêu cầu xới đất để chuẩn bị cho mùa vụ tiếp theo thay vì phải tốn một khoản phí nhất định cho việc này nhưng việc tự ý cải tạo đất là không đúng quy định.
Ông Nguyễn Hữu Kiên, Trưởng Phòng TN-MT huyện Càng Long cho biết: “Khi bà con có nhu cầu hạ độ cao, cần lập phương án hạ độ cao, sau đó trình cho cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án đó rồi mới tiến hành khai thác. Phòng TN-MT huyện đã tham mưu UBND huyện có văn bản chỉ đạo UBND các xã, thị trấn nắm lại khu vực đất cao, khó khăn trong vấn đề điều tiết nước cần phải hạ độ cao thì UBND xã sẽ có trách nhiệm hướng dẫn cho bà con thực hiện đảm bảo đúng theo quy định của pháp luật”.
Để thực hiện có hiệu quả đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến khai thác khoáng sản, Ban Giám đốc Công an tỉnh Trà Vinh đã chỉ đạo các đơn vị và Công an các địa phương cương quyết xử lý nghiêm hành vi khai thác khoáng sản không giấy phép, chú ý việc các đối tượng lợi dụng khai thác đất mặt ruộng không giấy phép, đất bờ kênh, lấp kênh thủy lợi để phục vụ cho việc vận chuyển khoáng sản, vi phạm pháp luật về bảo vệ công trình thủy lợi, đê điều. Đồng thời củng cố hồ sơ chuyển đến Cơ quan CSĐT Công an tỉnh để xem xét, khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với các vụ việc vi phạm có dấu hiệu của tội phạm.
Lãnh đạo Công an tỉnh cho biết hành vi khai thác khoáng sản không giấy phép, kể cả đất mặt ruộng sẽ bị xử phạt hành chính, bị tịch thu toàn bộ tang vật và phương tiện vi phạm. Đối tượng có tiền sự bị khởi tố, truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi vi phạm quy định về khai thác tài nguyên. Công an tỉnh Trà Vinh cũng đã khởi tố 2 vụ, 2 bị can về hành vi này với mức phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
