Sáng 22/7, Viện An ninh phi truyền thống (Trường Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội) phối hợp cùng Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ và Tập đoàn Công nghiệp- Năng lượng Quốc gia Việt Nam tổ chức tọa đàm “An ninh năng lượng-Trụ cột của an ninh quốc gia trong bối cảnh rủi ro an ninh phi truyền thống”, nhằm nhận diện các nguy cơ, thách thức và đề xuất giải pháp nâng cao năng lực bảo đảm an ninh năng lượng.
Phát biểu đề dẫn Tọa đàm, GS.TS. Hoàng Đình Phi, Hiệu trưởng Trường Quản trị và Kinh doanh, cho hay, an ninh năng lượng không chỉ tác động trực tiếp đến an ninh con người mà còn gắn chặt với an ninh kinh tế, an ninh mạng và an ninh quốc gia. Những mối liên hệ ngày càng phức tạp giữa các lĩnh vực này đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể, liên ngành và dựa trên quản trị rủi ro.
Kỳ vọng lớn nhất của tọa đàm là làm rõ các nguy cơ trước mắt và lâu dài đối với an ninh năng lượng Việt Nam, qua đó đề xuất các giải pháp và chiến lược quản trị rủi ro phục vụ các cơ quan quản lý, tập đoàn, tổng công ty và các đơn vị trong ngành năng lượng.
Phát biểu khai mạc tọa đàm, TS. Nguyễn Thanh Hưởng, Trưởng ban Quản trị rủi ro và giám sát tuân thủ (Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam - Petrovietnam) cho rằng, cần quán triệt sâu sắc quan điểm "phát triển đến đâu, bảo đảm an ninh đến đó".
Tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu gắn bảo đảm an ninh với toàn bộ quá trình phát triển và mở rộng phạm vi bảo vệ trên các không gian mới.
Đối với ngành năng lượng và Petrovietnam, an ninh phải được tích hợp ngay từ khâu xây dựng chiến lược, đầu tư, lựa chọn công nghệ đến tổ chức vận hành. Phát triển đến đâu phải bảo đảm an ninh đến đó; mở rộng hạ tầng phải đi cùng năng lực dự phòng, phục hồi; chuyển đổi số phải gắn với bảo vệ hệ thống điều khiển, dữ liệu và không gian mạng; hội nhập phải đi đôi với tự chủ và bảo vệ lợi ích quốc gia.
Ông Mai Tuấn Đạt, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) chia sẻ, khi nói về an ninh năng lượng, chúng ta thường tập trung vào các câu hỏi như: Việt Nam còn bao nhiêu nguồn dầu khí, khả năng nhập khẩu dầu thô ra sao, hay giá dầu thế giới đang biến động như thế nào?
Tuy nhiên, trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với những rủi ro phi truyền thống ngày càng phức tạp như xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng, biến đổi khí hậu, an ninh mạng và quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu, một câu hỏi quan trọng hơn cần được đặt ra là: Nếu nguồn cung quốc tế bị gián đoạn, Việt Nam có khả năng chủ động chuyển hóa các nguồn nguyên liệu thành những sản phẩm năng lượng thiết yếu cho nền kinh tế hay không?
Từ góc nhìn đó, theo ông Mai Tuấn Đạt, an ninh năng lượng hiện đại không chỉ là an ninh nguồn cung mà còn là an ninh của năng lực chế biến và khả năng chống chịu của toàn bộ hệ thống năng lượng quốc gia. Đây cũng chính là vai trò đặc biệt quan trọng của Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) và Nhà máy Lọc dầu Dung Quất trong hệ thống năng lượng quốc gia.
Ông Trần Việt Thắng, Phó Ban Chiến lược quản trị rủi ro, Tổng công ty Thăm dò và Khai thác dầu khí (PVEP) thì cho hay, giai đoạn hiện nay khác biệt so với các khủng hoảng trước đây nằm ở chỗ hoạt động thăm dò - khai thác đứng trước cả một tổ hợp rủi ro phi truyền thống, tác động đồng thời và có tính cộng hưởng.
Cũng theo ông Trần Việt Thắng, an ninh năng lượng, xét đến cùng, không được quyết định bởi trữ lượng chúng ta đang có, mà bởi khả năng chủ động làm chủ nguồn tài nguyên ấy: Chủ động gia tăng trữ lượng, chủ động đưa trữ lượng thành dòng sản phẩm, và chủ động ứng phó khi rủi ro xảy ra, từ những kịch bản ngày càng khó lường.
Trong kỷ nguyên của những rủi ro phi truyền thống, PVEP xác định rõ trách nhiệm của mình: Khai thác tài nguyên dầu khí hiệu quả, an toàn và bền vững; chủ động thích ứng với quá trình chuyển dịch năng lượng theo một lộ trình có kiểm soát; và không ngừng củng cố năng lực quản trị. Với tinh thần chủ động ấy, PVEP khẳng định và cam kết giữ vững vai trò đơn vị nòng cốt trong lĩnh vực “Tìm kiếm, Thăm dò và Khai thác” trong chuỗi giá trị, là lớp đệm chiến lược và là một trụ cột vững chắc cho an ninh năng lượng quốc gia.
Ông Đỗ Mạnh Bình, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) thông tin, Tổng công ty Dầu Việt Nam – CTCP PVOIL là doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu lớn thứ hai Việt Nam, hiện chiếm khoảng 24% thị phần xăng dầu nội địa. Trải qua gần hai thập kỷ hình thành và phát triển, PVOIL đã trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị của Petrovietnam, góp phần bảo đảm nhiên liệu cho phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh và ổn định thị trường.
Trong bối cảnh thị trường quốc tế biến động mạnh, PVOIL đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị trong chuỗi giá trị của Petrovietnam như BSR, PV GAS, PVTrans để cân đối linh hoạt nguồn hàng trong nước và nhập khẩu, điều phối hệ thống kho vận, không để xảy ra gián đoạn cung ứng. Một dẫn chứng trong tháng 5/2026, thông qua đơn vị thành viên PVOIL Singapore, PVOIL đã thu xếp thành công 2 triệu thùng dầu thô Basrah Medium từ Iraq cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn và sẽ tiếp tục thu xếp thêm 3 triệu thùng đến hết năm 2026.
“Chúng tôi cho rằng, tư duy về an ninh năng lượng cần chuyển mạnh từ "ứng phó khi sự cố xảy ra" sang "chủ động xây dựng sức chống chịu của hệ thống", ông Đỗ Mạnh Bình bày tỏ và kiến nghị cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế điều hành thị trường xăng dầu theo hướng linh hoạt hơn, tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động bảo đảm nguồn cung khi thị trường biến động. Đồng thời, cần thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin, dữ liệu và cảnh báo sớm giữa cơ quan quản lý, Petrovietnam, doanh nghiệp năng lượng và các cơ sở nghiên cứu; phát huy hiệu quả liên kết toàn chuỗi, từ tạo nguồn, tồn trữ, vận chuyển, chế biến đến phân phối. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh đầu tư vào khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu và an ninh mạng; đồng thời phát triển hệ thống logistics, kho dự trữ và hạ tầng phân phối có khả năng chống chịu cao trước thiên tai và các rủi ro địa chính trị…
Ông Đặng Quang Hùng, Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo) chia sẻ, trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến những biến động ngày càng khó lường về địa chính trị, năng lượng, khí hậu và chuỗi cung ứng, việc nhìn nhận lại mối liên kết giữa ba trụ cột an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh kinh tế là hết sức cần thiết. Ba trụ cột an ninh này không thể tách rời; nhận thức đúng mối quan hệ giữa chúng chính là điểm xuất phát cho mọi chính sách và hành động ứng phó.
TS. Nguyễn Hùng Dũng, Phó Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam bày tỏ, năng lượng là nền tảng của mọi hoạt động kinh tế-xã hội. Nếu thiếu điện hoặc xăng dầu, hoạt động sản xuất, vận tải và sinh hoạt đều bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Vì vậy, Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) luôn xác định bảo đảm an ninh năng lượng là nhiệm vụ trọng tâm và đã chủ động xây dựng các kịch bản, giải pháp quản trị rủi ro từ sớm.
Bên cạnh việc bảo đảm nguồn cung trước mắt, Petrovietnam cũng nghiên cứu các giải pháp dự trữ năng lượng, phát triển năng lượng xanh, năng lượng sạch và hệ thống lưu trữ năng lượng. Mục tiêu là duy trì hoạt động liên tục của toàn chuỗi, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời hỗ trợ an ninh điện, an ninh phân bón và an ninh lương thực.
