Đầu năm 2024, HTX du thuyền Tuyền Lâm đã phải có đơn “cầu cứu” tới các cơ quan chức năng. Sau gần 30 năm hoạt động chở khách thưởng cảnh trên hồ Tuyền Lâm, 50 thành viên của HTX nhận được thông báo phải dừng hoạt động trước ngày 25/4/2024 để tuân thủ các quy định của pháp luật.
Tương tự, dịch vụ pedalo (đạp thiên nga) trên mặt hồ Xuân Hương, TP Đà Lạt cũng phải dừng hoạt động từ tháng 10/2024. Từ đó tới nay, hình ảnh những chiếc thuyền thiên nga “cõng khách”, sáng sáng, chiều chiều vui nhộn trên mặt hồ lặng lẽ biến mất. Hàng chục chiếc thuyền thiên nga đã làm nên sản phẩm du lịch nổi tiếng suốt nhiều năm qua của TP Đà Lạt giờ nằm vật vờ, phơi nắng, dầm sương bên bờ hồ.
Giữa tháng 2/2025, dịch vụ xe điện bốn bánh có gắn động cơ vận chuyển hành khách tham quan tại Đà Lạt cũng buộc phải dừng hoạt động. Gần đây nhất, UBND TP Đà Lạt ấn định từ ngày 25/2, xe ngựa chở khách tham quan bên hồ Xuân Hương cũng phải dừng hoạt động. Xe ngựa là sản phẩm du lịch nổi tiếng, đặc trưng và tồn tại suốt hàng chục năm qua ở TP Đà Lạt. Ông Phạm Văn Hòa, người kinh doanh xe ngựa bên hồ Xuân Hương cho biết: “Nghề xe ngựa nuôi sống gia đình tôi nhiều năm nay. Buộc ngưng thế này gia đình tôi rất khó khăn. Chúng tôi biết làm gì mà sinh sống!..".
Theo ông Trần Mạnh Dũng, Tổ Phó dịch vụ xe ngựa, hiện nay chủ xe ngựa đang hợp đồng với các tour du lịch nước ngoài. Nếu không tiếp tục cho hoạt động những người làm nghề phải đền bù hợp đồng, thiệt hại không chỉ chuyện cá nhân mà còn ảnh hưởng đến uy tín và thương hiệu của ngành du lịch Đà Lạt.
Để có thời gian cho những người kinh doanh dịch vụ này chuẩn bị, ngày 26/2, UBND TP Đà Lạt đã gia hạn cho xe ngựa hoạt động bên hồ Xuân Hương tới hết tháng 3/2025. Trong 4 loại hình du lịch trên, 3 loại hình (xe ngựa, du thuyền, pedalo thiên nga) đã tồn tại song hành cùng sự phát triển của ngành du lịch Đà Lạt – Lâm Đồng.
Chỉ dịch vụ xe điện 4 bánh có gắn động cơ chở khách mới được cấp phép hoạt động thí điểm trong vòng 5 năm qua. Dù vậy, loại hình này cũng đã được du khách đón nhận tích cực khi tới TP Đà Lạt du lịch bởi những trải nghiệm tiện ích đem lại. Việc chấm dứt hoạt động của xe điện 4 bánh cũng đồng nghĩa với việc hơn 100 con người mất việc.
Ông Nguyễn Tấn Hỷ, Giám đốc Trung tâm Quản lý đầu tư và khai thác công trình thủy lợi TP Đà Lạt cho biết, trung bình mỗi năm tiền cho thuê mặt nước hồ Xuân Hương thu về khoảng 1 tỷ đồng. Đây là nguồn thu không nhỏ, dùng để chi trả lương, làm sạch mặt nước và các chi phí hoạt động khác cho đơn vị sự nghiệp, vốn phải tự chủ về tài chính. Việc tạm dừng hoạt động của dịch vụ pedalo thiên nga khiến cơ quan chủ quản hồ Xuân Hương gặp không ít khó khăn về nguồn thu để duy trì các hoạt động và trả lương cho người lao động.
Việc dừng hoạt động của xe điện bốn bánh có gắn động cơ chở khách tại TP Đà Lạt là căn cứ vào Nghị định số 165/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024. Theo đó, từ ngày 15/2/2025 đối với xe chở người bốn bánh có gắn động cơ (xe điện), chỉ được hoạt động trên các tuyến đường có đặt biển báo tốc độ khai thác tối đa 30 km/giờ áp dụng cho tất cả các phương tiện tham gia giao thông. Với quy định này, xe điện bốn bánh có gắn động cơ không được phép hoạt động trên các tuyến đường của TP Đà Lạt.
Trong khi đó, dịch vụ du thuyền trên hồ Tuyền Lâm và thuyền thiên nga trên hồ Xuân Hương phải dừng hoạt động vì theo quy định, muốn được sử dụng diện tích mặt nước, cấp có thẩm quyền sẽ phải lập hồ sơ, thủ tục đem ra đấu giá quyền thuê mặt nước và ký hợp đồng với đơn vị trúng đấu giá.
Theo Ban Quản lý Khu du lịch Quốc gia Tuyền Lâm, để tổ chức đấu thầu tư vấn lập quy hoạch, cuối 2023 đơn vị đã trình Sở TN&MT tỉnh Lâm Đồng thẩm định hồ sơ dự toán khảo sát địa hình, làm cơ sở lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu tư vấn. Trong thời gian chờ đề án được phê duyệt, Ban Quản lý Khu du lịch Quốc gia Tuyền Lâm đã kiến nghị cấp có thẩm quyền cho tạm thu phí với các tổ chức, cá nhân kinh doanh trên mặt hồ, tạm nộp vào tài khoản nhưng không được chấp nhận bởi pháp luật không cho phép.
Theo UBND TP Đà Lạt, việc dừng loại hình dịch vụ xe ngựa bên hồ Xuân Hương là do không còn phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương hiện nay. Những người làm nghề lái xe ngựa chở khách du lịch chưa tuân thủ các quy định của pháp luật, như không đăng ký kinh doanh, không niêm yết giá, không hạch toán thu chi, không đóng thuế cho cơ quan nhà nước… tất cả đều hoạt động tự phát. Điều này cũng tiềm ẩn nguy cơ gây mất an toàn giao thông.
Chất thải từ ngựa, thức ăn gây ra mùi hôi cho một số khu vực và ảnh hưởng tới khu dân cư. UBND TP Đà Lạt cũng đã giao cho cơ quan chuyên môn nghiên cứu, xây dựng bến bãi để chuyển dịch vụ xe ngựa xuống Khu du lịch hồ Tuyền Lâm, đồng thời hướng dẫn những người làm nghề lái xe ngựa chở khách thành lập hợp tác xã, hoạt động theo đúng quy định.
Xe ngựa trên phố ngàn hoa... 
