Vườn điêu khắc trên bãi Tầm Dương

"Công viên này nằm bên bờ Bãi Trước, song song với đường Quang Trung. Công viên được hình thành từ đầu thế kỷ hai mươi, nhưng hơn 20 năm trước, sau chiến dịch di dời các hộ kinh doanh của chính quyền thành phố Vũng Tàu (cũ), nhằm chỉnh trang, nâng cấp mở rộng vườn hoa nhỏ hẹp, để phục vụ khách du lịch thì Công viên Bãi Trước mới có được dáng vẻ của ngày hôm nay" - ông Phạm Văn Thắng, một người dân Vũng Tàu, đang ngồi hóng gió biển, ngước mắt nhìn lên rồi cho chúng tôi hay.

Rồi ông Phạm Văn Thắng nhắc tôi cùng họa sĩ Hồ Thanh Thoan ngồi xuống ghế đá, ông Thắng bảo: "Hãy thả lỏng người và hãy nhắm mắt lại". Tôi làm theo, tiếng gió vi vu lùa tán lá dừa, lời rì rầm của tiếng sóng biển vỗ bờ, như trong tôi đang hiện về bao câu chuyện kể. Những câu chuyện về tình yêu đôi lứa. Những câu chuyện xa xửa xa xưa. Những câu chuyện nay náo nức. Ông Thắng nói thêm: "Khi xây dựng công viên này, chưa có ai nghĩ tới nơi đây sẽ trở thành một Vườn điêu khắc độc đáo. Cho đến một ngày đẹp trời".

Một ngày "đẹp trời" mà ông Thắng nói là hè năm 2006, một "Festival biển 2006" với chủ đề "Ấn tượng - Thân thiện", được tổ chức tại thành phố biển Vũng Tàu. Trong "Festival biển 2006" đã diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, thi Hoa hậu Biển và biểu diễn nghệ thuật. Điểm chú ý là vào dịp Festival này, "Phố biển" Vũng Tàu đã tổ chức "Trại điêu khắc 2006", quy tụ  41 nhà điêu khắc đến từ nhiều tỉnh, thành trong cả nước tham gia.

3.jpg -0
Tác phẩm điêu khắc “Mẹ con”.

Theo như ông Thắng thì vào thời điểm đó, thời điểm từ ngày 11 đến 15/4/2006, người dân Vũng Tàu đi ngang qua đây thấy trong công viên được dựng lên rất nhiều lều bạt. Thấy ngày đêm ồn ã tiếng đục, tiếng khoan, tiếng mài đá, và thấy thoảng bay lên những làn bụi đá trắng. Chưa ai hiểu được bên trong những lều bạt đó đang diễn ra việc gì và trong đó đang ẩn giấu chuyện gì.

Cùng họa sĩ Hồ Thanh Thoan (Hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam, người cùng dự Trại sáng tác Vũng Tàu do Hội Điện ảnh Việt Nam tổ chức) dạo bước trong Công viên Bãi Trước. Chúng tôi cùng thả mắt ngắm quần thể điêu khắc với 41 tác phẩm chế tác từ đá granite.

Trong nước và trên thế giới đã có rất nhiều vườn hoa, công viên được gọi với cái tên "Vườn điêu khắc hay vườn tượng". Tôi đã đến bãi biển Quy Hòa (tỉnh Bình Định cũ), nơi đây được biết đến là một "Làng hủi" xa lánh "trần thế" thời trước cách mạng, với câu chuyện thi sĩ Hàn Mặc Tử từng cám cảnh thân phận mắc bệnh phong của mình mà tự oán thán "Ai mua trăng tôi bán trăng cho".

Ở trong khuôn viên Bệnh viện phong và da liễu Quy Hòa, ngay bên bãi biển Quy Hòa, có Vườn tượng Danh nhân y học. Vườn tượng lưu danh hơn 50 nhà y học Việt Nam và thế giới, tượng được dựng bán thân bằng chất liệu xi-măng hoặc composite. Hay như ở Huế có "Vườn tượng Sông Hương", ở Hà Nội trong công viên Bách Thảo và công viên Lê Nin cũng có những bức tượng danh nhân hoặc tượng nghệ thuật. Ở TP Hồ Chí Minh và nhiều đô thị khác, trong các công viên, vườn hoa đều có những vườn tượng Danh nhân văn hóa, vườn điêu khắc nhỏ. Hay ít nhất cũng có những khu vực, những vị trí để đặt tượng. Nhưng chỉ có ở Công viên Bãi Trước Vũng Tàu này mới thực sự là có một "Vườn điêu khắc" đúng với ý nghĩa của nó. Các tác  phẩm điêu khắc ở đây đều sử dụng chất liệu đá granite, một thứ sẵn có ở Vũng Tàu.   

Họa sĩ Hồ Thanh Thoan cho hay: "Nằm trong khuôn khổ Festival biển Vũng Tàu 2006, Trại điêu khắc 2006 được mang tên "Trại điêu khắc đá Ấn tượng Bà Rịa - Vũng Tàu năm 2006". Sau hơn 40 ngày lao động sáng tạo khẩn trương, một "Vườn điêu khắc" được hình thành trước sự ngỡ ngàng của người dân Vũng Tàu". Ông họa sĩ quê Quảng Trị còn nói thêm: "Hè năm 2006, tôi may mắn được là "người tham quan" Festival nên có biết chút ít".

Tham dự Trại điêu khắc đá có nhiều gương mặt họa sĩ điêu khắc nổi tiếng như: Phạm Mười, Ðinh Rú, Nguyễn Phú Cường, Phan Gia Hương, Phạm Văn Hạng, Lâm Quang Nới, Trần Thanh Phong, Lê Ngọc Hân, Ngô Doãn Kinh, Phan Đình Tiến... Trại điêu khắc không "ra đề" cụ thể mà để các nhà điêu khắc tự do sáng tác, theo đó các nhà điêu khắc được thả sức tung hứng hình khối và trình ra những phong cách tạo hình hiện đại. Các nhà điêu khắc dự trại đã không chỉ sáng tác, mà còn có những thể nghiệm, những tìm tòi và thể hiện tác phẩm của mình bằng hình khối điêu khắc trên chất liệu đá cứng.

41 góc nhìn. 41 cảm hứng sáng tạo. 41 phong cách tạo hình. Và 41 tâm hồn nghệ sĩ. "Đó thực sự là 41 câu chuyện kể từ đá". Họa sĩ Hồ Thanh Thoan cho biết: "Các tác phẩm ở đây có già nửa là những tác phẩm với những khối hình, đường khắc, gợi nên những nét đặc trưng của biển cả như sóng nước, mây trời, cùng các sinh vật biển quen thuộc. Một số tác phẩm khác với những hình tượng mẹ con, tình yêu e ấp hoặc chỉ vài hình khối gợi cảm về thân thể người phụ nữ. Các nhà điêu khắc đã tạo nên những hình khối mang đậm ngôn ngữ điêu khắc thuần túy".

7.jpg -0
8.jpg -1
Một số tác phẩm tượng trong Công viên Bãi Trước.

Trải ra trước nắng, Công viên Bãi Trước với những tác phẩm điêu khắc đủ các kích cỡ được tạc bằng đá granite, chúng nổi bật trên thảm cỏ xanh bên cạnh bờ cát trắng với màu nước xanh sẫm của biển cả, cùng những hàng cây rì rào gió hát, tạo cho bờ biển Vũng Tàu một vẻ đẹp đầy khởi sắc. Trước mắt tôi là hình ảnh hai mẹ con đang vui đùa trên thảm cỏ xanh. Trò chơi "Giã gạo" thuở ấu thơ đang hiện lên với tiếng cười nắc nẻ. Tôi có cảm tưởng tiếng cười trẻ thơ ấy vang lên từ thảm cỏ êm đềm. Và kia, hình ảnh một chú cá chép "vượt vũ môn" trước một cơn sóng biển (thế mới lạ) như nói lên niềm khát vọng vươn lên của con người trước biển cả.

"Điều kỳ diệu của biển" đã làm nên sự độc đáo. Các tác phẩm điêu khắc đá đã mô tả hình ảnh sinh vật biển, con người và văn hóa Vũng Tàu, tất cả được sắp xếp theo một cách hài hòa, tạo nên "Không gian nghệ thuật giữa thiên nhiên. Những tác phẩm điêu khắc đá ở đây không chỉ làm đẹp cảnh quan mà còn mang lại giá trị văn hóa và nghệ thuật cao, thể hiện tinh thần yêu biển của người dân.

Rất vui là tôi đã "gặp lại" nhà điêu khắc Phan Đình Tiến, người Quảng Trị. Mấy năm trước, tôi với tác giả bức tượng "Mẹ Suốt" nổi tiếng được dựng ngay bên bến đò Bảo Ninh (còn được gọi là Bến đò Mẹ Suốt) trên dòng Nhật Lệ, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị, đã có nhiều lần trò chuyện về điêu khắc hiện đại. "Gặp lại" ông hôm nay với tác phẩm "Sóng", một trong những tác phẩm tham dự Trại điêu khắc này, thấy toát lên sự khỏe khoắn đến bền bỉ lại như đan quện tình người với biển.

Ông Phạm Văn Thắng cho biết: "Bãi Trước Vũng Tàu hay còn được gọi là Bãi Tầm Dương vì vào sớm mai hay buổi chiều tà, đứng trên bãi biển này sẽ được đón ánh bình minh nhô lên trên mặt biển và khi hoàng hôn buông xuống sẽ thấy mặt trời từ từ lặn xuống biển. Một vị trí lý thú và độc đáo chỉ ở nơi đây mới có được".

Tôi trông mắt vời xa, nhìn biển Bãi Trước qua những "hình hài đá" đang thầm thì bao câu chuyện kể, thấy đầy đủ nhất vẻ đẹp của biển chan hòa. Và tôi mơ màng khi thấy những tác phẩm điêu khắc đang ánh lên trong công viên đầy nắng.

Nguyễn Trọng Văn

Các tin khác

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Điện ảnh CAND sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo CAND, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của điện ảnh Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.