Mặc dù chính quyền địa phương cùng các cơ quan chức năng liên quan đã liên tục tổ chức đối thoại, vận động, tuy nhiên đến giữa tháng 1/2026 vẫn còn 551 thửa đất chưa được bàn giao, khiến cho Dự án Bảo tồn, tu bổ và tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế, đang chậm tiến độ so với kế hoạch.
Theo phê duyệt, giai đoạn 1 của dự án Bảo tồn, tu bổ, tôn tạo hệ thống di tích Kinh thành Huế có tổng cộng khoảng 4.915 hộ phải di dời, trong đó có 2.233 hộ chính và 2.682 hộ phụ. Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ đã phê duyệt hơn 1.890 tỷ đồng, đến nay đã chi trả hơn 1.639 tỷ đồng. Công tác bố trí tái định cư (TĐC) đạt tỷ lệ 2.875/2.943 lô đã được người dân nhận.
Tuy vậy, hiện vẫn còn khoảng 551 thửa đất chưa bàn giao mặt bằng, trong đó có 270 hộ đã đảm bảo đầy đủ chính sách nhưng chưa đồng ý bàn giao. Nguyên nhân chủ yếu vẫn là vướng mắc liên quan đến TĐC cho hộ phụ, tranh chấp nội bộ gia đình hoặc người dân chưa hoàn thành xây dựng nhà tại khu TĐC…
Mới đây, UBND phường Phú Xuân phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức gặp gỡ, trao đổi và vận động người dân bàn giao mặt bằng phục vụ triển khai dự án nhằm đảm bảo tiến độ bảo tồn di sản.
Tại buổi gặp gỡ, ông Đặng Minh Thắng, Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng UBND phường Phú Xuân đã trực tiếp thông tin đến các hộ dân về mục tiêu, ý nghĩa của dự án Bảo tồn, tu bổ, tôn tạo hệ thống Di tích Kinh thành Huế; đồng thời làm rõ các cơ sở pháp lý, trình tự, thủ tục thu hồi đất, cũng như chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và quyền lợi hợp pháp của người dân khi thực hiện bàn giao mặt bằng theo quy định.
Tại các buổi làm việc, những hộ gia đình, cá nhân đang sinh sống trong phạm vi thu hồi đất thuộc các khu vực hồ Tịnh Tâm, Eo Bầu, Hộ thành hào, tuyến phòng lộ dọc các đường Ông Ích Khiêm, Xuân 68, Lê Văn Hưu, Lê Duẩn… đã trực tiếp nêu ý kiến với chính quyền địa phương. Các nội dung được người dân kiến nghị chủ yếu liên quan đến chính sách TĐC cho hộ phụ, mức bồi thường, hỗ trợ về đất đai và tài sản gắn liền với đất.
Đơn cử, bà Trần Thị Vân, đại diện gia đình ông Hồ Chèo (đường Lê Văn Hưu), kiến nghị được xem xét cấp TĐC cho hộ phụ. Theo bà Vân, gia đình có đầy đủ giấy tờ, song do từng đăng ký tạm trú tại phường Phước Vĩnh cũ (TP Huế) trong giai đoạn 2018 nên không được xác nhận đủ điều kiện.
Giải thích về trường hợp này, đại diện chính quyền đia phương cho biết, phường đã bố trí 1 lô đất TĐC cho hộ chính của ông Hồ Chèo. Riêng hộ phụ của bà Vân không đáp ứng điều kiện vì không sinh sống thường xuyên tại địa chỉ bị thu hồi đất theo quy định hiện hành nên không đủ điều kiện bố trí TĐC.
Hay trường hợp gia đình ông Đỗ Quốc Việt, đại diện thừa kế của ông Đỗ Văn Tố (đường Ông Ích Khiêm). Gia đình đã được bố trí 6 lô đất TĐC cho hộ chính và các hộ phụ, song vẫn kiến nghị thêm một trường hợp là bà Đỗ Thị Diệu Hồng. Theo chính quyền địa phương, bà Hồng từng sinh sống, làm việc dài ngày tại TP Hồ Chí Minh và chỉ quay về khi có dự án giải tỏa nên không đáp ứng yêu cầu sinh sống trước thời điểm 10/12/2018 theo quy định xuyên suốt của dự án…
Các ý kiến, kiến nghị của người dân đều được chính quyền phường Phú Xuân và đại diện các đơn vị liên quan lắng nghe, ghi nhận và trao đổi cụ thể. Với những trường hợp không đồng thuận, chính quyền khẳng định người dân có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện ra tòa theo quy định pháp luật…
Theo đại diện Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng Khu vực I TP Huế, việc chậm bàn giao mặt bằng làm ảnh hưởng đến tiến độ khởi công các hạng mục quan trọng, nhất là dự án tôn tạo 2 Eo Bầu Nam Hưng và Tây Trinh dự kiến khởi công vào quý I/2026 và các Eo Bầu khác sẽ triển khai sau đó. Việc mặt bằng không được bàn giao đúng thời hạn sẽ kéo theo nhiều hệ lụy, gây ảnh hưởng chung đến công tác bảo tồn di sản, tiến độ dự án.
Trước thực tế đó, UBND phường Phú Xuân đã thành lập các tổ vận động, tổ chức nhiều đợt đối thoại. Chỉ trong tháng 12/2025, địa phương đã tổ chức 3đợt gặp gỡ, đối thoại với hơn 200 hộ dân trong vùng dự án nhằm lắng nghe ý kiến, tháo gỡ vướng mắc và tạo sự đồng thuận.
Lãnh đạo phường Phú Xuân khẳng định sự phối hợp, ủng hộ của người dân có ý nghĩa then chốt đối với tiến độ triển khai dự án, qua đó góp phần bảo tồn các giá trị đặc biệt của Kinh thành Huế, đồng thời chỉnh trang đô thị theo định hướng phát triển bền vững của thành phố.
Song song với vận động, địa phương cũng đang hoàn tất hồ sơ để đề xuất ban hành các quyết định cưỡng chế đối với những trường hợp đã thực hiện đúng, đủ các chính sách nhưng cố tình không bàn giao mặt bằng.
“Cưỡng chế là biện pháp cuối cùng, chính quyền địa phương luôn ưu tiên đối thoại, thuyết phục, nhưng cũng phải đảm bảo kỷ cương pháp luật và tiến độ chung của dự án”, ông Đặng Minh Thắng cho hay.
Cùng với việc thực hiện Đề án “Di dời dân cư, giải phóng mặt bằng khu vực 1 di tích Kinh thành Huế”, UBND TP Huế cũng phê duyệt kinh phí cho hạng mục dọn dẹp vệ sinh, hoàn trả mặt bằng sạch nhằm thực hiện dự án bảo tồn. Tại 4 khu vực gồm Thượng thành, Eo bầu, Hộ Thành hào, Tuyến Phòng lộ, Trấn Bình Đài đang thực hiện với kinh phí 35,5 tỷ đồng. Riêng 7 khu vực còn lại gồm: hồ Học Hải, hồ Tịnh Tâm, đàn Xã Tắc, Khâm Thiên Giám, Xiển Võ Từ, Lục Bộ (tại Bộ Công) và khu vực tiếp giám trụ sở cũ của Bộ Chỉ huy Quân sự TP. Huế, hiện đang hoàn chỉnh thiết kế dự toán để thẩm định, phê duyệt.
Theo ghi nhận của phóng viên, tại các khu vực thực hiện dự án, nhiều gia đình sau khi di dời đã tháo nóc, để lại nhà nhưng chưa tháo dỡ, đập bỏ. Một số điểm trở thành nơi tập kết rác thải của các hộ dân xung quanh.Tại khu vực đàn Xã Tắc, hồ Tịnh Tâm… (phường Phú Xuân, TP Huế), cảnh quan nhếch nhác khi nhiều hộ dân đang sinh sống xung quanh những nhà dân đã di dời…
Cao Bằng phát huy di sản lịch sử giữa vùng biên cương 
Chung tay vì bình yên vùng đất hội tụ nhiều di sản văn hóa nhất Việt Nam 
