Trẩy hội trên tháp cổ ngàn năm

Từ đêm Giao thừa, nhiều người dân thành phố biển Nha Trang (Khánh Hòa) đã dấn bước trên những bậc đá rêu phong để lên đỉnh đồi Cù Lao. Trên ngọn đồi nằm ở vị trí đắc địa nơi sông-biển gặp nhau này có cụm tháp cổ ngàn năm tuổi thờ nữ thần Thiên Y A Na.

Đầu năm đến tháp cổ ngàn năm viếng nữ thần quyền uy cầu mong mưa thuận gió hòa, gia đạo bình yên là tập tục đặc trưng của cư dân thành phố biển!

Nhìn từ bên này cầu Trần Phú nối dài, thấy đồi Cù Lao cao khoảng 50m tựa chiếc nón lá úp, cây xanh ngập tràn, quanh năm lộng gió, Làng Cù Lao (còn gọi Xóm Bóng).

Tương truyền, ngày xưa trong tháp chính trên đỉnh đồi có tượng nữ thần Thiên Y A Na bằng vàng ròng cùng muôn vàn ngọc ngà châu báu được các vua Chăm và người hoàng tộc dâng cúng.   

Sáng mồng một Tết âm lịch, theo dòng người trẩy hội Tháp Bà, chúng tôi dấn bước lên đỉnh đồi Cù Lao. Đỉnh đồi bằng phẳng là nơi tọa lạc cụm tháp cổ với 3 tháp nhỏ-1 tháp lớn.

Bên trong tháp lớn cao 23m thờ thần nữ Thiên Y A Na được người Pháp phiên ngữ là Poh Nagar (hay Pô Ino Nogar).

Hơn 5 thập kỷ trước, qua khảo cứu, nhà khảo cổ học người Pháp, ông Henri Parmentier kết luận tháp này do vua Chiêm Thành là Harivarma Đệ Nhất xây vào đầu thế kỷ IX.

Các tháp còn lại được xây vào khoảng thế kỷ thứ VII, thứ VIII. Tính từ đó đến nay, 4 ngọn tháp trên đều có ít nhất 1.000 năm tuổi.

Quần thể tháp cổ trên định đồi Cù Lao.
Quần thể tháp cổ trên định đồi Cù Lao.

“Người Khánh Hòa một khi dấn bước lên đồi Cù Lao đều không quên viếng Bà. Truyền thuyết cho biết xưa kia Bà là tiên nữ giáng trần, được hai vợ chồng người tiều phu ở núi Đại An (còn gọi núi Đại Điền, nay thuộc huyện Diên Khánh, Khánh Hòa) nhận làm con. Về sau Bà hóa thần, thương dân, linh ứng mách cho người dân biết trước gió bão tai ương, lại dạy dân trồng trọt, thêu dệt... nên được người dân tín ngưỡng thờ phụng”- cụ Trần Hoài, 67 tuổi, ở Xóm Bóng, cho biết.

Người Nha Trang cũng như khách thập phương rất thành tâm với vị thần nữ quyền uy được dân bản địa gọi bằng nhiều tên gọi khác như Bà Chúa Ngọc, Mẹ Xứ Sở, Bà Chúa Trầm Hương...

Thần Thiên Y A Na tuy được mặc áo choàng phủ kín nhưng tượng Bà vẫn không giấu được những đường nét chạm trổ tinh xảo.

Bia ký trên tháp cổ ghi, thời vua Gia Long, Bà Thiên Y A Na được phong tặng là Hồng Nhân Phổ Tế Linh Ứng Thượng Đẳng Thần.

Với danh hiệu này, triều đình lệnh cắt cử 3 dân làng Cù Lao sung làm từ phu (trông coi đền). Các đời vua Nguyễn về sau, đời nào Bà cũng được phong tặng.

Đầu Xuân theo chân người bản xứ thượng đỉnh đồi thiêng, khách hành hương còn được thưởng thức nhiều tinh hoa nghệ thuật Chăm-pa.

Đó là tiếng trống Ghi-năng dồn dập trầm hùng, là tiếng kèn Saranai réo rắt da diết, là những điệu múa cổ truyền thướt tha, uyển chuyển...

Cũng trên cụm tháp cổ ngàn năm này, khách hành hương còn được tiếp cận với nghề gốm, nghề dệt cổ truyền của người Chăm ở các làng nghề Chăm nổi tiếng được trình diễn tại chỗ, giúp hội Xuân càng thêm phong phú, náo nhiệt.

N.T.Dũng

Các tin khác

Cụ Huỳnh Thúc Kháng - tấm gương cao đẹp của bậc đại trí thức yêu nước, trọn đời vì Tổ quốc, vì nhân dân

Cụ Huỳnh Thúc Kháng - tấm gương cao đẹp của bậc đại trí thức yêu nước, trọn đời vì Tổ quốc, vì nhân dân

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết khẳng định, cuộc gặp gỡ giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và cụ Huỳnh Thúc Kháng là cuộc gặp gỡ của hai nhân cách lớn trên nền tảng chung: độc lập dân tộc và hạnh phúc của nhân dân; là biểu tượng sinh động của chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc và tinh thần trọng dụng hiền tài của Đảng...

Tự nguyện giao nộp 4 cá thể khỉ

Tự nguyện giao nộp 4 cá thể khỉ

Sau khi được lực lượng chức năng tuyên truyền, vận động về công tác bảo vệ động vật hoang dã, một người đàn ông ở xã Đam Rông 3 (Lâm Đồng) đã chủ động liên hệ, tự nguyện giao nộp 4 cá thể khỉ để cơ quan chức năng chăm sóc, xử lý theo quy định.

Hà Nội là trọng điểm ô nhiễm không khí, cần giải pháp kiểm soát liên vùng

Hà Nội là trọng điểm ô nhiễm không khí, cần giải pháp kiểm soát liên vùng

Ô nhiễm không khí đang là một trong những vấn đề môi trường đáng lo ngại tại Việt Nam, tập trung chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc, trong đó Hà Nội là trọng điểm. Nồng độ bụi mịn PM2.5 tại Hà Nội ở mức cao, khoảng 1/3 số ngày trong năm vượt giới hạn trung bình 24 giờ, đòi hỏi các giải pháp kiểm soát nguồn thải và phối hợp liên vùng quyết liệt, đồng bộ.

Xuất hiện vết nứt dài hơn 1.000m, 34 hộ dân phải di dời

Xuất hiện vết nứt dài hơn 1.000m, 34 hộ dân phải di dời

Sau đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 13 đến 19/9, khu vực đồi Na Lo, xã Đồng Lương, tỉnh Thanh Hóa xuất hiện hệ thống vết nứt kéo dài hơn 1.000m, nhiều điểm sụt lún sâu khoảng 1,5m, tiềm ẩn nguy cơ sạt trượt với khối lượng lớn, đe dọa an toàn của người dân và tuyến tỉnh lộ 530B.

Huế đảm bảo an toàn vùng hạ du gắn với sinh kế lâu dài của người dân

Huế đảm bảo an toàn vùng hạ du gắn với sinh kế lâu dài của người dân

Việc ứng dụng công nghệ số trong quan trắc, cảnh báo thiên tai nhằm góp phần đảm bảo an toàn cho địa bàn được xem là “rốn lũ” của miền Trung, nhất là bà con sinh sống vùng hạ du TP Huế. Song song với việc đảm bảo các công trình, chính quyền TP Huế yêu cầu các chủ hồ chứa thủy điện, thủy lợi và các đơn vị liên quan phải đảm bảo sinh kế lâu dài của người dân.

Vùng Tây Đà Nẵng ứng phó sạt lở gây chia cắt, cô lập trong mưa lũ

Vùng Tây Đà Nẵng ứng phó sạt lở gây chia cắt, cô lập trong mưa lũ

Miền núi phía Tây TP Đà Nẵng sở hữu địa hình hiểm trở, chia cắt mạnh và luôn tiềm ẩn nguy cơ sạt lở mỗi mùa mưa lũ đến. Trước thử thách khắc nghiệt của thiên tai, các lực lượng chức năng, trong đó lực lượng Công an cơ sở đóng vai trò nòng cốt, xung kích tuyến đầu đã cùng cấp ủy, chính quyền các địa phương không lơ là, chủ quan, thực hiện phương châm “4 tại chỗ” và chuẩn bị sẵn sàng các phương án ứng phó ở mức cao nhất nhằm bảo vệ tuyệt đối an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân.

Bài cuối: Hạ tầng giao thông định hình lại không gian phát triển đô thị

Bài cuối: Hạ tầng giao thông định hình lại không gian phát triển đô thị

Kết quả thu hút đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông trọng điểm của TP Hồ Chí Minh thời gian gần đây không chỉ được kỳ vọng sẽ giải quyết cơ bản vấn đề ùn tắc giao thông đô thị cả trong khu vực nội đô và các khu vực cửa ngõ, mà còn kết nối liên vùng thúc đẩy phát triển khu vực. Các công trình hạ tầng giao thông chiến lược đang được xây dựng còn hứa hẹn sẽ định hình lại không gian phát triển cho siêu đô thị TP Hồ Chí Minh…

Lâm Đồng hoàn thành vượt tiến độ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN

Lâm Đồng hoàn thành vượt tiến độ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN

Hoàn thành vượt tiến độ việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN là kết quả quan trọng trong giai đoạn 1 của Chiến dịch “500 ngày đêm” tại Lâm Đồng. Bước sang giai đoạn 2, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh tiếp tục huy động các cấp, các ngành và nhân dân cung cấp thông tin, nhất là những nhân chứng từng tham gia chiến đấu, nhằm mở rộng phạm vi tìm kiếm, quy tập các phần mộ liệt sĩ còn nằm lại trên địa bàn.

Chàng trai 14 năm "giữ hồn" gốm Nam Bộ độc đáo

Chàng trai 14 năm "giữ hồn" gốm Nam Bộ độc đáo

Hơn 14 năm miệt mài sưu tầm, chàng trai ở Cà Mau hiện lưu giữ hơn 10.000 hiện vật gốm Nam Bộ xưa. Trong đó có những hiện vật tuổi đời hơn 100 năm. Với anh, mỗi chiếc chén (bát), bình trà hay cặp voi gốm không chỉ là món đồ cũ, mà còn lưu giữ những câu chuyện về đời sống, văn hóa của người dân Nam Bộ qua nhiều thế hệ.