Hàng ngàn người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương đối mặt với vô vàn rào cản: Không nghề nghiệp, không vốn liếng, mặc cảm với cộng đồng… chỉ cần một cú “trượt chân”, họ rất dễ rơi trở lại vòng luẩn quẩn của tệ nạn và tội phạm. Bởi vậy, Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù - có hiệu lực từ 10/10/2023 đã trở thành điểm tựa mới, mở ra một cánh cửa khác: Cánh cửa của niềm tin và cơ hội.
Tín dụng ưu đãi - “bàn tay nâng đỡ” người hoàn lương
Tại Đồng Nai, chính sách tín dụng nhân văn này đang đi vào đời sống bằng những câu chuyện rất thật, rất đời. Mỗi trường hợp được tiếp cận vốn vay không chỉ là con số thống kê, mà là cả một hành trình đấu tranh nội tâm, bước ra khỏi bóng tối của quá khứ để bền bỉ tìm lại ánh sáng của tương lai.
Câu chuyện của anh Nguyễn Tiến Thịnh (37 tuổi, xã Long Phước) là một ví dụ sinh động cho điều ấy. Trở về quê nhà sau những tháng ngày cải tạo, anh Thịnh mang theo trong mình mặc cảm nặng nề. Dẫu được gia đình và Công an xã động viên, giúp đỡ xin vào công ty làm công nhân, nhưng niềm yêu thích làm vườn khiến anh quyết định rẽ sang hướng đi mới. Đất đai nhiều nơi bị bỏ hoang, anh mạnh dạn thuê lại, nhưng thiếu vốn để đầu tư giống, phân bón và dụng cụ sản xuất.
Khi biết hoàn cảnh của anh, Công an xã và các ban, ngành, đoàn thể đã hướng dẫn để anh tiếp cận nguồn vốn chính sách. Với 100 triệu đồng vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội (CSXH) địa phương, anh đầu tư gần 2,5ha trồng rau, củ, quả. Những giọt mồ hôi kiên trì trên ruộng đồng sớm đơm trái ngọt: Vụ đầu tiên anh đã có lãi. “Được vay vốn như có bạn đồng hành, giúp tôi tự tin hơn rất nhiều” – anh Thịnh xúc động chia sẻ.
Niềm vui ấy cũng đến với ông Nguyễn Văn Hiền (65 tuổi, ấp Sơn Hà, xã Phước An), người từng điều hành HTX dịch vụ vệ môi trường. Gây tai nạn giao thông năm 2016 khiến ông trả giá bằng 2 năm tù giam. Được tha tù trước thời hạn cuối năm 2020, ông quyết chí làm lại cuộc đời, ấp ủ kế hoạch mua xe tải đảm bảo an toàn để tiếp tục nghề thu gom rác. Nhưng nguồn vốn eo hẹp khiến ông đành dừng lại ở… ước mơ.
Khi Quyết định 22 có hiệu lực, Công an xã Vĩnh Thanh, huyện Nhơn Trạch trước đây, nay là Công an xã Phước An đã rà soát, hướng dẫn gia đình ông làm thủ tục vay vốn. Với 100 triệu đồng từ Ngân hàng CSXH địa phương, cộng với tiền tích lũy và sự giúp đỡ của bà con, ông Hiền mua được chiếc xe tải 4 tấn. Đến nay, hai phương tiện thu gom rác của gia đình ông tạo việc làm cho 6 lao động, thu nhập ổn định và đời sống ngày càng cải thiện.
“Nhà nước và Công an đã cho tôi cơ hội thứ hai. Tôi phải sống sao cho xứng đáng với niềm tin ấy” – ông Hiền bày tỏ, mắt không giấu được niềm xúc động.
Cũng tại ấp Tân Lập 2 (xã Bàu Hàm), anh Vũ Tuấn Tài trở về địa phương cuối năm 2024 sau thời gian cải tạo. Nhờ sự hỗ trợ của chính quyền và Công an xã, anh tiếp cận khoản vay 100 triệu đồng để đầu tư 7 sào trồng chuối. Mỗi ngày đều đặn chăm vườn, sửa đất, vun gốc, anh đặt hết niềm tin vào tương lai: “Tôi từng vấp ngã, nhưng giờ được Nhà nước quan tâm, tôi phải sống khác đi”. Chỉ hai tháng nữa, vườn chuối của anh sẽ cho lứa thu hoạch đầu tiên – lứa chuối của hy vọng.
Chính sách nhân văn đi vào cuộc sống
Theo Quyết định 22, người chấp hành xong án phạt tù được vay vốn với lãi suất bằng lãi suất hộ nghèo - một ưu đãi đặc biệt giúp họ có điều kiện học nghề, tạo việc làm, đầu tư sản xuất.
Trên phạm vi toàn tỉnh, chỉ tính từ đầu năm 2025 đến nay, doanh số cho vay đã đạt 26,5 tỷ đồng với 295 khách hàng được vay vốn. Tổng dư nợ chương trình đến ngày 24/11/2025 đạt 51,4 tỷ đồng, hoàn thành 100% kế hoạch. Nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế, Công an tỉnh Đồng Nai phối hợp Ngân hàng CSXH tỉnh đã tham mưu UBND tỉnh cấp bổ sung 10 tỷ đồng để tiếp tục mở rộng giải ngân.
Không chỉ tạo động lực về kinh tế, chương trình còn mang lại hiệu quả xã hội rõ nét: người hoàn lương tái hòa nhập tốt hơn, cơ hội việc làm tăng lên, an ninh trật tự tại địa phương được giữ vững. Thượng tá Nguyễn Thế Thuận, Phó trưởng Phòng PC10 Công an tỉnh Đồng Nai khẳng định: “Công tác tái hòa nhập cộng đồng mang ý nghĩa lớn, vừa thể hiện chính sách hình sự nhân văn của Nhà nước, vừa góp phần phòng ngừa tội phạm và tái phạm”.
Những câu chuyện của anh Thịnh, ông Hiền, anh Tài… chỉ là số ít trong hàng trăm người được tiếp sức từ Quyết định số 22 tại Đồng Nai nhưng cho thấy một điều rất rõ: Khi người lầm lỗi được trao cơ hội, họ sẽ nỗ lực để không đánh mất cơ hội ấy. Hành trình làm lại cuộc đời luôn khó khăn, nhưng không bao giờ là vô vọng. Và chính sách tín dụng ưu đãi – khi được lực lượng Công an, chính quyền và Ngân hàng CSXH triển khai đồng bộ – đã trở thành “bàn tay nâng đỡ” đúng lúc, giúp những số phận từng lỡ bước đứng vững, vươn lên, sống tốt hơn.
Chặng đời mới của những người hoàn lương 
Phía trước còn rất nhiều cơ hội để người được đặc xá hoàn lương, hướng thiện 
