TP Hồ Chí Minh xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, minh bạch

Những năm gần đây, an toàn thực phẩm không còn là câu chuyện riêng của ngành nông nghiệp hay y tế mà trở thành mối quan tâm hàng đầu của toàn xã hội. Các vụ việc thực phẩm không rõ nguồn gốc, thực phẩm kém chất lượng, thậm chí thịt gia súc bệnh lọt vào thị trường đã làm gia tăng lo ngại của người tiêu dùng về chất lượng bữa ăn hằng ngày.

TP Hồ Chí Minh đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, minh bạch, lấy người tiêu dùng làm trung tâm. Điểm nổi bật là việc hình thành cơ chế kiểm soát chất lượng xuyên suốt từ nguồn cung đến bàn ăn, thay vì chỉ tập trung vào khâu hậu kiểm như trước đây.

Theo Sở Công thương TP Hồ Chí Minh, một trong những hạn chế lớn nhất của thị trường thực phẩm hiện nay là sự thiếu minh bạch về nguồn gốc, chất lượng và trách nhiệm của các chủ thể tham gia chuỗi cung ứng. Nhiều doanh nghiệp sản xuất bài bản, tuân thủ tiêu chuẩn an toàn thực phẩm lại gặp khó khăn trong cạnh tranh do chi phí cao, trong khi một số đơn vị chạy theo giá rẻ, bỏ qua tiêu chuẩn chất lượng vẫn có thể tồn tại trên thị trường.

Để giải quyết bất cập này, từ tháng 3/2024, TP Hồ Chí Minh triển khai chương trình “Tick xanh trách nhiệm” nhằm xây dựng một cơ chế kiểm soát chất lượng hàng hóa dựa trên sự tự nguyện tham gia của doanh nghiệp, nhà phân phối và sự giám sát của người tiêu dùng. Các sản phẩm tham gia chương trình phải công khai thông tin, đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn, nguồn gốc xuất xứ và chịu sự hậu kiểm thường xuyên.

Đến nay, chương trình đã thu hút hàng trăm nhà cung cấp, hàng nghìn sản phẩm tham gia, cùng sự đồng hành của nhiều hệ thống bán lẻ lớn.

Ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công thương TP Hồ Chí Minh cho biết, chương trình không chỉ giúp bảo vệ người tiêu dùng mà còn thiết lập những chuẩn mực mới về trách nhiệm trong chuỗi cung ứng. Người dân có thể trực tiếp theo dõi, giám sát và đánh giá chất lượng sản phẩm thông qua các công cụ truy xuất nguồn gốc và công khai thông tin.

Một trong những điểm nhấn mới nhất trong nỗ lực xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch là việc TP Hồ Chí Minh triển khai sàn giao dịch thịt heo. Đây là mô hình do Sở Công thương TP Hồ Chí Minh phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng nhằm kết nối trực tiếp giữa các trang trại, cơ sở giết mổ với thương nhân, điểm bán lẻ và hệ thống phân phối. Mục tiêu là giảm các khâu trung gian, tăng tính minh bạch về giá cả, đồng thời kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc và chất lượng sản phẩm.

Ngày 9/6/2026, Sở Công thương TP Hồ Chí Minh phối hợp với UBND phường Tân Mỹ và các đơn vị liên quan khai trương hai điểm bán thịt heo giao dịch qua sàn tại chợ Tân Mỹ. Đây cũng là lần đầu tiên mô hình “Tick xanh trách nhiệm” được triển khai trực tiếp tại hệ thống chợ truyền thống của thành phố.

Thịt heo cung ứng tại các điểm bán này đều được giao dịch qua sàn, có đầy đủ hồ sơ kiểm dịch thú y, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng trước khi đến tay người tiêu dùng. Tất cả thông tin về giá cả, sản lượng, nguồn gốc hàng hóa đều được ghi nhận và công khai minh bạch.

Việc đưa thịt heo từ trang trại đến thẳng sạp chợ giúp giảm chi phí trung gian, góp phần ổn định giá bán, đồng thời nâng cao thu nhập cho thương nhân. Quan trọng hơn, người dân có thể yên tâm hơn khi lựa chọn thực phẩm cho gia đình bởi toàn bộ quá trình từ chăn nuôi, giết mổ, vận chuyển đến phân phối đều được kiểm soát.

Kết quả từ hai điểm bán tại chợ Tân Mỹ sẽ là cơ sở để thành phố tiếp tục hoàn thiện và nhân rộng mô hình ra nhiều chợ truyền thống khác trong thời gian tới.

Điểm khác biệt của mô hình “Tick xanh trách nhiệm” là tạo ra cơ chế để doanh nghiệp tự giác minh bạch thông tin, nhà bán lẻ chủ động kiểm soát chất lượng, cơ quan quản lý thực hiện hậu kiểm thường xuyên và người tiêu dùng trực tiếp giám sát. Đây được xem là hướng tiếp cận hiện đại, phù hợp với xu thế quản trị chuỗi cung ứng trên thế giới.

Sở Công thương TP Hồ Chí Minh cũng đang triển khai chương trình “Tick xanh trách nhiệm” trong lĩnh vực suất ăn học đường nhằm bảo đảm chất lượng bữa ăn cho học sinh. Toàn bộ quy trình từ nhập nguyên liệu, sơ chế, chế biến đến thành phẩm đều được quản lý, theo dõi và minh bạch hóa bằng công nghệ số. Dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực để kiểm soát chặt chẽ các yếu tố đầu vào và đầu ra. Thông qua hệ thống camera, phần mềm quản lý và dữ liệu nhập hàng. Nhà trường có thể kiểm tra trực tiếp nguồn gốc nguyên liệu, quy trình chế biến và sản lượng thực phẩm thay vì chỉ dựa vào hồ sơ giấy tờ như trước.

Sau giai đoạn thí điểm tại một số trường học trên địa bàn phường Tân Mỹ, chương trình dự kiến được mở rộng ra nhiều trường học trên địa bàn TP Hồ Chí Minh trong năm học tới.