Ngày 26/6, Bộ Tài chính tổ chức Hội nghị triển khai Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP ngày 24/6/2026 của Chính phủ về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp tại điểm cầu Bộ Tài chính và trực tuyến với 34 tỉnh, thành phố.
Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn nhấn mạnh, việc quản lý, sắp xếp, xử lý tài sản công, đặc biệt là nhà, đất dôi dư, không chỉ nhằm bảo đảm cơ sở vật chất cho bộ máy mới sau sắp xếp mà còn là nhiệm vụ khơi thông nguồn lực, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội.
Theo Bộ Tài chính, đến nay cả nước còn hơn 11.000 cơ sở nhà, đất đã được thu hồi hoặc chuyển giao về địa phương nhưng chưa hoàn thành bước xử lý tiếp theo để đưa vào khai thác, sử dụng hiệu quả. Nếu tiếp tục thực hiện theo quy trình thông thường sẽ khó đáp ứng yêu cầu về tiến độ, trong khi nguy cơ tài sản công bị bỏ trống, xuống cấp, thất thoát vẫn hiện hữu.
Để tháo gỡ những điểm nghẽn này, Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP quy định nhiều cơ chế đặc thù theo hướng phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho địa phương; cắt giảm thủ tục hành chính; tạo điều kiện đưa nhà, đất dôi dư vào khai thác nhanh hơn nhưng vẫn bảo đảm công khai, minh bạch và kiểm soát chặt chẽ việc quản lý tài sản công.
Tại hội nghị, ông Nguyễn Tân Thịnh, Cục trưởng Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính) trình bày 1 số nội dung cơ bản của Nghị quyết 31/2026/NQ-CP và giải đáp một số câu hỏi của các địa phương, bộ ngành trong việc thực hiện Nghị quyết.
Về tăng cường phân cấp, phân quyền, ông Nguyễn Tân Thịnh cho biết, Nghị quyết đã phân quyền cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh được toàn quyền quyết định việc quản lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư và các cơ sở nhà, đất dôi dư giao cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà của địa phương quản lý, khai thác, kể cả các cơ sở nhà, đất do các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc trung ương quản lý nhưng đã chuyển giao cho địa phương quản lý, xử lý hoặc địa phương thu hồi, đảm bảo lợi ích tổng thể kinh tế, xã hội của địa phương; kiểm soát chặt chẽ các yếu tố ảnh hưởng tới quốc phòng, an ninh quốc gia, môi trường; được điều chỉnh các quyết định giao, điều chuyển, chuyển giao nhà, đất để phù hợp với thực tiễn; quyết định định mức chi hoạt động phục vụ cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà theo tỷ lệ % trên tổng số tiền thu được từ khai thác nhà, đất
Đồng thời, phân quyền cho thủ trưởng tổ chức quản lý, kinh doanh nhà và Chủ tịch UBND cấp xã phê duyệt đơn giá cho thuê nhà (thay cho việc phải thuê thẩm định giá, trình UBND cấp tỉnh ban hành bảng giá cho thuê nhà).
"Việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ này sẽ giúp rút ngắn quy trình xử lý, phát huy tính chủ động của địa phương, giảm các khâu trung gian trong quá trình thực hiện", ông Thịnh nhấn mạnh.
Theo ông Nguyễn Tân Thịnh, một điểm mới quan trọng của Nghị quyết là cho phép khai thác các cơ sở nhà, đất trong một số trường hợp đặc thù như chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy chứng nhận bị thất lạc; cho phép khai thác đối với nhà, đất dôi dư mà không phải thực hiện điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, qua đó giúp tài sản sớm được đưa vào sử dụng.
Đối với hoạt động cho thuê nhà, Nghị quyết nâng thời hạn cho thuê tối đa từ 5 năm lên 10 năm và cho phép gia hạn không giới hạn số lần nếu đáp ứng điều kiện theo quy định. Quy định này sẽ tạo sự ổn định về mặt bằng cho nhà đầu tư, doanh nghiệp, tổ chức; qua đó, tăng khả năng thu hút người có nhu cầu thuê và sớm đưa nhà, đất dôi dư vào khai thác cho thuê.
Nghị quyết cũng quy định bổ sung phương thức cho thuê nhà mới (chào giá cạnh tranh) với trình tự, thủ tục đơn giản hơn đấu giá nhưng vẫn bảo đảm công khai, minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và phòng tránh tiêu cực.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn cho biết: "Tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết là phân cấp, phân quyền mạnh hơn đi đôi với phân định rõ trách nhiệm; đơn giản hóa thủ tục hành chính; tạo điều kiện để địa phương chủ động quyết định và tổ chức thực hiện; đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch, chặt chẽ, phòng ngừa thất thoát, tiêu cực, lấy hiệu quả kinh tế - xã hội làm thước đo trong xử lý tài sản công. Theo đó, địa phương không chỉ là cơ quan tổ chức thực hiện mà còn được trao các cơ chế đặc thù để đẩy nhanh tiến độ xử lý theo đúng tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".
Thứ trưởng Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành và UBND các tỉnh, thành phố xác định xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư là nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026; người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng, hiệu quả thực hiện theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời nhấn mạnh, "chính sách chỉ tạo hành lang pháp lý; yếu tố quyết định vẫn là trách nhiệm, quyết tâm và hành động của từng bộ, ngành, địa phương".
Các cơ chế, chính sách đặc thù tại Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP được áp dụng trong thời hạn 5 năm. Sau một năm triển khai, Bộ Tài chính sẽ chủ trì sơ kết, đánh giá kết quả thực hiện để báo cáo Chính phủ; trên cơ sở đó nghiên cứu hoàn thiện các quy định pháp luật có liên quan nhằm thể chế hóa những cơ chế, chính sách phát huy hiệu quả trong thực tiễn.
Việc triển khai đồng bộ Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP được kỳ vọng sẽ đẩy nhanh quá trình đưa hàng nghìn cơ sở nhà, đất dôi dư vào khai thác, sử dụng hiệu quả, góp phần phòng, chống lãng phí, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công và tạo thêm nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.
