Theo kế hoạch thoát nước và chống ngập năm 2026, TP Hồ Chí Minh đặt mục tiêu xử lý 29/159 điểm ngập trên toàn địa bàn. Dù con số này chưa lớn so với tổng thể, nhưng lại tập trung vào các khu vực ngập nặng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Các điểm ngập được phân loại theo mức độ nặng, vừa và nhẹ, trải rộng từ khu vực nội đô đến các địa bàn ven đô. Trước mắt, thành phố ưu tiên xử lý 2 điểm ngập nặng tại đường Lê Văn Thọ (đoạn từ đường số 1 đến đường số 8) và đường Nguyễn Văn Khối (đoạn từ đường Lê Văn Thọ đến UBND phường 8 cũ) thuộc phường Thông Tây Hội.
Bên cạnh đó, 2 điểm ngập mức trung bình gồm đường Dương Đình Hội (từ đường 359 đến đường số 10) và đường Nguyễn Duy Trinh, cùng 8 điểm ngập nhẹ tại nhiều phường trên địa bàn TP Hồ Chí Minh (cũ) cũng sẽ được xử lý trong năm nay.
Tại khu vực thuộc tỉnh Bình Dương (cũ), thành phố sẽ xử lý 4 điểm ngập nặng, gồm: Ngã ba Cống (đường Thích Quảng Đức, phường Thủ Dầu Một), khu dân cư Tràng An (phường Dĩ An), khu dân cư Đông Hòa (phường Đông Hòa) và khu vực tổ 11, phường Hiệp Thắng.
Tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), có 7 điểm ngập nặng cần xử lý, gồm các tuyến đường Nguyễn Đình Thi, Nguyễn Quyền, Thi Sách (phường Tam Thắng); Nguyễn Tất Thành, Nguyễn Trãi, Lê Lợi và khu vực ngã ba Mỹ Xuân - ngã tư Mỹ Xuân B1 (phường Phú Mỹ). Ngoài ra, 6 điểm ngập mức trung bình tại các phường Vũng Tàu, Tân Thành, Phước Thắng và xã Long Hải cũng được đưa vào kế hoạch xử lý.
Để đạt được mục tiêu đề ra, TP Hồ Chí Minh dự kiến triển khai và hoàn thành 24 dự án trong năm 2026, với tổng mức đầu tư gần 38.000 tỷ đồng. Đây là nguồn lực rất lớn, thể hiện quyết tâm chính trị cao của thành phố trong việc giải quyết bài toán ngập nước.
Song song với đầu tư hạ tầng, công tác duy tu, nạo vét hệ thống cống, kênh rạch được tăng cường. Các đơn vị chức năng được yêu cầu tổ chức vớt rác, khơi thông dòng chảy trước, trong và sau mưa; đồng thời vận hành hiệu quả các trạm bơm và hệ thống cống kiểm soát triều như Bình Lợi, Bình Triệu, Rạch Lăng… nhằm nâng cao khả năng tiêu thoát nước.
Một điểm đáng chú ý trong kế hoạch chống ngập năm nay là sự kết hợp chặt chẽ giữa giải pháp công trình và phi công trình. Nếu trước đây, chống ngập chủ yếu dựa vào xây dựng hạ tầng, thì nay thành phố chuyển dần sang tư duy quản lý tổng thể, thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu.
Về giải pháp công trình, TP Hồ Chí Minh tiếp tục đẩy nhanh tiến độ các dự án lớn như hệ thống cống ngăn triều thuộc dự án chống ngập có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu. Đồng thời, các tuyến đê bao xung yếu tại khu vực quận 7, Nhà Bè và TP Thủ Đức (cũ) được ưu tiên hoàn thiện nhằm bảo vệ khu vực trung tâm trước tác động của triều cường và nước biển dâng.
Song hành đó, hệ thống quản lý thoát nước thông minh đang được xây dựng, tích hợp dữ liệu thời gian thực về lượng mưa, mực nước và triều cường, giúp nâng cao khả năng dự báo và điều hành. Nền tảng báo cáo ngập trực tuyến (FEDS) cũng đã được đưa vào vận hành, tạo kênh tương tác nhanh giữa cơ quan chức năng và người dân.
Đáng chú ý, TP Hồ Chí Minh bắt đầu hướng đến các giải pháp “xanh” như xây dựng hồ điều tiết, công viên trữ nước, mở rộng không gian mặt nước đô thị. Đây được xem là hướng đi bền vững, phù hợp với xu thế phát triển của các đô thị lớn trên thế giới trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.
Cùng với đó, thành phố tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động “Người dân không xả rác ra đường và kênh rạch”, đồng thời tăng cường kiểm tra, xử phạt các hành vi gây tắc nghẽn hệ thống thoát nước. Thực tế cho thấy, nhiều điểm ngập không chỉ do hạ tầng chưa đáp ứng, mà còn xuất phát từ ý thức của một bộ phận người dân.
Theo các chuyên gia, dù đã có nhiều nỗ lực, bài toán chống ngập tại TP Hồ Chí Minh vẫn còn không ít thách thức. Nguyên nhân không chỉ đến từ hệ thống hạ tầng chưa đồng bộ, mà còn do các yếu tố khách quan như mưa cực đoan, triều cường, sụt lún đất và nước biển dâng.
Nhận diện rõ những vấn đề này, TP Hồ Chí Minh đang tiến hành rà soát, điều chỉnh tổng thể Đề án chống ngập và xử lý nước thải giai đoạn 2020–2045, với tầm nhìn dài hạn hơn. Trong đó, việc phân tích nguyên nhân gốc rễ, xây dựng mô hình quản lý theo lưu vực và xác định thứ tự ưu tiên đầu tư được xác định là những nội dung then chốt.
Bên cạnh đó, thành phố cũng chú trọng kiểm soát khai thác nước ngầm nhằm hạn chế tình trạng sụt lún – yếu tố làm gia tăng nguy cơ ngập. Đồng thời, việc phối hợp vận hành liên hồ chứa như Dầu Tiếng, Trị An cũng được tính toán kỹ lưỡng nhằm giảm thiểu tác động của lũ từ thượng nguồn kết hợp với triều cường.
Với hàng loạt giải pháp đồng bộ, quyết liệt, TP Hồ Chí Minh đang nỗ lực từng bước “giải bài toán ngập nước” – không chỉ để ứng phó với mùa mưa 2026, mà còn hướng đến mục tiêu xây dựng một đô thị phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu trong tương lai.
Người dân khốn khổ vì bị ngập nước thường xuyên 
Hầm chui ngập nước gây ùn ứ giao thông do rác thải, mưa lớn 
