Tìm được tiếng nói chung trong việc dạy và học môn Lịch sử

Như vậy, những tranh luận quyết liệt về môn Lịch sử thời gian vừa qua bước đầu đã tìm được tiếng nói chung, khi ngày 7-12, Bộ GD&ĐT và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đã có buổi họp bàn về môn học này.

Theo ông Vũ Đình Chuẩn, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD&ĐT) cho biết, sau cuộc họp, Bộ GD&ĐT và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đều thống nhất phải coi trọng giáo dục lịch sử nói chung, môn học Lịch sử nói riêng; coi trọng giáo dục tích hợp và đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương pháp giáo dục để nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, khiến học sinh yêu môn học này, đảm bảo yêu cầu giáo dục nhân cách công dân từ lịch sử.

Vụ trưởng Vũ Đình Chuẩn cho biết thêm: Bộ GD&ĐT và Hội Khoa học Lịch sử đã thống nhất dạy học Lịch sử ở tiểu học như trong dự thảo chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể. Ở cấp THCS thì đã hình dung rõ hơn cách thức tích hợp ở mức thấp đối với 2 môn Lịch sử và Địa lý, nhưng không lấy tên gọi là môn Khoa học xã hội như dự thảo. Việc này sẽ được thảo luận tiếp để có tên môn học phù hợp nhất.

Cụ thể: Sẽ có môn Lịch sử riêng, môn Địa lý riêng và phần kiến thức chung liên quan chặt chẽ giữa 2 môn thì thiết kế thành các chuyên đề tích hợp (tương tự như việc có hai hình tròn riêng là biểu tượng cho 2 môn, hai hình tròn đó có phần trùng nhau là phần của các chuyên đề tích hợp). Sẽ có 2 phương án để đặt tên môn học: nếu để riêng rẽ thì phải có 3 tên là Lịch sử, Địa lý và 1 tên mới cho phần trùng nhau (Bộ đang nghiên cứu hướng đặt tên cho phần trùng nhau) và phải có 3 quyển sách giáo khoa tương ứng.

Ở cấp THPT, tất cả học sinh đều phải học Lịch sử bắt buộc, sẽ không tích hợp Lịch sử trong môn Công dân với Tổ quốc, Bộ sẽ xem xét để có môn học Giáo dục công dân. Nhưng cũng có một hướng mà Bộ GD&ĐT đang nghiên cứu. Đó là có thể phân hoá môn Lịch sử thành 2 nhóm để đáp ứng yêu cầu giáo dục định hướng nghề nghiệp và giáo dục cơ bản: Sẽ có môn Sử 1 (tạm đặt tên như vậy - PV) dành cho những học sinh định hướng về khoa học xã hội và nhân văn. Môn này phải có yêu cầu cao để đáp ứng yêu cầu học lên và nghề nghiệp sau này.

Môn Sử 2 (cũng tạm đặt tên) dành cho những học sinh còn lại, có yêu cầu nhẹ hơn môn Sử 1, nhằm phù hợp với yêu cầu học lên và nghề nghiệp sau này không làm việc trực tiếp về khoa học xã hội. Mặt khác cũng cần xử lý môn Sử 2 trong mối quan hệ với môn Địa lý tương tự như ở cấp THCS. Cả môn Sử 1 và môn Sử 2 đều phải xây dựng nội dung nâng cao trên cơ sở học sinh đã học kiến thức nền tảng về lịch sử ở THCS.

Dù dạy tích hợp hay độc lập thì chất lượng dạy và học môn Lịch sử mới là cái đích của đổi mới giáo dục.
Dù dạy tích hợp hay độc lập thì chất lượng dạy và học môn Lịch sử mới là cái đích của đổi mới giáo dục.

Trên cơ sở các vấn đề đã thống nhất, Bộ GD&ĐT và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam sẽ tiếp tục trao đổi để có phương án tốt nhất cho môn Lịch sử trong chương trình giáo dục phổ thông, góp phần thực hiện các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội về đổi mới giáo dục và đào tạo, đổi mới chương trình và SGK giáo dục phổ thông.

Mới đây, tại Nghị quyết của Quốc hội về việc thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội khóa XIII về hoạt động giám sát chuyên đề, hoạt động chất vấn có nội dung: Tiếp tục giữ môn học Lịch sử trong chương trình SGK mới. Tuy nhiên, Nghị quyết không đề cập giữ môn học Lịch sử theo hướng độc lập hay tích hợp, nên đã có nhiều cách hiểu khác nhau.

Về vấn đề này, GS.TSKH Đào Trọng Thi, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đã khẳng định, phải hiểu rõ bối cảnh Quốc hội ra Nghị quyết với nội dung như vậy. Trong phiên chất vấn ở kỳ họp vừa rồi có một số đại biểu phản ánh dư luận chung của xã hội, cho rằng chương trình tổng thể đổi mới chương trình SGK của Bộ GD&ĐT vừa công bố đã bỏ môn Lịch sử, “khai tử” môn Lịch sử.

Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT và các quan chức Bộ GD&ĐT lại khẳng định không bỏ môn Lịch sử. Họ còn muốn dạy môn Lịch sử cẩn thận hơn, chu đáo hơn. Trong bối cảnh đó, Quốc hội ra Nghị quyết tiếp tục giữ môn Lịch sử trong chương trình phổ thông. Nghị quyết không có chữ "bắt buộc", không có chữ "độc lập", không có chữ "tích hợp". Vì việc ấy quá sâu vào phần chuyên môn của Bộ GD&ĐT và Quốc hội thì không thể can thiệp sâu như vậy. Nhưng Nghị quyết của Quốc hội giải tỏa băn khoăn của dư luận là không bỏ môn Lịch sử, chúng ta vẫn giữ môn Lịch sử. Còn môn Lịch sử tích hợp đến mức độ nào, nó độc lập đến mức độ nào, nó bắt buộc đến mức độ nào thì cần phải nghiên cứu chọn ra phương án tốt nhất.

Đường hướng cho môn Lịch sử đã rõ nét hơn, bước đầu tạo được sự đồng thuận giữa Ban Xây dựng Chương trình giáo dục phổ thông mới của Bộ GD&ĐT với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam. Nhưng phương án đồng thuận này (hay phương án mới hơn) sẽ không phải là một sự trung hòa quan điểm, mà điều quan trọng nhất, được dư luận kỳ vọng nhất là phải hướng đến học sinh, vì quyền lợi học sinh, phải làm sao để các em yêu, thích học Lịch sử và gắn bó với lịch sử nước nhà.

T.Phương - H.Thanh

Các tin khác

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Trong khuôn khổ hợp tác giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo và Công ty Nestlé Việt Nam về xây dựng lối sống năng động, tích cực cho học sinh tiểu học, cuộc thi toàn quốc “Lối sống xanh - Đại sứ năng động bảo vệ môi trường” đã chính thức được phát động với sự đồng hành và phối hợp của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng.

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Năm 2026, Đại học (ĐH) Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu, với 88 mã ngành, trong đó có 41 chương trình học bằng tiếng Việt, 20 chương trình học bằng tiếng Anh, 7 chương trình định hướng ứng dụng POHE, 2 mã chương trình tiên tiến (5 chương trình), 3 mã chương trình chất lượng cao (16 chương trình), 1 ngành/chương trình đào tạo bằng tiếng Anh là Công nghệ tài chính (TV), Toán ứng dụng (TA) và Kinh tế số (TA) mở trong 2026.

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Theo đề án, hai trường chuyên của Hà Nội sẽ tập trung đào tạo học sinh có năng lực nổi trội, tăng cường học chuyên sâu, nghiên cứu khoa học, học theo dự án và rèn kỹ năng học thuật bậc đại học. Kết quả đầu ra của học sinh hướng tới được công nhận rộng rãi trên thế giới.

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ghi nhận số lượng thí sinh tự do đăng ký dự thi tăng cao chưa từng có, với gần 64.000 thí sinh. Thực tế này không chỉ phản ánh nhu cầu thi lại để tìm đường vào đại học của nhiều người học, mà còn đặt ra yêu cầu về công tác hướng nghiệp cho học sinh cần hiệu quả hơn.

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Kỳ tuyển sinh đầu cấp và thi vào lớp 10 tại TP Hồ Chí Minh năm học 2026 -2027 ghi nhận nhiều điểm mới về phương thức tuyển sinh, phân bổ chỉ tiêu và cách thức đăng ký. Trong bối cảnh số lượng học sinh tăng mạnh, áp lực thi cử vẫn hiện hữu, đòi hỏi những giải pháp căn cơ để giảm căng thẳng cho học sinh và phụ huynh.

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), năm 2025, số thí sinh nhập học chọn nhóm ngành Kinh doanh và quản lý tiếp tục dẫn đầu với khoảng hơn 146.000 tân sinh viên, chiếm tỷ lệ 21%. Trong khi đó, nhiều ngành học được định hướng là công nghệ chiến lược, khát nhân lực trong 10 năm tới và Khoa học cơ bản thì vẫn chưa thực sự “hút” được thí sinh như kỳ vọng. 

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Từ năm 2027, thi tốt nghiệp THPT trên máy tính dự kiến sẽ được triển khai thí điểm tại những nơi có đủ điều kiện. Mặc dù thi tốt nghiệp THPT trên máy tính là bước đi tất yếu trong lộ trình chuyển đổi số, song các chuyên gia cũng đặt ra hàng loạt yêu cầu khắt khe về hạ tầng, nhân lực và thể chế để đảm bảo việc triển khai hiệu quả.

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Trong nhiều năm qua, xét tuyển học bạ từng được xem là “cánh cửa rộng” giúp thí sinh bước vào giảng đường đại học. Tuy nhiên, trước những điều chỉnh của quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đầu vào, học bạ đang dần mất đi vị thế vốn có. Khi học bạ không còn là “tấm vé vàng”, thí sinh buộc phải điều chỉnh chiến lược ôn tập, đa dạng các phương thức xét tuyển để cửa vào đại học không bị thu hẹp.

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, tạo thuận lợi cho phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Ngày 26/4, Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo, Đại học quốc gia (ĐHQG) TP Hồ Chí Minh cho biết, tính đến thời hạn cuối đăng ký dự thi Kỳ thi đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 năm 2026 (ngày 25/4/2026), có 172.622 thí sinh đăng ký dự thi, tăng hơn 77% so với đợt 2 năm 2025.

“Tiết học Gen Z”, đưa pháp luật vào trường học bằng sân khấu hóa

“Tiết học Gen Z”, đưa pháp luật vào trường học bằng sân khấu hóa

Không còn khô cứng với điều khoản, những bài học pháp luật được Công an TP Hà Nội “mềm hóa” bằng tiểu phẩm, tương tác và trải nghiệm thực tế trong chương trình “Tiết học Gen Z”. Cách làm sáng tạo này đang giúp học sinh dễ tiếp thu, ghi nhớ và từng bước hình thành ý thức chấp hành pháp luật ngay từ ghế nhà trường.