Tìm được tiếng nói chung trong việc dạy và học môn Lịch sử

Như vậy, những tranh luận quyết liệt về môn Lịch sử thời gian vừa qua bước đầu đã tìm được tiếng nói chung, khi ngày 7-12, Bộ GD&ĐT và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đã có buổi họp bàn về môn học này.

Theo ông Vũ Đình Chuẩn, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD&ĐT) cho biết, sau cuộc họp, Bộ GD&ĐT và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đều thống nhất phải coi trọng giáo dục lịch sử nói chung, môn học Lịch sử nói riêng; coi trọng giáo dục tích hợp và đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương pháp giáo dục để nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, khiến học sinh yêu môn học này, đảm bảo yêu cầu giáo dục nhân cách công dân từ lịch sử.

Vụ trưởng Vũ Đình Chuẩn cho biết thêm: Bộ GD&ĐT và Hội Khoa học Lịch sử đã thống nhất dạy học Lịch sử ở tiểu học như trong dự thảo chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể. Ở cấp THCS thì đã hình dung rõ hơn cách thức tích hợp ở mức thấp đối với 2 môn Lịch sử và Địa lý, nhưng không lấy tên gọi là môn Khoa học xã hội như dự thảo. Việc này sẽ được thảo luận tiếp để có tên môn học phù hợp nhất.

Cụ thể: Sẽ có môn Lịch sử riêng, môn Địa lý riêng và phần kiến thức chung liên quan chặt chẽ giữa 2 môn thì thiết kế thành các chuyên đề tích hợp (tương tự như việc có hai hình tròn riêng là biểu tượng cho 2 môn, hai hình tròn đó có phần trùng nhau là phần của các chuyên đề tích hợp). Sẽ có 2 phương án để đặt tên môn học: nếu để riêng rẽ thì phải có 3 tên là Lịch sử, Địa lý và 1 tên mới cho phần trùng nhau (Bộ đang nghiên cứu hướng đặt tên cho phần trùng nhau) và phải có 3 quyển sách giáo khoa tương ứng.

Ở cấp THPT, tất cả học sinh đều phải học Lịch sử bắt buộc, sẽ không tích hợp Lịch sử trong môn Công dân với Tổ quốc, Bộ sẽ xem xét để có môn học Giáo dục công dân. Nhưng cũng có một hướng mà Bộ GD&ĐT đang nghiên cứu. Đó là có thể phân hoá môn Lịch sử thành 2 nhóm để đáp ứng yêu cầu giáo dục định hướng nghề nghiệp và giáo dục cơ bản: Sẽ có môn Sử 1 (tạm đặt tên như vậy - PV) dành cho những học sinh định hướng về khoa học xã hội và nhân văn. Môn này phải có yêu cầu cao để đáp ứng yêu cầu học lên và nghề nghiệp sau này.

Môn Sử 2 (cũng tạm đặt tên) dành cho những học sinh còn lại, có yêu cầu nhẹ hơn môn Sử 1, nhằm phù hợp với yêu cầu học lên và nghề nghiệp sau này không làm việc trực tiếp về khoa học xã hội. Mặt khác cũng cần xử lý môn Sử 2 trong mối quan hệ với môn Địa lý tương tự như ở cấp THCS. Cả môn Sử 1 và môn Sử 2 đều phải xây dựng nội dung nâng cao trên cơ sở học sinh đã học kiến thức nền tảng về lịch sử ở THCS.

Dù dạy tích hợp hay độc lập thì chất lượng dạy và học môn Lịch sử mới là cái đích của đổi mới giáo dục.
Dù dạy tích hợp hay độc lập thì chất lượng dạy và học môn Lịch sử mới là cái đích của đổi mới giáo dục.

Trên cơ sở các vấn đề đã thống nhất, Bộ GD&ĐT và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam sẽ tiếp tục trao đổi để có phương án tốt nhất cho môn Lịch sử trong chương trình giáo dục phổ thông, góp phần thực hiện các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội về đổi mới giáo dục và đào tạo, đổi mới chương trình và SGK giáo dục phổ thông.

Mới đây, tại Nghị quyết của Quốc hội về việc thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội khóa XIII về hoạt động giám sát chuyên đề, hoạt động chất vấn có nội dung: Tiếp tục giữ môn học Lịch sử trong chương trình SGK mới. Tuy nhiên, Nghị quyết không đề cập giữ môn học Lịch sử theo hướng độc lập hay tích hợp, nên đã có nhiều cách hiểu khác nhau.

Về vấn đề này, GS.TSKH Đào Trọng Thi, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đã khẳng định, phải hiểu rõ bối cảnh Quốc hội ra Nghị quyết với nội dung như vậy. Trong phiên chất vấn ở kỳ họp vừa rồi có một số đại biểu phản ánh dư luận chung của xã hội, cho rằng chương trình tổng thể đổi mới chương trình SGK của Bộ GD&ĐT vừa công bố đã bỏ môn Lịch sử, “khai tử” môn Lịch sử.

Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT và các quan chức Bộ GD&ĐT lại khẳng định không bỏ môn Lịch sử. Họ còn muốn dạy môn Lịch sử cẩn thận hơn, chu đáo hơn. Trong bối cảnh đó, Quốc hội ra Nghị quyết tiếp tục giữ môn Lịch sử trong chương trình phổ thông. Nghị quyết không có chữ "bắt buộc", không có chữ "độc lập", không có chữ "tích hợp". Vì việc ấy quá sâu vào phần chuyên môn của Bộ GD&ĐT và Quốc hội thì không thể can thiệp sâu như vậy. Nhưng Nghị quyết của Quốc hội giải tỏa băn khoăn của dư luận là không bỏ môn Lịch sử, chúng ta vẫn giữ môn Lịch sử. Còn môn Lịch sử tích hợp đến mức độ nào, nó độc lập đến mức độ nào, nó bắt buộc đến mức độ nào thì cần phải nghiên cứu chọn ra phương án tốt nhất.

Đường hướng cho môn Lịch sử đã rõ nét hơn, bước đầu tạo được sự đồng thuận giữa Ban Xây dựng Chương trình giáo dục phổ thông mới của Bộ GD&ĐT với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam. Nhưng phương án đồng thuận này (hay phương án mới hơn) sẽ không phải là một sự trung hòa quan điểm, mà điều quan trọng nhất, được dư luận kỳ vọng nhất là phải hướng đến học sinh, vì quyền lợi học sinh, phải làm sao để các em yêu, thích học Lịch sử và gắn bó với lịch sử nước nhà.

T.Phương - H.Thanh

Các tin khác

Thí sinh thi lại tốt nghiệp THPT năm 2026 tại Tuyên Quang.

Giáo viên nói gì về đề thi lại môn Ngữ văn tại Tuyên Quang?

Đề thi lại Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 tại Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang được đánh giá có tính thực tiễn cao, mức độ yêu cầu tương đương đề thi ngày 11/6. Ở phần Đọc hiểu, đề thi  sử dụng văn bản "Những mặt trận vô hình của an ninh văn hóa" của tác giả Bùi Hoài Sơn, đăng trên Báo Công an nhân dân.

Bộ Giáo dục và Đào tạo nói gì về kết quả kiểm tra điểm thi môn Toán tại Tuyên Quang?

Bộ Giáo dục và Đào tạo giám sát tổ chức thi lại tại Tuyên Quang

Đoàn giám sát của Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia đối với công tác tổ chức thi lại tốt nghiệp THPT (coi thi và chấm thi) cho các thí sinh tại Điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang sẽ hiện nhiệm vụ từ ngày 13/8 đến hết ngày 15/8 đối với công tác coi thi và từ ngày 16/8 đến hết ngày 18/8 đối với công tác chấm thi.

11.000 hiệu trưởng, hiệu phó làm giáo viên: Đừng coi đó là bước lùi nghề nghiệp!

11.000 hiệu trưởng, hiệu phó làm giáo viên: Đừng coi đó là bước lùi nghề nghiệp!

Trong quá trình tiếp tục sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, dự kiến khoảng 11.000 hiệu trưởng, hiệu phó sẽ được bố trí trở lại làm giáo viên trực tiếp giảng dạy. Cần nhìn sự chuyển dịch này bằng tư duy quản trị và phát triển đội ngũ, không bằng tâm thế “thắng - thua” hay coi việc trở lại đứng lớp là một bước lùi nghề nghiệp.

Thầy cô đến tận nhà dân để vận động phụ huynh học sinh đăng ký nhập học cho con trẻ.

Thầy cô giáo vùng biên giới Đắk Lắk chung tay đưa học sinh đến trường

Năm học 2026-2027 đang đến gần, trong khi các trường học ở vùng thuận lợi đã công bố danh sách học sinh trúng tuyển thì tại các xã biên giới đất liền tỉnh Đắk Lắk, thầy cô giáo vẫn miệt mài chạy đua với thời gian để nỗ lực vận động các phụ huynh đưa học sinh đến trường.

Nhân viên y tế chuyên trách trong trường học chỉ 30% có chuyên môn

Nhân viên y tế chuyên trách trong trường học chỉ 30% có chuyên môn

Chăm sóc sức khỏe học đường không chỉ được là nhiệm vụ của ngành Y tế, Giáo dục hay một phần việc của nhà trường mà cần trở thành chiến lược đầu tư cho các thế hệ tương lai của đất nước với sự phối hợp liên ngành, liên lĩnh vực và đa chủ thể.

Điểm chuẩn năm 2026: AI lên ngôi, Sư phạm trở lại đường đua, Báo chí sụt giảm

Điểm chuẩn năm 2026: AI lên ngôi, Sư phạm trở lại đường đua, Báo chí sụt giảm

Điểm chuẩn đại học năm 2026 đang cho thấy những chuyển động đáng chú ý trong lựa chọn ngành học của thí sinh. Nếu Trí tuệ nhân tạo (AI), Khoa học dữ liệu và các ngành công nghệ tiếp tục thiết lập mặt bằng điểm chuẩn rất cao thì một số ngành Báo chí và xã hội - nhân văn lại chứng kiến điểm chuẩn sụt giảm đáng kể.

Khi nào Hà Nội công bố điểm thi vào lớp 10?

Ngành học nào có điểm chuẩn cao nhất năm 2026?

Chiều 9/8, thêm nhiều trường đại học đã công bố điểm chuẩn trúng tuyển năm 2026. Theo đó, tính đến thời điểm hiện tại, ngành Trí tuệ nhân tạo, Trường Đại học Công nghệ thông tin TP Hồ Chí Minh có điểm trúng tuyển cao nhất với 100 điểm theo thang điểm 100, tương đương 30 điểm khi quy đổi về thang điểm 30. 

TP Hồ Chí Minh: Làm rõ vụ bảo mẫu bạo hành trẻ tại trường mầm non

TP Hồ Chí Minh: Làm rõ vụ bảo mẫu bạo hành trẻ tại trường mầm non

Ngày 7/8, lãnh đạo UBND phường Thuận Giao, TP Hồ Chí Minh cho biết cơ quan chức năng đang làm việc với bảo mẫu xuất hiện trong video dùng dây thun bắn vào chân trẻ nhỏ và đánh trẻ tại Trường Mầm non L.X ở phường Thuận Giao. Trường mầm non này đã bị tạm dừng hoạt động để làm rõ vụ việc.

Ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD&ĐT chia sẻ thông tin tại buổi họp báo.

Tách 328 thí sinh Trường chuyên Tuyên Quang khỏi hệ thống lọc ảo

Ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cho biết, 328 thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Quang sẽ bị hủy kết quả thi và loại khỏi hệ thống lọc ảo hiện nay. Sau khi có kết quả điểm thi lại, 328 thí sinh được tham gia một đợt xét tuyển riêng. Việc này nhằm đảm bảo quyền lợi của toàn bộ thí sinh trên cả nước.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đưa chuẩn khảo thí Oxford đến gần hơn với người học Việt Nam

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đưa chuẩn khảo thí Oxford đến gần hơn với người học Việt Nam

Ngày 4/8, trong khuôn khổ sự kiện Choose Oxford, Nhà xuất bản Đại học Oxford (Oxford University Press - OUP) chính thức công bố Oxford Test of English (OTE) được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận tương đương các bậc của Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam theo Quyết định số 1429/QĐ-BGDĐT ngày 29/5/2026.