Tiêu chí nào để lựa chọn một bộ sách giáo khoa ưu việt trong trường phổ thông?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo có nội dung “bảo đảm cung cấp một bộ sách giáo khoa (SGK) thống nhất toàn quốc, phấn đấu tới năm 2030 cung cấp miễn phí SGK cho tất cả học sinh”.

Chủ trương này đã được đông đảo nhân dân, giáo viên, phụ huynh cả nước đồng tình ủng hộ bởi tính thiết thực, nhân văn, góp phần giảm gánh nặng chi phí và bảo đảm công bằng giáo dục.

Trong bối cảnh triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học, việc lựa chọn một bộ SGK (SGK) phù hợp đóng vai trò quan trọng nhằm đảm bảo tính ổn định, chất lượng và hiệu quả trên phạm vi toàn quốc.

Tiêu chí nào để lựa chọn một bộ sách giáo khoa ưu việt trong trường phổ thông? -0
Sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc góp phần đảm bảo công bằng giáo dục.

Theo các chuyên gia giáo dục, trong đó có các nhà viết SGK, một bộ SGK được xem là phù hợp khi đáp ứng đầy đủ các nhóm tiêu chí dưới đây:

Đó là sự đầy đủ, đồng bộ và đa dạng hệ sản phẩm học liệu

Một bộ SGK phù hợp cần đảm bảo tính toàn diện và nhất quán, bao gồm đủ tất cả các môn học, hoạt động giáo dục và các tài liệu bổ trợ, giúp học sinh và giáo viên có đầy đủ công cụ dạy – học. Các tiêu chí cụ thể bao gồm: Có SGK cho tất cả các môn học theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018, bao gồm cả các môn học ít học sinh lựa chọn hoặc môn học đặc thù; đáp ứng nhu cầu của các địa phương thông qua việc biên soạn tài liệu giáo dục địa phương đồng bộ, phù hợp; xây dựng hệ sinh thái học liệu số phong phú (bài tập tương tác, audio, video, hoạt hình, tư liệu thực tế, tài liệu tập huấn, sách giáo viên, sách bài tập…); có hệ thống tập huấn, bồi dưỡng giáo viên mạnh mẽ (đào tạo trực tuyến, trực tiếp, cung cấp tài liệu chuyên môn và hỗ trợ thường xuyên) và đủ năng lực về nhân lực, tài chính, công nghệ để phát triển học liệu số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và triển khai mô hình giáo dục thông minh theo định hướng của Chính phủ.

Tiêu chí thứ hai, để lựa chọn được một bộ SGK phù hợp là giá bán hợp lý, tối ưu chi phí cho xã hội, trong đó có việc giảm gánh nặng tài chính cho phụ huynh, học sinh và ngân sách nhà nước. Ở đây có một số điểm cần xem xét để lựa chọn một bộ SGK: Quy trình biên soạn, thiết kế, in ấn, phát hành được tối ưu nhằm tiết kiệm chi phí; giá bán lẻ của bộ SGK ở mức thấp so với mặt bằng chung của thị trường; chi phí sản xuất dựa trên nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả, minh bạch và phù hợp chỉ đạo quản lý của cơ quan nhà nước.

Tiêu chí nào để lựa chọn một bộ sách giáo khoa ưu việt trong trường phổ thông? -1
Sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất là chủ trương nhân văn và khả thi.

Tiêu chí thứ ba, một bộ SGK được lựa chọn rộng rãi và có tính ổn định trong thực tiễn. Nói cách khác, một bộ SGK phù hợp phải đạt được sự tin cậy cao từ giáo viên, phụ huynh và học sinh, được sử dụng phổ biến, giúp giảm thiểu xáo trộn khi triển khai. Lợi ích của việc chọn bộ SGK phổ biến đó là: Hạn chế việc phải mua sắm lại sách theo từng năm; giảm áp lực cho giáo viên trong việc tập huấn, thay đổi học liệu; tạo sự ổn định trong dạy học, kiểm tra đánh giá và điều hành giáo dục; thuận lợi khi tổ chức các hoạt động liên trường, liên tỉnh hoặc trên phạm vi toàn quốc.

Bên cạnh đó, việc lựa chọn một bộ SGK cũng cần phải đảm bảo tiêu chí “an ninh, an toàn trong cung ứng và điều hành”, đồng thời việc lựa chọn SGK cũng phải xét đến khả năng đảm bảo nguồn cung đầy đủ, kịp thời, ổn định trong mọi điều kiện.

Tiêu chí “an ninh, an toàn trong cung ứng và điều hành” được thể hiện ở việc có cơ sở pháp lý rõ ràng, không phát sinh rủi ro về bản quyền hoặc chủ sở hữu; đơn vị thực hiện SGK phải có khả năng cung ứng rộng khắp, ngay cả khi lợi nhuận không đạt kỳ vọng, nhằm đáp ứng nhiệm vụ chính trị trong điều kiện thiên tai, dịch bệnh hoặc biến động thị trường; có mạng lưới in ấn, phát hành đủ mạnh bao phủ từ thành thị đến vùng sâu, vùng xa, hải đảo; chủ động chỉnh sửa, cập nhật nội dung SGK theo điều chỉnh chương trình hoặc yêu cầu của cơ quan quản lý; thuận lợi trong việc triển khai các chính sách như cấp miễn phí SGK, đặt hàng hoặc đấu thầu sử dụng ngân sách nhà nước. Và tiêu chí cuối cùng đó là sự phù hợp về phương pháp sư phạm và kiểm tra đánh giá.

Theo các giáo viên, một bộ SGK phù hợp cần bảo đảm tính nhất quán về triết lý, phương pháp giáo dục và cách tiếp cận, tạo thuận lợi cho giáo viên và người học, trong đó SGK phải có tính liên thông và đồng bộ từ lớp 1 đến lớp 12, tránh phân tán, mâu thuẫn trong quan điểm giáo dục; thuận tiện cho quản lý chuyên môn trong nhà trường, xây dựng kế hoạch dạy học, tổ chức dạy học theo chủ đề; dễ dàng tổ chức kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực và giảm gánh nặng cho giáo viên trong bối cảnh nhiều địa phương đang sắp xếp lại bộ máy quản lý giáo dục…

Tuấn Minh

Các tin khác

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

Ngày 9/11, Đoàn giám sát số 401 của Ban Bí thư Trung ương Đảng do Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Văn Chiến làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc chuyên đề về công tác giáo dục phổ thông đối với Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP Hồ Chí Minh, trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Lãnh đạo NXBGDVN trao tặng sách cho Trường THCS Kim Liên.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tặng hơn 2.100 cuốn sách giáo khoa hỗ trợ Trường THCS Kim Liên sau vụ cháy

Trước những thiệt hại do vụ cháy xảy ra tại khu học tạm của Trường THCS Kim Liên, TP Hà Nội, ngày 9/11, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) cùng Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội (đơn vị thành viên NXBGDVN) đã trao tặng 2.147 cuốn sách giáo khoa và sách bài tập, góp phần giúp học sinh khắc phục khó khăn, sớm ổn định việc học tập.

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Việc thu học phí đại học định kỳ hằng tháng, thay vì mặc định yêu cầu sinh viên đóng gộp theo học kỳ hoặc cả năm không chỉ giúp giảm áp lực tài chính mà còn thể hiện rõ hơn trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục đại học.

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, một tiến bộ vượt bậc trong dự thảo thông tư là sẽ trao quyền bổ nhiệm chức danh GS, PGS quanh năm cho các cơ sở giáo dục đại học. Những quy định mới sẽ tạo sự cạnh tranh và tác động, tạo sự năng động, dịch chuyển trong đội ngũ GS, PGS.

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP Hồ Chí Minh đã quyết định xử phạt Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh tổng cộng 284 triệu đồng do có 14 hành vi vi phạm trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, nhà trường bị đình chỉ hoạt động đào tạo liên thông có thời hạn.

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Việc công khai thông tin về cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm 2027 giúp học sinh sớm định hướng ngành học gắn với lĩnh vực nghiên cứu mình theo đuổi, đồng thời cụ thể hóa chủ trương liên thông giữa kết quả cuộc thi với chính sách học bổng và tuyển sinh đại học. 

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Trong quý IV/2026, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình tuyên truyền lưu động phòng, chống ma túy tại các trường học và khu dân cư, kết hợp biểu diễn nghệ thuật, sân khấu hóa và triển lãm tranh nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng ngừa ma túy trong cộng đồng.

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường học vùng biên giới

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường học vùng biên giới

Tỉnh Quảng Trị đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới với 284 lớp, phục vụ gần 9.638 học sinh. Các dự án có tổng mức đầu tư 2.136,99 tỉ đồng, gồm 9 dự án xây dựng mới và 2 dự án nâng cấp, cải tạo, mở rộng.

Kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường

Kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường

Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra vào ngày 4/11, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Đoàn Trung Kiên đã trao đổi về các giải pháp phòng ngừa, can thiệp kịp thời, bảo đảm an toàn cho giáo viên, học sinh trước các vụ việc bạo lực học đường; đồng thời thông tin về việc rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan.