Làm gì để ngăn chặn bạo lực ở lứa tuổi học trò?

Thực trạng bạo lực học đường ở nhiều quốc gia (bài 1)

Thời gian qua, nhiều tỉnh thành cả nước xảy ra không ít vụ đánh nhau ở lứa tuổi học trò. Cả trong năm học và khi nghỉ hè vẫn diễn ra các vụ bạo lực gây bức xúc cho các bậc phụ huynh và dư luận xã hội, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự.

Với từ khóa "bạo lực học đường", chỉ trong khoảng 0,6 giây Google cho ra 28.200.200 kết quả về những vụ việc. Con số trên đã quá đủ để minh chứng cho tình trạng đáng báo động của hành vi bạo lực ở lứa tuổi học sinh hiện nay.

Theo Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), hơn 150 triệu thanh, thiếu niên trên thế giới bị bạo lực học đường. Hơn một nửa thanh, thiếu niên trên toàn thế giới ở độ tuổi từ 13-15 phải chịu một thời gian dài học tập trong môi trường không đảm bảo về sự an toàn.

TS tâm lý Đào Lê Hòa An, Chủ tịch Hội đồng Khoa học tổ chức giáo dục Go Global, Ủy viên BCH TW Hội Tâm lý học Việt Nam, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách, pháp luật về thanh, thiếu nhi của TW Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cho biết, những em nhỏ bị bắt nạt dưới nhiều hình thức khác nhau luôn luôn lo sợ, bất an vì không được bảo vệ, một số em đã tìm con đường giải thoát cho mình bằng cách tự tử. Nơi cổng đóng then cài vào các buổi học tưởng an toàn thì những đứa trẻ yếu đuối, hiền lành thường bị hành hạ đau lòng nhất.

1.jpg -0
Chuyên gia tâm lý tư vấn chuyên đề phòng, chống bạo lực học đường tại một trường học ở TP Hồ Chí Minh.

Giám đốc điều hành UNICEF, bà Henrietta Fore phát biểu về vấn đề này: "Giáo dục là chìa khóa để xây dựng xã hội hòa bình, tuy nhiên, đối với hàng triệu trẻ em trên thế giới, chính trường học lại là nơi không an toàn".

Ở Đức, bạo lực học đường vẫn đã và đang là một thách thức với hệ thống giáo dục, đồng thời còn được người dân ở đây coi là một tệ nạn. Đại học Tổng hợp Leuphana Lüneburg đưa ra một số liệu nghiên cứu: hơn 30% số học sinh ở Đức đã từng bị bạo hành, 9% bị xâm hại đến thân thể do học sinh trong trường gây ra. Trong số nạn nhân, 10,6% là nam và 9,8% là nữ. Cũng trong nghiên cứu này, 37,2% học sinh thú nhận đã từng đánh bạn của mình, 15% thừa nhận xâm hại nghiêm trọng thân thể bạn. Một nghiên cứu khác cho thấy, qua phỏng vấn 9.350 học sinh và phụ huynh, cứ 6 học sinh thì có 1 bị bạo hành ảo, 1/3 trường học ở Đức xảy ra bạo hành ảo 1 lần trong một tuần.

Một công trình nghiên cứu ở Tây Ban Nha cho thấy có khoảng 23% học sinh bị bắt nạt trong lớp. Trong đó, có 15 - 20% học sinh là từ Bắc Âu tới. Hầu hết, phụ huynh các em cho biết con cái mình bị bắt nạt vì học sinh ở đây kết bè với nhau thường theo quốc tịch và rất dễ xung đột với các nhóm học sinh thuộc dân tộc khác.

Ở Mỹ, gần đây trên mạng có những thông tin về nạn bạo lực nhà trường gia tăng. Nhiều học sinh rất lo lắng khi tới trường bởi đã xảy ra những vụ hành hung giữa các nhóm học sinh, gây nên tử vong.

Tại Nhật Bản, nơi có một nền giáo dục được coi là tiên tiến, nhưng bạo lực học đường cũng đang là vấn đề nhức nhối. Người Nhật đang phải chung sống với nạn này. Nhà giáo Ce Phan chia sẻ một bài viết: "Bắt nạt học đường là một vấn nạn toàn cầu. Nó xảy ra ở khắp nơi kể cả các nước có nền giáo dục tiên tiến. Nhật Bản là một ví dụ điển hình khi mà UNICEF cho thấy việc bắt nạt trong nhà trường tại Nhật ở mức cao trong nhóm các nước phát triển”.

Ở Hàn Quốc, bạo lực học đường tệ hại bởi người dân cho rằng, nó gây sang chấn tinh thần có khi cho cả một tập thể. Nhiều học sinh, sinh viên bị đánh đập, hành hạ về thể xác phải im lặng không dám cho cha mẹ hoặc thầy cô giáo biết để được thoát những sự hành hung tàn bạo hơn.

Ở Thái Lan, nạn bắt nạt trong trường đại học thường xuyên xảy ra theo kiểu "Ma cũ bắt nạt ma mới". Ở quốc gia này có nghi lễ Sotus, sinh viên các khóa trên đón chào sinh viên nhập học. Trong buổi đón đàn em, về ý nghĩa là rất hay, song trên thực tế, có nơi đàn anh bày trò bắt nạt, buộc đàn em phải làm theo ý muốn, có khi sinh viên cũ còn lạm dụng tình dục với sinh viên mới.

Một nghiên cứu tiến hành trên 9.000 học sinh 5 quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam, cứ 10 học sinh có 7 em đã từng trải nghiệm bạo lực học đường. Nặng nề nhất về bạo lực này là Indonesia, nhì là Việt Nam, rồi đến Campuchia và cuối cùng là Pakistan. Có 3 hình thức bạo lực phổ biến: bạo lực thể chất (đấm đá, túm tóc, tát...), bạo lực tinh thần (đe dọa, sỉ nhục, bắt nộp phạt, đặt điều...), bạo lực tình dục (tin nhắn với nội dung tình dục, sờ mó, hôn hít, lạm dụng...).

Có thể thấy, "Nói không với bạo lực học đường" là khẩu hiệu được nhiều quốc gia giương cao và kèm theo đó là những hành động cụ thể.

Hàn Quốc phát động chiến dịch "Hope in class", kêu gọi học sinh, sinh viên tham gia các hoạt động chống bạo lực học đường, có tới 5 triệu học sinh, sinh viên hưởng ứng. Nhiều gia đình ở Hàn Quốc đã thuê người bảo vệ con mình trong giờ học tại trường. Chi phí này khá cao, song cách làm này cũng ngăn chặn được nhiều vụ việc bạo lực.

Để kiểm soát được nạn bạo lực học đường, Nhật Bản đã dựa vào trí thông minh nhân tạo (AI) để phát hiện dấu hiệu học sinh bắt nạt nhau, qua đó giúp giáo viên ngăn chặn kịp thời trên nền tảng những dữ liệu do AI cung cấp. Thành phố Otsu là thành phố đầu tiên của Nhật Bản ứng dụng công nghệ này.

Ở Thái Lan, người ta phải thành lập Trung tâm giám sát trẻ vị thành niên. Nhà trường liên hệ chặt chẽ với trung tâm này để ngăn chặn những sự việc mang tính bạo lực trong trường học. Những học sinh hành hung bạn phải "điều chỉnh hành vi" bằng cách xin lỗi bạn, vì không được xử tạm đuổi học một thời gian. Bộ Tư pháp Thái Lan cho rằng, kỷ luật nghiêm khắc với người có hành vi bạo lực là cần thiết.

Theo TS tâm lý Đào Lê Hòa An, ở Việt Nam, chúng ta cần có những nghiên cứu để ứng dụng có hiệu quả trong đối phó với bạo lực học đường. Trong đó, Ban giám hiệu có vai trò quan trọng trong việc xây dựng một môi trường học an toàn cho học sinh. Một môi trường học tích cực và hỗ trợ có thể tạo ra hành vi tích cực từ học sinh, trong khi một môi trường tiêu cực có thể tạo ra các hành vi bạo lực. Việc thực hiện các hoạt động và chính sách như đào tạo kỹ năng xã hội, giải quyết xung đột có thể giúp học sinh học hỏi cách thực hiện các hành vi tích cực và không bạo lực.

“Bằng cách tạo ra một môi trường tích cực và hỗ trợ, chúng ta có thể tạo ra một cảm giác của tự chủ, tự trọng, giúp học sinh phát triển và cảm thấy an toàn, hạnh phúc hơn”, TS tâm lý Đào Lê Hòa An chia sẻ.

Nguyễn Cảnh

Các tin khác

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Trong khuôn khổ hợp tác giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo và Công ty Nestlé Việt Nam về xây dựng lối sống năng động, tích cực cho học sinh tiểu học, cuộc thi toàn quốc “Lối sống xanh - Đại sứ năng động bảo vệ môi trường” đã chính thức được phát động với sự đồng hành và phối hợp của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng.

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Năm 2026, Đại học (ĐH) Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu, với 88 mã ngành, trong đó có 41 chương trình học bằng tiếng Việt, 20 chương trình học bằng tiếng Anh, 7 chương trình định hướng ứng dụng POHE, 2 mã chương trình tiên tiến (5 chương trình), 3 mã chương trình chất lượng cao (16 chương trình), 1 ngành/chương trình đào tạo bằng tiếng Anh là Công nghệ tài chính (TV), Toán ứng dụng (TA) và Kinh tế số (TA) mở trong 2026.

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Theo đề án, hai trường chuyên của Hà Nội sẽ tập trung đào tạo học sinh có năng lực nổi trội, tăng cường học chuyên sâu, nghiên cứu khoa học, học theo dự án và rèn kỹ năng học thuật bậc đại học. Kết quả đầu ra của học sinh hướng tới được công nhận rộng rãi trên thế giới.

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ghi nhận số lượng thí sinh tự do đăng ký dự thi tăng cao chưa từng có, với gần 64.000 thí sinh. Thực tế này không chỉ phản ánh nhu cầu thi lại để tìm đường vào đại học của nhiều người học, mà còn đặt ra yêu cầu về công tác hướng nghiệp cho học sinh cần hiệu quả hơn.

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Kỳ tuyển sinh đầu cấp và thi vào lớp 10 tại TP Hồ Chí Minh năm học 2026 -2027 ghi nhận nhiều điểm mới về phương thức tuyển sinh, phân bổ chỉ tiêu và cách thức đăng ký. Trong bối cảnh số lượng học sinh tăng mạnh, áp lực thi cử vẫn hiện hữu, đòi hỏi những giải pháp căn cơ để giảm căng thẳng cho học sinh và phụ huynh.

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), năm 2025, số thí sinh nhập học chọn nhóm ngành Kinh doanh và quản lý tiếp tục dẫn đầu với khoảng hơn 146.000 tân sinh viên, chiếm tỷ lệ 21%. Trong khi đó, nhiều ngành học được định hướng là công nghệ chiến lược, khát nhân lực trong 10 năm tới và Khoa học cơ bản thì vẫn chưa thực sự “hút” được thí sinh như kỳ vọng. 

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Từ năm 2027, thi tốt nghiệp THPT trên máy tính dự kiến sẽ được triển khai thí điểm tại những nơi có đủ điều kiện. Mặc dù thi tốt nghiệp THPT trên máy tính là bước đi tất yếu trong lộ trình chuyển đổi số, song các chuyên gia cũng đặt ra hàng loạt yêu cầu khắt khe về hạ tầng, nhân lực và thể chế để đảm bảo việc triển khai hiệu quả.

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Trong nhiều năm qua, xét tuyển học bạ từng được xem là “cánh cửa rộng” giúp thí sinh bước vào giảng đường đại học. Tuy nhiên, trước những điều chỉnh của quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đầu vào, học bạ đang dần mất đi vị thế vốn có. Khi học bạ không còn là “tấm vé vàng”, thí sinh buộc phải điều chỉnh chiến lược ôn tập, đa dạng các phương thức xét tuyển để cửa vào đại học không bị thu hẹp.

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, tạo thuận lợi cho phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Ngày 26/4, Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo, Đại học quốc gia (ĐHQG) TP Hồ Chí Minh cho biết, tính đến thời hạn cuối đăng ký dự thi Kỳ thi đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 năm 2026 (ngày 25/4/2026), có 172.622 thí sinh đăng ký dự thi, tăng hơn 77% so với đợt 2 năm 2025.

“Tiết học Gen Z”, đưa pháp luật vào trường học bằng sân khấu hóa

“Tiết học Gen Z”, đưa pháp luật vào trường học bằng sân khấu hóa

Không còn khô cứng với điều khoản, những bài học pháp luật được Công an TP Hà Nội “mềm hóa” bằng tiểu phẩm, tương tác và trải nghiệm thực tế trong chương trình “Tiết học Gen Z”. Cách làm sáng tạo này đang giúp học sinh dễ tiếp thu, ghi nhớ và từng bước hình thành ý thức chấp hành pháp luật ngay từ ghế nhà trường.