Làm gì để ngăn chặn bạo lực ở lứa tuổi học trò?

Thực trạng bạo lực học đường ở nhiều quốc gia (bài 1)

Thời gian qua, nhiều tỉnh thành cả nước xảy ra không ít vụ đánh nhau ở lứa tuổi học trò. Cả trong năm học và khi nghỉ hè vẫn diễn ra các vụ bạo lực gây bức xúc cho các bậc phụ huynh và dư luận xã hội, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự.

Với từ khóa "bạo lực học đường", chỉ trong khoảng 0,6 giây Google cho ra 28.200.200 kết quả về những vụ việc. Con số trên đã quá đủ để minh chứng cho tình trạng đáng báo động của hành vi bạo lực ở lứa tuổi học sinh hiện nay.

Theo Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), hơn 150 triệu thanh, thiếu niên trên thế giới bị bạo lực học đường. Hơn một nửa thanh, thiếu niên trên toàn thế giới ở độ tuổi từ 13-15 phải chịu một thời gian dài học tập trong môi trường không đảm bảo về sự an toàn.

TS tâm lý Đào Lê Hòa An, Chủ tịch Hội đồng Khoa học tổ chức giáo dục Go Global, Ủy viên BCH TW Hội Tâm lý học Việt Nam, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách, pháp luật về thanh, thiếu nhi của TW Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cho biết, những em nhỏ bị bắt nạt dưới nhiều hình thức khác nhau luôn luôn lo sợ, bất an vì không được bảo vệ, một số em đã tìm con đường giải thoát cho mình bằng cách tự tử. Nơi cổng đóng then cài vào các buổi học tưởng an toàn thì những đứa trẻ yếu đuối, hiền lành thường bị hành hạ đau lòng nhất.

1.jpg -0
Chuyên gia tâm lý tư vấn chuyên đề phòng, chống bạo lực học đường tại một trường học ở TP Hồ Chí Minh.

Giám đốc điều hành UNICEF, bà Henrietta Fore phát biểu về vấn đề này: "Giáo dục là chìa khóa để xây dựng xã hội hòa bình, tuy nhiên, đối với hàng triệu trẻ em trên thế giới, chính trường học lại là nơi không an toàn".

Ở Đức, bạo lực học đường vẫn đã và đang là một thách thức với hệ thống giáo dục, đồng thời còn được người dân ở đây coi là một tệ nạn. Đại học Tổng hợp Leuphana Lüneburg đưa ra một số liệu nghiên cứu: hơn 30% số học sinh ở Đức đã từng bị bạo hành, 9% bị xâm hại đến thân thể do học sinh trong trường gây ra. Trong số nạn nhân, 10,6% là nam và 9,8% là nữ. Cũng trong nghiên cứu này, 37,2% học sinh thú nhận đã từng đánh bạn của mình, 15% thừa nhận xâm hại nghiêm trọng thân thể bạn. Một nghiên cứu khác cho thấy, qua phỏng vấn 9.350 học sinh và phụ huynh, cứ 6 học sinh thì có 1 bị bạo hành ảo, 1/3 trường học ở Đức xảy ra bạo hành ảo 1 lần trong một tuần.

Một công trình nghiên cứu ở Tây Ban Nha cho thấy có khoảng 23% học sinh bị bắt nạt trong lớp. Trong đó, có 15 - 20% học sinh là từ Bắc Âu tới. Hầu hết, phụ huynh các em cho biết con cái mình bị bắt nạt vì học sinh ở đây kết bè với nhau thường theo quốc tịch và rất dễ xung đột với các nhóm học sinh thuộc dân tộc khác.

Ở Mỹ, gần đây trên mạng có những thông tin về nạn bạo lực nhà trường gia tăng. Nhiều học sinh rất lo lắng khi tới trường bởi đã xảy ra những vụ hành hung giữa các nhóm học sinh, gây nên tử vong.

Tại Nhật Bản, nơi có một nền giáo dục được coi là tiên tiến, nhưng bạo lực học đường cũng đang là vấn đề nhức nhối. Người Nhật đang phải chung sống với nạn này. Nhà giáo Ce Phan chia sẻ một bài viết: "Bắt nạt học đường là một vấn nạn toàn cầu. Nó xảy ra ở khắp nơi kể cả các nước có nền giáo dục tiên tiến. Nhật Bản là một ví dụ điển hình khi mà UNICEF cho thấy việc bắt nạt trong nhà trường tại Nhật ở mức cao trong nhóm các nước phát triển”.

Ở Hàn Quốc, bạo lực học đường tệ hại bởi người dân cho rằng, nó gây sang chấn tinh thần có khi cho cả một tập thể. Nhiều học sinh, sinh viên bị đánh đập, hành hạ về thể xác phải im lặng không dám cho cha mẹ hoặc thầy cô giáo biết để được thoát những sự hành hung tàn bạo hơn.

Ở Thái Lan, nạn bắt nạt trong trường đại học thường xuyên xảy ra theo kiểu "Ma cũ bắt nạt ma mới". Ở quốc gia này có nghi lễ Sotus, sinh viên các khóa trên đón chào sinh viên nhập học. Trong buổi đón đàn em, về ý nghĩa là rất hay, song trên thực tế, có nơi đàn anh bày trò bắt nạt, buộc đàn em phải làm theo ý muốn, có khi sinh viên cũ còn lạm dụng tình dục với sinh viên mới.

Một nghiên cứu tiến hành trên 9.000 học sinh 5 quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam, cứ 10 học sinh có 7 em đã từng trải nghiệm bạo lực học đường. Nặng nề nhất về bạo lực này là Indonesia, nhì là Việt Nam, rồi đến Campuchia và cuối cùng là Pakistan. Có 3 hình thức bạo lực phổ biến: bạo lực thể chất (đấm đá, túm tóc, tát...), bạo lực tinh thần (đe dọa, sỉ nhục, bắt nộp phạt, đặt điều...), bạo lực tình dục (tin nhắn với nội dung tình dục, sờ mó, hôn hít, lạm dụng...).

Có thể thấy, "Nói không với bạo lực học đường" là khẩu hiệu được nhiều quốc gia giương cao và kèm theo đó là những hành động cụ thể.

Hàn Quốc phát động chiến dịch "Hope in class", kêu gọi học sinh, sinh viên tham gia các hoạt động chống bạo lực học đường, có tới 5 triệu học sinh, sinh viên hưởng ứng. Nhiều gia đình ở Hàn Quốc đã thuê người bảo vệ con mình trong giờ học tại trường. Chi phí này khá cao, song cách làm này cũng ngăn chặn được nhiều vụ việc bạo lực.

Để kiểm soát được nạn bạo lực học đường, Nhật Bản đã dựa vào trí thông minh nhân tạo (AI) để phát hiện dấu hiệu học sinh bắt nạt nhau, qua đó giúp giáo viên ngăn chặn kịp thời trên nền tảng những dữ liệu do AI cung cấp. Thành phố Otsu là thành phố đầu tiên của Nhật Bản ứng dụng công nghệ này.

Ở Thái Lan, người ta phải thành lập Trung tâm giám sát trẻ vị thành niên. Nhà trường liên hệ chặt chẽ với trung tâm này để ngăn chặn những sự việc mang tính bạo lực trong trường học. Những học sinh hành hung bạn phải "điều chỉnh hành vi" bằng cách xin lỗi bạn, vì không được xử tạm đuổi học một thời gian. Bộ Tư pháp Thái Lan cho rằng, kỷ luật nghiêm khắc với người có hành vi bạo lực là cần thiết.

Theo TS tâm lý Đào Lê Hòa An, ở Việt Nam, chúng ta cần có những nghiên cứu để ứng dụng có hiệu quả trong đối phó với bạo lực học đường. Trong đó, Ban giám hiệu có vai trò quan trọng trong việc xây dựng một môi trường học an toàn cho học sinh. Một môi trường học tích cực và hỗ trợ có thể tạo ra hành vi tích cực từ học sinh, trong khi một môi trường tiêu cực có thể tạo ra các hành vi bạo lực. Việc thực hiện các hoạt động và chính sách như đào tạo kỹ năng xã hội, giải quyết xung đột có thể giúp học sinh học hỏi cách thực hiện các hành vi tích cực và không bạo lực.

“Bằng cách tạo ra một môi trường tích cực và hỗ trợ, chúng ta có thể tạo ra một cảm giác của tự chủ, tự trọng, giúp học sinh phát triển và cảm thấy an toàn, hạnh phúc hơn”, TS tâm lý Đào Lê Hòa An chia sẻ.

Nguyễn Cảnh

Các tin khác

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

Ngày 9/11, Đoàn giám sát số 401 của Ban Bí thư Trung ương Đảng do Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Văn Chiến làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc chuyên đề về công tác giáo dục phổ thông đối với Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP Hồ Chí Minh, trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Lãnh đạo NXBGDVN trao tặng sách cho Trường THCS Kim Liên.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tặng hơn 2.100 cuốn sách giáo khoa hỗ trợ Trường THCS Kim Liên sau vụ cháy

Trước những thiệt hại do vụ cháy xảy ra tại khu học tạm của Trường THCS Kim Liên, TP Hà Nội, ngày 9/11, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) cùng Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội (đơn vị thành viên NXBGDVN) đã trao tặng 2.147 cuốn sách giáo khoa và sách bài tập, góp phần giúp học sinh khắc phục khó khăn, sớm ổn định việc học tập.

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Việc thu học phí đại học định kỳ hằng tháng, thay vì mặc định yêu cầu sinh viên đóng gộp theo học kỳ hoặc cả năm không chỉ giúp giảm áp lực tài chính mà còn thể hiện rõ hơn trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục đại học.

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, một tiến bộ vượt bậc trong dự thảo thông tư là sẽ trao quyền bổ nhiệm chức danh GS, PGS quanh năm cho các cơ sở giáo dục đại học. Những quy định mới sẽ tạo sự cạnh tranh và tác động, tạo sự năng động, dịch chuyển trong đội ngũ GS, PGS.

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP Hồ Chí Minh đã quyết định xử phạt Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh tổng cộng 284 triệu đồng do có 14 hành vi vi phạm trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, nhà trường bị đình chỉ hoạt động đào tạo liên thông có thời hạn.

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Việc công khai thông tin về cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm 2027 giúp học sinh sớm định hướng ngành học gắn với lĩnh vực nghiên cứu mình theo đuổi, đồng thời cụ thể hóa chủ trương liên thông giữa kết quả cuộc thi với chính sách học bổng và tuyển sinh đại học. 

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Trong quý IV/2026, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình tuyên truyền lưu động phòng, chống ma túy tại các trường học và khu dân cư, kết hợp biểu diễn nghệ thuật, sân khấu hóa và triển lãm tranh nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng ngừa ma túy trong cộng đồng.

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường học vùng biên giới

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường học vùng biên giới

Tỉnh Quảng Trị đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới với 284 lớp, phục vụ gần 9.638 học sinh. Các dự án có tổng mức đầu tư 2.136,99 tỉ đồng, gồm 9 dự án xây dựng mới và 2 dự án nâng cấp, cải tạo, mở rộng.

Kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường

Kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường

Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra vào ngày 4/11, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Đoàn Trung Kiên đã trao đổi về các giải pháp phòng ngừa, can thiệp kịp thời, bảo đảm an toàn cho giáo viên, học sinh trước các vụ việc bạo lực học đường; đồng thời thông tin về việc rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan.