Ngày 26/5, Bộ Y tế tổ chức hội nghị hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh và thi hành Nghị định số 165/2026/NĐ-CP. Hội nghị kết nối với hàng trăm điểm cầu trên cả nước.
Điểm nhấn quan trọng của cuộc họp là triển khai khám sức khỏe toàn dân. Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà, Quốc hội ban hành Luật Phòng bệnh và Chính phủ ban hành Nghị định số 165/2026/NĐ-CP có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý về công tác phòng bệnh, chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.
Đây không chỉ là yêu cầu về hoàn thiện thể chế, mà còn là bước cụ thể hóa chủ trương lớn của Đảng tại Nghị quyết số 72-NQ/TW về công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, trong đó nhấn mạnh nhiệm vụ tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân.
Để thể chế hóa chủ trương nêu trên, Nghị định số 165/2026/NĐ-CP đã quy định tương đối toàn diện về phạm vi, đối tượng, lộ trình triển khai, cơ sở tổ chức thực hiện, cơ chế phối hợp và nguồn lực bảo đảm cho công tác khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc và quản lý dữ liệu sức khỏe người dân.
Bộ Y tế cũng đã ban hành hướng dẫn chuyên môn khám sức khỏe định kỳ cho người dân, nhằm tạo cơ sở để các địa phương triển khai thống nhất.
Tại cuộc họp, nhiều Sở Y tế địa phương nêu những khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện khám sức khỏe định kỳ cho người dân. Đại diện Sở Y tế Quảng Ninh cho biết, qua rà soát lại, các trạm y tế trước đây không được trang bị máy X-quang, nếu theo quy định hiện nay, khám sức khỏe toàn dân cho đối tượng từ 18 tuổi trở lên phải chụp X-quang, các trạm y tế không có máy thì phải khám tại các bệnh viện và phòng khám đa khoa khu vực.
Tương tự, đại diện Sở Y tế TP Huế cũng chung quan điểm và cho rằng, ngoài không có máy chụp X-quang, các trạm y tế còn không có máy xét nghiệm sinh hoá. Nếu khám sức khỏe toàn dân, số lượng người là rất lớn, trong khi các bệnh viện, phòng khám đa khoa khu vực còn đang quá tải khám chữa bệnh thông thường, vì vậy sẽ khó khăn rất lớn.
Một số địa phương cũng nêu, công suất xét nghiệm sinh hoá hiện chỉ tính đến phục vụ khám chữa bệnh ở cơ sở y tế, chưa tính đến khám sức khỏe toàn cộng đồng. Vì vậy, để thực hiện xét nghiệm cho người trên 18 tuổi là rất khó. Nhiều địa phương chỉ có 1 xe X-quang lưu động xét nghiệm sàng lọc bệnh lao - phổi, nếu để chụp cho người trên 18 tuổi thì không đáp ứng đủ.
Nhiều ý kiến cũng nêu một số khó khăn khi triển khai khám sức khỏe trường học, đặc biệt là khó khăn về mặt xét nghiệm. Bên cạnh đó, cũng cần Bộ Y tế hướng dẫn rõ hơn về thanh toán BHYT khi triển khai khám sức khỏe định kỳ miễn phí.
Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà đánh giá cao những ý kiến thẳng thắn, trách nhiệm và sát thực tiễn của đại diện các địa phương, bộ ngành. Luật Phòng bệnh và Nghị định 165 đã đi vào cuộc sống, tuy nhiên, trong quá trình triển khai, Bộ Y tế đã nhận được những phản ánh về vướng mắc khi thực hiện.
Kết quả tổng hợp bước đầu cho thấy nhiều địa phương, đơn vị vẫn gặp khó khăn khi triển khai thực tế. Các vướng mắc tập trung ở công tác tổ chức khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc, cơ chế tài chính, nguồn kinh phí thực hiện, giá dịch vụ khám sức khỏe định kỳ, phạm vi và đối tượng áp dụng, lộ trình triển khai, định mức chi, chi trả bảo hiểm y tế, cũng như hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ kết nối và quản lý dữ liệu sức khỏe...
Để giải quyết bài toán này, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh, yêu cầu cấp bách là phải phổ biến đầy đủ, thống nhất tinh thần của Nghị định số 165 và hướng dẫn chuyên môn chi tiết. Các cơ quan cần tăng cường phối hợp, thống nhất cách làm để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh, từ đó tăng tốc lộ trình khám sức khỏe định kỳ và xây dựng sổ sức khỏe điện tử toàn dân theo chỉ đạo của Trung ương.
"Từ năm 2026, việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân phải được triển khai theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên phù hợp, đồng thời gắn kết chặt chẽ với khám chữa bệnh BHYT, y tế trường học, khám bệnh nghề nghiệp và việc tạo lập, quản lý sổ sức khỏe điện tử cho người dân", Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh.
Về cơ chế tài chính và nguồn lực thực hiện, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết, đối với các địa phương có khả năng cân đối ngân sách, đề nghị chủ động bố trí nguồn lực để triển khai. Đối với các địa phương còn khó khăn, cần tổng hợp đầy đủ nhu cầu kinh phí để báo cáo Bộ Tài chính và cấp có thẩm quyền xem xét.
"Trong thời gian tiếp tục hoàn thiện cơ chế tài chính, các địa phương cần chủ động triển khai theo quy định hiện hành, đồng thời tăng cường huy động nguồn lực xã hội hoá và các nguồn hợp pháp khác. Tinh thần chung là chủ động tổ chức thực hiện, "bàn làm, không bàn lùi", Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà nói.
Đối với các nhóm đối tượng đã có quy định chuyên ngành như học sinh, sinh viên, người lao động và lực lượng vũ trang, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết, tiếp tục thực hiện theo các quy định hiện hành về y tế trường học, an toàn vệ sinh lao động và các quy định liên quan, nhằm đảm bảo tính kế thừa, thống nhất và tránh chồng chéo trong tổ chức thực hiện.
Đồng thời, Bộ Y tế đang tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện các cơ chế liên quan đến mở rộng phạm vi quyền lợi và phương thức chi trả BHYT để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét trong thời gian tới, trong đó có các chính sách dự kiến trình trong năm 2027.
Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết, Bộ Y tế tiếp thu các khó khăn, vướng mắc được nêu trong hội nghị và tìm cách tháo gỡ. Bộ Y tế đề nghị các địa phương khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, ưu tiên thực hiện trước đối với các nhóm đối tượng đã có chính sách và nguồn lực bảo đảm như người lao động, học sinh, sinh viên, lực lượng vũ trang, người cao tuổi và các nhóm yếu thế.
Đồng thời, xác định tinh thần triển khai phải thực chất, đồng bộ, tránh hình thức, bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe định kỳ thuận lợi, hiệu quả và từng bước hình thành hệ thống dữ liệu sức khỏe đồng bộ, liên thông, phục vụ công tác quản lý, dự phòng và chăm sóc sức khỏe lâu dài cho nhân dân.
