Quản lý chặt đội tàu, kiểm soát từ bờ
Thanh Hóa hiện có 6.190 tàu cá, trong đó chủ yếu là tàu nhỏ hoạt động ven bờ; 791 tàu cá hoạt động khai thác vùng lộng và 950 tàu cá đánh bắt xa bờ. Với số lượng tàu cá lớn, hoạt động trên phạm vi rộng, công tác quản lý, kiểm soát và tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành các quy định trong khai thác thủy sản được các cấp, các ngành xác định là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên.
Thời gian qua, công tác chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh được triển khai quyết liệt, đồng bộ, với sự vào cuộc của các cấp, ngành, lực lượng chức năng, nhất là chính quyền cơ sở. Đến nay, 100% tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên đã được đăng ký, cập nhật trên dữ liệu tàu cá quốc gia và thống nhất trên dữ liệu VNeID; 950 tàu cá đánh bắt xa bờ đã được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình.
Cùng với đó, công tác đăng kiểm, cấp phép tàu cá, thực hiện thủ tục khai báo tàu cập, rời cảng từng bước đi vào nền nếp. Tỉnh cũng đã ban hành và triển khai kịp thời các chính sách hỗ trợ phát triển nghề cá, tạo điều kiện để ngư dân ổn định sản xuất, yên tâm vươn khơi, bám biển.
Trong quá trình triển khai các nhiệm vụ chống khai thác IUU, công tác tuyên truyền được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của người dân. Các cấp, các ngành trong tỉnh thường xuyên tuyên truyền những quy định pháp luật về phòng, chống khai thác IUU; cung cấp những quy định cần thiết đối với hoạt động khai thác thủy sản, những hành vi vi phạm và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong quá trình hoạt động trên biển.
Đáng chú ý, đối với chuyên đề “Phòng ngừa, đấu tranh với hành vi sử dụng trái phép vật liệu nổ”, nội dung tuyên truyền tập trung phân tích tác hại của việc sử dụng vật liệu nổ trong khai thác thủy sản, qua đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, chủ động phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh với các hành vi vi phạm.
Tại cơ sở, Chủ tịch UBND các xã, phường thực hiện ký giao ước thi đua; đại diện ngư dân, chủ tàu ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định trong khai thác thủy sản. Những cam kết này góp phần nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở và người trực tiếp tham gia khai thác, tạo sự đồng thuận trong thực hiện các nhiệm vụ chống khai thác IUU.
Chuyển từ “nhắc nhở” sang chủ động phòng ngừa
Theo ông Cao Văn Cường, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, để tiếp tục thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp chống khai thác IUU, các sở, ngành, lực lượng chức năng và địa phương cần xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, liên tục và chịu trách nhiệm đến cùng về kết quả thực hiện. Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các đơn vị khẩn trương khắc phục những tồn tại, hạn chế, góp phần cùng cả nước sớm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu đối với thủy sản Việt Nam.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu xử lý dứt điểm các trường hợp tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình; tiếp tục rà soát, làm sạch và đồng bộ dữ liệu nghề cá. Cùng với đó, Công an tỉnh tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong nắm tình hình, phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật có liên quan; đồng thời đổi mới phương thức tuyên truyền theo hướng trực quan, dễ nhớ, dễ hiểu, dễ thực hiện.
Bộ đội Biên phòng tăng cường kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến; phối hợp chặt chẽ với các ngành quản lý tàu cá ngay từ bờ, kiên quyết không để tàu không đủ điều kiện ra khơi. Việc khai thác hiệu quả dữ liệu giám sát hành trình cũng được yêu cầu nhằm chủ động kiểm tra, ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa.
Đối với các địa phương, ông Cao Văn Cường yêu cầu phải chuyển mạnh từ cách làm “nhắc nhở khi có vi phạm” sang “đồng hành để phòng ngừa vi phạm”, không để phát sinh khoảng trống trong quản lý. Theo đó, hiệu quả thực chất và mức độ chấp hành pháp luật của người dân cần được xem là thước đo quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU.
Chia sẻ với những khó khăn của bà con ngư dân trong quá trình vươn khơi, Phó Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định tỉnh luôn lắng nghe, đồng hành và giải quyết thấu đáo những kiến nghị chính đáng của ngư dân.
Khai thác thủy sản đúng quy định vừa góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản, vừa tạo nền tảng để nghề cá phát triển theo hướng hiện đại, trách nhiệm, an toàn và bền vững.
Công an đồng hành cùng ngư dân
Về phía Công an tỉnh Thanh Hóa, Đại tá Lê Ngọc Anh, Phó Giám đốc Công an tỉnh ghi nhận tinh thần trách nhiệm của các chủ tàu, ngư dân trong việc tham dự, tiếp thu các nội dung được quán triệt tại hội nghị.
Theo Đại tá Lê Ngọc Anh, để các chủ trương, quy định của pháp luật về khai thác thủy sản được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả, cần tiếp tục phát huy vai trò của chính quyền cơ sở, nhất là trong công tác tuyên truyền, quản lý, vận động và kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh từ thực tiễn.
Đối với chính quyền cấp xã, phường, Phó Giám đốc Công an tỉnh đề nghị tiếp tục tăng cường tuyên truyền để người dân nhận thức đầy đủ các quy định của pháp luật, chính sách của Đảng, Nhà nước và các quy định liên quan đến hoạt động khai thác thủy sản.
Cùng với tuyên truyền, chính quyền cơ sở cần tăng cường quản lý nhà nước, thường xuyên nắm bắt tình hình, kịp thời ghi nhận những khó khăn, vướng mắc và kiến nghị chính đáng của bà con ngư dân để tổng hợp, đề xuất cơ quan cấp trên xem xét, hỗ trợ, tạo điều kiện để ngư dân chấp hành tốt các quy định và ổn định hoạt động sản xuất.
Đối với ngư dân, mỗi chủ tàu, thuyền trưởng và người lao động trên biển cần tiếp tục đoàn kết, nâng cao nhận thức, nghiêm túc chấp hành pháp luật Việt Nam và các quy định, điều ước quốc tế liên quan đến hoạt động khai thác thủy sản.
Trong quá trình vươn khơi, bám biển, việc tuân thủ các quy định pháp luật có ý nghĩa trực tiếp đối với hoạt động sản xuất của mỗi ngư dân. Nếu vi phạm, ngư dân không chỉ phải đối mặt với việc bị xử lý nghiêm mà còn có thể chịu những hệ lụy lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sinh kế.
“Chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật không chỉ là trách nhiệm mà còn là cách để bảo vệ quyền lợi, sinh kế của ngư dân, góp phần nâng cao đời sống và giữ gìn hình ảnh ngư dân Thanh Hóa trong quá trình vươn khơi, bám biển”, Đại tá Lê Ngọc Anh nhấn mạnh.
Với việc xác định chống khai thác IUU là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, Thanh Hóa đang tiếp tục huy động sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, lực lượng chức năng và chính quyền cơ sở. Trong đó, tuyên truyền để người dân hiểu đúng, nhớ đúng và thực hiện đúng các quy định pháp luật được xem là giải pháp quan trọng, song hành với công tác quản lý, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.
Khi mỗi chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân chủ động tuân thủ pháp luật, trách nhiệm chống khai thác IUU sẽ được chuyển hóa thành hành động cụ thể ngay từ mỗi chuyến biển, góp phần xây dựng nghề cá Thanh Hóa theo hướng trách nhiệm, an toàn và bền vững.
