Tập bản đồ Lịch sử và Địa lí THCS: Nguồn học liệu trực quan, góp phần đổi mới dạy và học

Thực tế khi triển khai thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, nhiều học liệu mới đã được biên soạn để đáp ứng yêu cầu đổi mới dạy và học. Tập bản đồ Lịch sử và Địa lí dành cho học sinh THCS là một trong những tài liệu góp phần giúp giáo viên và học sinh tiếp cận kiến thức một cách trực quan, dễ hiểu và có hệ thống.

Trong quá trình học tập các môn khoa học xã hội, đặc biệt là Lịch sử và Địa lí, việc quan sát bản đồ giúp học sinh hình dung rõ ràng hơn các sự kiện, hiện tượng. Từ một khái niệm trừu tượng trong sách giáo khoa, kiến thức trở nên cụ thể, có hình ảnh minh họa. Chính vì vậy, bản đồ và tập bản đồ từ lâu đã được coi là học liệu không thể thiếu trong giảng dạy và học tập.

Tập bản đồ Lịch sử và Địa lí THCS: Nguồn học liệu trực quan, góp phần đổi mới dạy và học -0
Tập bản đồ Lịch sử và Địa lí THCS được Công ty CP Sách và Thiết bị Giáo dục miền Bắc biên soạn.

Với yêu cầu mới của chương trình giáo dục, Tập bản đồ Lịch sử và Địa lí THCS được Công ty CP Sách và Thiết bị Giáo dục miền Bắc (NXB Giáo dục Việt Nam) biên soạn nhằm đồng hành cùng giáo viên và học sinh trong nhiều khâu khác nhau: dạy kiến thức mới, ôn tập, kiểm tra đánh giá thường xuyên và định kỳ. Nhờ đó, bộ tài liệu này không chỉ phục vụ giảng dạy trên lớp mà còn hỗ trợ học sinh trong việc tự học, tự củng cố kiến thức.

Điểm nổi bật của tập bản đồ là sự tương thích với Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Nội dung được xây dựng dựa trên các yêu cầu cần đạt, phù hợp với từng khối lớp từ 6 đến 9. Nhờ vậy, học sinh có thể sử dụng tập bản đồ như một tài liệu đồng hành trong suốt bốn năm học bậc trung học cơ sở.

Ở phần Lịch sử, bản đồ thể hiện các giai đoạn phát triển của quốc gia, sự thay đổi địa giới hoặc diễn biến của một số sự kiện quan trọng. Ở phần Địa lí, bản đồ cung cấp thông tin về đặc điểm tự nhiên, sự phân bố dân cư, hoạt động kinh tế. Những hình ảnh này giúp học sinh hình thành biểu tượng trực quan, dễ dàng ghi nhớ kiến thức.

Không chỉ dừng lại ở vai trò minh họa, tập bản đồ còn được thiết kế để có thể khai thác theo nhiều cách khác nhau. Giáo viên có thể dùng tập bản đồ để đặt câu hỏi, gợi mở thảo luận, yêu cầu học sinh nhận xét, so sánh, phân tích. Học sinh có thể sử dụng để kiểm tra lại kiến thức đã học, luyện tập kỹ năng đọc và phân tích bản đồ, hoặc làm tài liệu hỗ trợ trong quá trình ôn tập trước kỳ kiểm tra.

Việc khai thác bản đồ như vậy giúp quá trình học tập trở nên chủ động hơn. Thay vì chỉ nghe giảng và ghi chép, học sinh được tham gia trực tiếp vào việc tìm kiếm, xử lý thông tin. Qua đó, các em hình thành kỹ năng quan sát, phân tích và khái quát – những kỹ năng cần thiết cho việc học Lịch sử và Địa lí.

Tập bản đồ được biên soạn với sự tham gia của nhiều chuyên gia, giảng viên, nhà giáo có kinh nghiệm trong cả hai lĩnh vực. Ở phần Lịch sử có các tác giả như Đinh Ngọc Bảo, Nghiêm Đình Vỳ, Trịnh Đình Tùng, Phạm Văn Hải. Ở phần Địa lí có Đào Ngọc Hùng, Đỗ Anh, Phạm Văn Hải.

Tập bản đồ Lịch sử và Địa lí THCS: Nguồn học liệu trực quan, góp phần đổi mới dạy và học -0
Tập bản đồ Lịch sử và Địa lí THCS giúp tăng hứng thú của học sinh với các môn học.

Một trong những giá trị của tập bản đồ là khả năng giúp học sinh rèn luyện tư duy phân tích và tổng hợp. Khi quan sát nhiều bản đồ khác nhau, học sinh có thể nhận thấy sự biến đổi lãnh thổ, sự thay đổi trong phân bố dân cư, hoặc mối quan hệ giữa điều kiện tự nhiên với đời sống kinh tế – xã hội. Từ đó, các em học cách nhìn nhận sự vật trong mối quan hệ động, thay vì chỉ tiếp thu kiến thức một chiều.

Ngoài ra, việc thường xuyên sử dụng bản đồ còn rèn cho học sinh kỹ năng đọc số liệu, xử lý thông tin hình ảnh và diễn đạt nhận xét. Đây là những kỹ năng có ích không chỉ trong học tập Lịch sử, Địa lí mà còn trong nhiều môn học khác. Trong bối cảnh giáo dục đang chuyển từ tiếp cận nội dung sang phát triển năng lực, học liệu trực quan như tập bản đồ đóng vai trò quan trọng. Việc học sinh tự khai thác thông tin từ bản đồ giúp các em chủ động hơn, sáng tạo hơn và có cơ hội rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề. Đồng thời, giáo viên cũng có thêm phương tiện để đổi mới phương pháp giảng dạy.

PV

Các tin khác

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

Ngày 9/11, Đoàn giám sát số 401 của Ban Bí thư Trung ương Đảng do Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Văn Chiến làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc chuyên đề về công tác giáo dục phổ thông đối với Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP Hồ Chí Minh, trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Lãnh đạo NXBGDVN trao tặng sách cho Trường THCS Kim Liên.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tặng hơn 2.100 cuốn sách giáo khoa hỗ trợ Trường THCS Kim Liên sau vụ cháy

Trước những thiệt hại do vụ cháy xảy ra tại khu học tạm của Trường THCS Kim Liên, TP Hà Nội, ngày 9/11, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) cùng Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội (đơn vị thành viên NXBGDVN) đã trao tặng 2.147 cuốn sách giáo khoa và sách bài tập, góp phần giúp học sinh khắc phục khó khăn, sớm ổn định việc học tập.

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Việc thu học phí đại học định kỳ hằng tháng, thay vì mặc định yêu cầu sinh viên đóng gộp theo học kỳ hoặc cả năm không chỉ giúp giảm áp lực tài chính mà còn thể hiện rõ hơn trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục đại học.

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, một tiến bộ vượt bậc trong dự thảo thông tư là sẽ trao quyền bổ nhiệm chức danh GS, PGS quanh năm cho các cơ sở giáo dục đại học. Những quy định mới sẽ tạo sự cạnh tranh và tác động, tạo sự năng động, dịch chuyển trong đội ngũ GS, PGS.

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP Hồ Chí Minh đã quyết định xử phạt Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh tổng cộng 284 triệu đồng do có 14 hành vi vi phạm trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, nhà trường bị đình chỉ hoạt động đào tạo liên thông có thời hạn.

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Việc công khai thông tin về cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm 2027 giúp học sinh sớm định hướng ngành học gắn với lĩnh vực nghiên cứu mình theo đuổi, đồng thời cụ thể hóa chủ trương liên thông giữa kết quả cuộc thi với chính sách học bổng và tuyển sinh đại học. 

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Trong quý IV/2026, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình tuyên truyền lưu động phòng, chống ma túy tại các trường học và khu dân cư, kết hợp biểu diễn nghệ thuật, sân khấu hóa và triển lãm tranh nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng ngừa ma túy trong cộng đồng.

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường học vùng biên giới

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường học vùng biên giới

Tỉnh Quảng Trị đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới với 284 lớp, phục vụ gần 9.638 học sinh. Các dự án có tổng mức đầu tư 2.136,99 tỉ đồng, gồm 9 dự án xây dựng mới và 2 dự án nâng cấp, cải tạo, mở rộng.

Kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường

Kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường

Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra vào ngày 4/11, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Đoàn Trung Kiên đã trao đổi về các giải pháp phòng ngừa, can thiệp kịp thời, bảo đảm an toàn cho giáo viên, học sinh trước các vụ việc bạo lực học đường; đồng thời thông tin về việc rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan.