Tăng cường phòng, chống cháy rừng ở vùng Tây Nam Bộ

Toàn tỉnh An Giang hiện có khoảng 29.877ha rừng nằm trong vùng trọng điểm nguy cơ cao xảy ra cháy rừng, chủ yếu tập trung tại khu vực rừng đồi núi và rừng tràm như: Vườn quốc gia U Minh Thượng và các xã có rừng như: Núi Cấm, Tri Tôn, Tịnh Biên cùng nhiều xã, phường khu vực biên giới và vùng núi.

Ông Lê Thành Công, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh An Giang cho biết, ngay từ đầu mùa khô, đơn vị đã tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch phòng cháy, chữa cháy rừng năm 2026.  Chi cục đã hướng dẫn 13 đơn vị chủ rừng xây dựng và hoàn thiện phương án phòng cháy, chữa cháy rừng; kiện toàn Ban chỉ đạo phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ các cấp. Các địa phương trên địa bàn tỉnh đã thành lập 193 tổ, đội phòng cháy, chữa cháy với gần 1.700 người tham gia. Lực lượng kiểm lâm phối hợp chặt chẽ với Công an, Quân đội, huy động tối đa lực lượng tại chỗ tham gia bảo vệ rừng, tuần tra, kiểm soát, sẵn sàng xử lý khi có tình huống phát sinh.

Vườn Quốc gia U Minh Thượng có diện tích tự nhiên hơn 8.500ha, trong đó có hơn 5.800ha rừng trà. Để chủ động phòng chống cháy rừng, từ đầu mùa khô 2025 đến nay, đơn vị triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó chủ động giữ nước duy trì độ ẩm cho rừng suốt mùa khô; bố trí lực lượng thường xuyên tuần tra, kiểm soát, ứng trực 24/24 giờ; phát quang cỏ cây khô ở khu vực bờ bao; chuẩn bị đầy đủ phương tiện, trang thiết bị phòng cháy, chữa cháy. Vườn đã xây dựng 16 chòi canh lửa rừng, trong đó có 10 chòi canh kiên cố được xây dựng bằng bê tông và 6 chòi canh được xây dựng bằng sắt. Các chòi canh lửa được xây dựng tại các đội bảo vệ rừng trên tuyến đê bao và khu vực trung tâm vùng lõi Vườn Quốc gia, khoảng cách trung bình giữa các chòi canh lửa trung bình 4km, nhằm kịp thời phát hiện được đám cháy rừng bằng mắt thường kết hợp ống nhòm nếu có cháy rừng xảy ra. Vườn Quốc gia U Minh Thượng cũng đã thành lập 5 Đội Phòng cháy, chữa cháy rừng, mỗi đội từ 12 - 15 người; duy trì lực lượng ứng trực tại các đội bảo vệ rừng và khu vực bao quanh vùng lõi…

Ông Nguyễn Văn Thắng, Phó Giám đốc Vườn Quốc gia U Minh Thượng cho biết, từ cuối mùa mưa, đơn vị đã chủ động đóng cống, đập khu vực vùng lõi để tích trữ nước, phục vụ công tác phòng cháy, chữa cháy rừng. Đồng thời, tổ chức phát dọn đường tuần tra bảo vệ rừng bao xung quanh vùng lõi, tuyến đường giao thông, dọn thực vật nổi trôi trên các tuyến kênh, đảm bảo việc vận chuyển trang thiết bị, phương tiện, lực lượng tham gia chữa cháy khi có tình huống xảy ra. Các phương án hiệp đồng giữa lực lượng tại chỗ và lực lượng tăng cường cũng được xây dựng, đảm bảo phát hiện sớm, khoanh vùng và dập tắt cháy kịp thời.

Từ đầu năm 2026, Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ Công an tỉnh An Giang đã chủ động phối hợp với các đơn vị chức năng, tăng cường kiểm tra công tác phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn. Tại các khu vực rừng tràm trên địa bàn các xã: Thoại Sơn, Óc Eo, Cô Tô, Ba Chúc, Ô Lâm và Tri Tôn, Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ Công an tỉnh An Giang đã kiểm tra việc xây dựng và triển khai phương án phòng cháy, chữa cháy rừng; công tác trực, tuần tra canh gác; chuẩn bị lực lượng, phương tiện, dụng cụ chữa cháy; hệ thống đường băng cản lửa; nguồn nước phục vụ chữa cháy; công tác tuyên truyền, ký cam kết bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng đối với người dân sống ven rừng. 

Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ Công an tỉnh An Giang đề nghị các đơn vị liên quan chủ động xây dựng kế hoạch, phân công lực lượng trực 24/24 giờ trong cao điểm mùa khô; chuẩn bị tương đối đầy đủ các phương tiện, trang thiết bị phục vụ công tác chữa cháy. Đồng thời, tăng cường bố trí máy móc, thiết bị, nhân sự đảm bảo ứng phó kịp thời khi cần thiết; thường xuyên theo dõi dự báo, cảnh báo nguy cơ cháy rừng, kịp thời phát hiện từ sớm, từ xa; tổ chức ứng trực, sẵn sàng ứng cứu, dập tắt đám cháy mới phát sinh, kiên quyết không đê xảy ra cháy lan, cháy lớn. 

Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ Công an tỉnh An Giang cũng đã phối hợp với các ngành chức năng, chính quyền địa phương kiểm tra, tuyên truyền, nhắc nhở các chủ rừng và địa phương có rừng nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm trong công tác bảo vệ và phòng cháy, chữa cháy rừng; đôn đốc và hướng dẫn kiểm soát việc sử dụng lửa trong rừng và gần rừng của người dân, nhất là hoạt động săn bắt ong. Tuyệt đối không dùng lửa để xử lý thực bì và những hành vi dùng lửa khác có nguy cơ gây cháy rừng nhằm chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện và xử lý các nguy cơ cháy rừng trong mùa khô.

Ban Quản lý Dự án Lâm trường 422 - Sư đoàn 4 đang quản lý khoảng 2.881ha, được phân bổ cho các đơn vị trực thuộc. Trong đó, Sư đoàn 4 quản lý gần 1.988ha, Lâm trường 422 quản lý hơn 263ha và Sư đoàn 330 quản lý gần 630ha thuộc địa bàn xã Vĩnh Điều. Đây là khu vực có diện tích rừng khá lớn, nhiều nơi tiếp giáp đất sản xuất của người dân nên tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng trong mùa khô.

Theo Đại tá Võ Văn Nam, Phó Sư đoàn trưởng Sư đoàn 4, Trưởng Ban Quản lý Dự án Lâm trường 422, đơn vị đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm phòng chống cháy rừng năm 2026. Đơn vị đã triển khai bơm bổ sung nước vào hệ thống kênh, mương trong rừng được thực hiện nhằm duy trì nguồn nước phục vụ công tác chữa cháy khi cần thiết. Đồng thời, phối hợp với lực lượng Kiểm lâm và chính quyền địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức phòng cháy rừng. Song song đó, lực lượng bảo vệ rừng được bố trí ứng trực 24/24 giờ tại các trạm, chốt và chòi canh lửa để kịp thời phát hiện khói, lửa ngay từ ban đầu. Hiện, Sư đoàn 4 tổ chức 18 chốt canh lửa, phối hợp với Lâm trường 422, Sư đoàn 330 tuần tra tại các khu vực rừng được giao quản lý.

Tại Khu bảo tồn loài sinh cảnh Phú Mỹ (xã Giang Thành, tỉnh An Giang) có nguy cơ xảy ra cháy rừng ở mức cao. Khu bảo tồn có diện tích khoảng 2.700ha, nằm trên địa bàn 4 ấp Kinh Mới, Trần Thệ, Trà Phọt và Trà Phô. Trong đó, diện tích vùng lõi hơn 1.066ha; vùng đệm khoảng 1.634ha, chủ yếu đất sản xuất nông nghiệp. Đây là nơi sinh sống của nhiều loài động, thực vật quý hiếm, có ý nghĩa quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học của khu vực biên giới Tây Nam. Vùng lõi của khu bảo tồn là hệ sinh thái đất ngập nước theo mùa, thuộc loại rừng đặc dụng với thảm thực vật chủ yếu là đồng cỏ năng, bàng xen lẫn rừng tràm tái sinh. Mùa khô hằng năm, khi mực nước trong khu bảo tồn giảm thấp, lớp thực bì khô rất dễ bén lửa. Bên cạnh đó, hoạt động sản xuất nông nghiệp của người dân khu vực lân cận cũng tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng, nhất là việc đốt đồng sau thu hoạch hoặc bất cẩn trong quá trình sử dụng lửa làm rẫy. Đáng chú ý, cao điểm mùa khô năm 2026 sẽ rơi vào khoảng tháng 4 - 5, trùng với thời điểm người dân thu hoạch lúa Đông - Xuân và tiến hành đốt đồng, vệ sinh ruộng. Đây là giai đoạn nguy cơ cháy rừng mức cao.

Khu bảo tồn loài sinh cảnh Phú Mỹ phối hợp với các đơn vị chức năng tăng cường tuần tram kiểm soát, nhất là khu vực giáp ranh với đất sản xuất của người dân được đặc biệt chú ý nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi sử dụng lửa không an toàn. Hiện nay, Khu bảo tồn được trang bị một số phương tiện phục vụ công tác phòng cháy, chữa cháy rừng gồm: Flycam hỗ trợ quan sát, 2 máy chữa cháy chuyên dụng, hệ thống dây chữa cháy dài hơn 2km, bình chữa cháy và các máy xịt phục vụ chữa cháy cơ động.

Mới đây, sau khi kiểm tra thực tế công tác phòng, chống cháy rừng trên địa bàn đặc khu Phú Quốc, đồng chí Nguyễn Tiến Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy An Giang đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp Vườn quốc gia Phú Quốc, Công an, UBND đặc khu Phú Quốc bảo vệ tuyệt đối nghiêm ngặt, không để ai xâm phạm để bảo vệ rừng lâu dài và bền vững. Trong đó, cần phối hợp xây dựng phương án quy hoạch tổng thể đường bao quanh Vườn quốc gia Phú Quốc và hệ thống đường trong vùng quy hoạch để cơ động phòng cháy, chữa cháy, quản lý, bảo vệ rừng. Đồng thời, tính toán xây dựng hệ thống hồ chứa nước lớn, vị trí phù hợp trong rừng quốc gia để trữ nước vào mùa mưa và kịp thời cấp nước khi các khu vực xảy ra sự cố cháy vào mùa khô. Công tác phòng, chống cháy rừng thực hiện theo phương châm “4 tại chỗ”.

Đặc biệt, Vườn quốc gia Phú Quốc thường xuyên tổ chức tập huấn từng đội, từng tổ phòng cháy, chữa cháy rừng để kịp thời xử lý các tình huống cháy rừng xảy ra. Tiếp tục rà soát các trang thiết bị, phương tiện tại chỗ nhằm sẵn sàng, kịp thời cho các tình huống phòng cháy, chữa cháy rừng; có phương án cụ thể đảm bảo thông tin liên lạc, chỉ huy phòng cháy, chữa cháy rừng; lắp đặt các camera AI ở những vị trí phù hợp trong khu vực rừng quốc gia để quản lý và phòng, chống cháy rừng…